KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 17.
Na rysunku przedstawiono ustalenie i zamocowanie przedmiotu
Ilustracja przedstawia maszynę używaną w obróbce mechanicznej, prawdopodobnie tokarkę lub frezarkę, z zamocowanym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zamocowanie w kłach i podzielnicy oznacza podparcie detalu między kłami oraz jego indeksowanie w podzielnicy. Taki zestaw stosuje się do obróbki wymagającej dokładnego ustalenia osi i powtarzalnego podziału kątowego, czego nie zapewnia samo imadło ani uchwyt trójszczękowy.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "w kłach i podzielnicy" odnosi się do sposobu ustalenia detalu, w którym przedmiot jest osiowo podparty między kłami (zapewnienie współosiowości i stabilnego podparcia), a jednocześnie jego położenie może być ustawiane/indeksowane za pomocą podzielnicy. Podzielnica jest charakterystyczna tam, gdzie potrzebny jest kontrolowany obrót o zadany kąt lub powtarzalne pozycjonowanie.

Odpowiedź "w imadle maszynowym" jest niepoprawna, ponieważ imadło służy do zacisku detalu szczękami (zwykle pryzmatycznie) i nie zapewnia typowego podparcia między kłami ani funkcji indeksowania kątowego w taki sposób, jak podzielnica.

Odpowiedź "w przyrządzie wiertarskim" jest zbyt ogólna i dotyczy innej klasy oprzyrządowania: przyrządy wiertarskie prowadzą narzędzie lub ustalają detal pod wiercenie, ale nie są równoznaczne z mocowaniem między kłami oraz pracą z podzielnicą.

Odpowiedź "w uchwycie trójszczękowym" jest niepoprawna, bo uchwyt trójszczękowy centrowany zaciska detal szczękami (typowo na tokarce) i nie odpowiada schematowi podparcia na kłach; nie wskazuje też na potrzebę podziału kątowego realizowaną przez podzielnicę.

W zadaniach z rysunkiem warto szukać cech rozpoznawczych: obecności kłów (podparcie na końcach) oraz elementów podzielnicy (możliwość kontrolowanego obrotu). To zwykle najszybciej odróżnia ten sposób mocowania od imadła i uchwytów szczękowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podzielnica to przyrząd umożliwiający dokładne ustawianie kątowe (indeksowanie) przedmiotu. Stosuje się ją, gdy trzeba wykonać powtarzalne operacje w równych odstępach kątowych, np. rozmieszczenie otworów na okręgu lub frezowanie elementów o symetrii.
Mocowanie "w kłach" oznacza podparcie przedmiotu na jego końcach, zwykle w osi obrotu, aby zapewnić współosiowość i stabilność. Jest typowe dla obróbki wałków i elementów, gdzie ważne jest zachowanie osi oraz ograniczenie bicia podczas obrotu.
Szukaj charakterystycznych stożkowych punktów podparcia na końcach detalu oraz elementów przypominających koniki/kły. Zwykle detal jest oparty na dwóch punktach w osi, a nie zaciśnięty szczękami. To odróżnia kły od uchwytów szczękowych i imadeł.
Połączenie podzielnicy z mocowaniem w kłach pozwala jednocześnie zachować osiowość detalu i dokładnie obracać go o zadane kąty. Jest to przydatne przy operacjach wymagających powtarzalnego ustawiania, gdzie błąd kąta lub osi szybko prowadzi do braków jakościowych.
Nie zawsze. Uchwyt trójszczękowy zwykle samocentruje detal, ale jakość centrowania zależy od stanu uchwytu i geometrii przedmiotu. Mocowanie w kłach daje inną kontrolę osiowości (na końcach detalu) i bywa korzystne przy długich elementach lub wymaganiu pracy "po osi".
Imadło maszynowe służy do zacisku przedmiotów (często pryzmatycznych) na stole obrabiarki, np. frezarki lub wiertarki. Jest dobre do operacji, w których detal nie musi się obracać wokół osi jak w podzielnicy, i gdzie kluczowy jest stabilny docisk szczękami.
Przyrząd wiertarski stosuje się, gdy priorytetem jest prowadzenie narzędzia lub szybkie i powtarzalne ustalanie detalu pod konkretną operację wiercenia. Podzielnica jest bardziej związana z kontrolą położenia kątowego, a przyrząd wiertarski z powtarzalnością otworów i bazowaniem.
Najczęstsze pomyłki to branie każdego elementu obrotowego za uchwyt trójszczękowy oraz ignorowanie cech rozpoznawczych kłów (podparcie punktowe na końcach). Często myli się też ogólny "przyrząd" z konkretnym rozwiązaniem, np. podzielnicą.
Ustalenie wyznacza położenie detalu względem narzędzia i bazy, a zamocowanie zapewnia utrzymanie tego położenia pod obciążeniem. Zły dobór mocowania powoduje przemieszczenia, bicie, drgania i błędy wymiarowe. Dobre mocowanie minimalizuje ugięcia i poprawia powtarzalność.
Ćwicz rozpoznawanie na zdjęciach/rysunkach: kłów, uchwytów, imadeł i podzielnic oraz kojarz je z zastosowaniem. Pomaga tworzenie własnej tabeli "cecha–przyrząd–zastosowanie". Na egzaminie szukaj cech kluczowych (podparcie, zacisk, możliwość obrotu).
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zamocowanie w kłach i podzielnicy oznacza podparcie detalu między kłami oraz jego indeksowanie w podzielnicy."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw obróbki skrawaniem i oprzyrządowania (kły, uchwyty, imadła, podzielnice)
  • Rysunek techniczny maszynowy: oznaczenia i uproszczenia oprzyrządowania na rysunkach
  • Instrukcje BHP i instrukcje stanowiskowe dotyczące mocowania detali na obrabiarkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego