Drewno jest materiałem anizotropowym, czyli jego właściwości (w tym skurcz) zależą od kierunku w stosunku do budowy anatomicznej i układu słojów rocznych. Podczas obniżania wilgotności (np. w suszeniu) wymiary drewna zmieniają się nierównomiernie, co może prowadzić do wad materiałów tartych, takich jak paczenie.
W przekroju poprzecznym kłody rozróżnia się przede wszystkim dwa istotne kierunki skurczu:
- skurcz promieniowy (wzdłuż promienia – od rdzenia ku korze),
- skurcz styczny (po stycznej do słojów – "wzdłuż" ich przebiegu).
Paczenie zależne od położenia w kłodzie wynika z tego, że elementy wycięte z różnych stref (bliżej rdzenia lub bliżej obwodu) mają inny układ słojów w przekroju i będą się inaczej odkształcać, gdy w materiale ujawni się nierównomierność skurczu w kierunku stycznym i promieniowym. Dlatego wskazanie "styczny i promieniowy" odpowiada mechanizmowi powstawania tej wady.
Pozostałe odpowiedzi nie pasują, bo:
- "półstyczny" nie jest typowym podstawowym kierunkiem skurczu używanym w klasycznym opisie anizotropii drewna w kontekście paczenia tarcicy,
- "styczny" jako jedyny kierunek jest zbyt wąski – paczenie w tym ujęciu wiąże się z relacją (różnicą) skurczu w dwóch kierunkach przekroju,
- "promieniowy równomierny" sugeruje brak zróżnicowania, a sama "równomierność" nie wyjaśnia mechanizmu powstawania paczenia zależnego od układu słojów.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: paczenie tarcicy najczęściej wynika z nierównomiernych zmian wymiarów w przekroju i jest silnie związane z układem słojów oraz kierunkami: stycznym i promieniowym.
