KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2025 (test 2)

PYTANIE NR 6.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia proces sprawdzania liniowości segmentów sprężyny tarczowej, co jest częścią naprawy sprzęgła
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Sprawdzanie liniowości segmentów sprężyny tarczowej" oznacza kontrolę, czy palce/segmenty sprężyny (membranowej) leżą w jednej płaszczyźnie i nie są nierówno odkształcone. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych czynności: oględzin tarczy, pomiaru jej bicia lub ustawiania/centrowania elementu, a nie kontroli liniowości segmentów.

Pełne wyjaśnienie:

W sprzęgle ciernym docisk realizowany jest m.in. przez sprężynę tarczową (membranową), której "segmenty" (często nazywane palcami sprężyny) współpracują z mechanizmem wysprzęglania. Jedną z typowych kontroli w diagnostyce jest sprawdzenie liniowości segmentów sprężyny tarczowej, czyli ocena, czy wszystkie segmenty znajdują się na tej samej wysokości i nie są miejscowo ugięte lub skrzywione.

Dlaczego to ważne? Nierównomierne odkształcenie segmentów może skutkować:

  • nierówną pracą mechanizmu wysprzęglania,
  • szarpaniem, drganiami lub trudnościami w rozłączaniu sprzęgła,
  • nierównomiernym zużyciem elementów współpracujących.

Odpowiedź "ocenę stanu technicznego tarczy sprzęgłowej" jest zbyt ogólna i dotyczy zwykle oględzin okładzin ciernych, nitów, sprężyn tłumiących, przegrzań czy pęknięć tarczy. To inny zakres kontroli niż geometria segmentów sprężyny tarczowej.

Odpowiedź "sprawdzenie bicia tarczy sprzęgłowej" odnosi się do pomiaru odchyłek (bicia osiowego/promieniowego) tarczy, często z użyciem czujnika zegarowego. To kontrola geometrii, ale innego elementu i innego parametru niż liniowość segmentów sprężyny tarczowej.

Odpowiedź "środkowanie sprężyny tarczowej" sugeruje czynność montażowo-ustawczą (centrowanie/pozycjonowanie). W praktyce częściej środkowaniu podlega tarcza sprzęgłowa względem łożyska/pilota i wielowypustu, natomiast tu chodzi o rozpoznanie czynności kontrolnej (pomiar/ocena liniowości segmentów), a nie ustawianie elementu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widać przyrząd/ustawienie pozwalające porównać wysokość wielu "palców" sprężyny, to najczęściej testowana jest właśnie liniowość segmentów sprężyny tarczowej, a nie bicie tarczy ani ogólne oględziny zużycia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprężyna tarczowa (membranowa) to element sprężysty zespołu docisku sprzęgła, który wytwarza siłę docisku tarczy sprzęgłowej do koła zamachowego. Jej segmenty/palce współpracują z mechanizmem wysprzęglania, dlatego ich stan i geometria wpływają na pracę sprzęgła.
Zwykle widać ustawienie pozwalające porównać wysokość wielu segmentów jednocześnie: oparcie, listwę kontrolną, czujnik lub inny punkt odniesienia. Kluczowe jest to, że kontrola dotyczy "palców" sprężyny, a nie powierzchni tarczy sprzęgłowej.
Jeśli segmenty nie są równe (nie leżą w jednej płaszczyźnie), wysprzęglanie może być nierównomierne. To może powodować problemy z rozłączaniem napędu, szarpanie przy zmianie biegów oraz przyspieszone zużycie elementów współpracujących.
Bicie tarczy to odchyłka geometrii tarczy od idealnej osi/płaszczyzny obrotu (np. bicie osiowe). Sprawdza się je pomiarowo, często czujnikiem zegarowym. To inna kontrola niż liniowość segmentów sprężyny tarczowej, bo dotyczy tarczy, a nie docisku.
W praktyce spotkasz m.in. czujnik zegarowy ze statywem, przyrządy kontrolne do docisku, liniały/listwy kontrolne oraz podstawowe przyrządy pomiarowe. Dobór narzędzia zależy od tego, czy mierzysz bicie tarczy, czy oceniasz równość segmentów sprężyny.
Nie. Ocena stanu technicznego to zwykle oględziny: zużycie okładzin, pęknięcia, przegrzania, luz elementów tłumiących itp. Pomiar bicia jest kontrolą stricte geometryczną (odchyłki podczas obrotu). Na egzaminie te pojęcia często są celowo rozdzielane.
Typowe objawy to nierówne wysprzęglanie, trudności z wrzucaniem biegów, "ciągnięcie" sprzęgła mimo wciśniętego pedału, nietypowe odgłosy w czasie wysprzęglania oraz szarpanie. Sama diagnoza wymaga jednak sprawdzenia także łożysk i tarczy.
Najczęściej podczas demontażu sprzęgła w ciągniku lub maszynie rolniczej, np. przy wymianie tarczy lub gdy występują problemy z rozłączaniem napędu. Kontrola jest też zasadna po przegrzaniu sprzęgła lub gdy widać ślady nierównej pracy docisku.
Częsty błąd to mylenie "tarczy sprzęgłowej" z "sprężyną tarczową" (podobne brzmienie). Drugi błąd to utożsamienie każdej kontroli z "biciem", choć czasem chodzi o liniowość segmentów. Pomaga dokładne wskazanie, który element jest przedmiotem kontroli.
Ćwicz na przykładach stanowisk warsztatowych: oglądaj zdjęcia narzędzi i ustawień pomiarowych, a potem nazywaj czynność jednym precyzyjnym terminem (np. "pomiar bicia", "kontrola liniowości"). Dobrą metodą jest też łączenie narzędzia z mierzonym parametrem.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Sprawdzanie liniowości segmentów sprężyny tarczowej" oznacza kontrolę, czy palce/segmenty sprężyny (membranowej) leżą w jednej płaszczyźnie i nie są nierówno odkształcone.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Sprzęgło (mechanika)": https://pl.wikipedia.org/wiki/Sprz%C4%99g%C5%82o_(mechanika) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN) – "Diaphragm spring": https://en.wikipedia.org/wiki/Diaphragm_spring (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pracowni pojazdów i maszyn rolniczych dotyczące budowy i diagnostyki sprzęgła
  • Instrukcje serwisowe producentów ciągników/maszyn (sekcje: sprzęgło, docisk, kontrola elementów)
  • Podręczniki z podstaw diagnostyki i obsługi technicznej pojazdów (rozdziały o sprzęgłach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego