KWALIFIKACJA ELE3 + ELE4 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 2.
Na rysunku przedstawiono wirnik sprężarki
Ilustracja przedstawia wirnik sprężarki wielołopatkowej, co jest zgodne z kontekstem egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wirnik sprężarki wielołopatkowej rozpoznaje się po tym, że ma promieniowe gniazda/rowki, w których pracują wysuwne łopatki tworzące zmienne komory sprężania. W sprężarce śrubowej występują dwa zazębiające się wirniki śrubowe, w spiralnej – zwoje spirali, a w wielotłoczkowej – tłoki, nie "wirnik łopatkowy".

Pełne wyjaśnienie:

W sprężarce wielołopatkowej (łopatkowej) elementem charakterystycznym jest wirnik z promieniowymi rowkami, w których przemieszczają się łopatki (wysuwane zwykle siłą odśrodkową i/lub wspomagane sprężynami). Obrót wirnika powoduje zmianę objętości komór między łopatkami a korpusem, co realizuje zasysanie i sprężanie czynnika.

Dlatego odpowiedź "wielołopatkowej" pasuje do sytuacji, gdy na rysunku widoczny jest wirnik przystosowany do pracy z wieloma łopatkami oraz typowa geometria współpracy z pierścieniem/korpusem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "śrubowej" – sprężarka śrubowa ma dwa współpracujące rotory o profilu śrubowym (męski i żeński). Ich kształt to wyraźne "śruby", a nie wirnik z rowkami pod łopatki.
  • "spiralnej" – sprężarka spiralna (scroll) wykorzystuje dwa zwoje (spirale): jeden nieruchomy i jeden wykonujący ruch orbitalny. Charakterystyczne są elementy spiralne, a nie wirnik łopatkowy.
  • "wielotłoczkowej" – w sprężarkach tłokowych podstawowymi elementami roboczymi są tłoki, cylindry, korbowód i wał. Nie identyfikuje się ich przez "wirnik z łopatkami", bo mechanizm sprężania jest zupełnie inny.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi wypisz w myślach 1–2 cechy rozpoznawcze każdej konstrukcji (łopatki/rowki, śruby, spirale, tłoki). Następnie dopasuj je do tego, co faktycznie widać na rysunku – to ogranicza zgadywanie na podstawie samej nazwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprężarka wielołopatkowa (łopatkowa) to sprężarka wyporowa, w której wirnik ma rowki z łopatkami. Podczas obrotu łopatki tworzą zmienne komory, co powoduje zasysanie i sprężanie czynnika. Typowo rozpoznaje się ją po wirniku "z łopatkami", a nie po śrubach czy spiralach.
Szukaj wirnika z promieniowymi nacięciami/rowkami, w których pracują wysuwne łopatki. Często widać też ekscentryczne położenie wirnika względem korpusu lub pierścienia. To odróżnia ją od sprężarki śrubowej (dwa rotory śrubowe) i spiralnej (zwoje).
W sprężarce śrubowej sprężanie zachodzi między dwoma zazębiającymi się rotorami o profilu śrubowym. To geometria "śrub" tworzy komory o zmiennej objętości. Łopatki w rowkach wirnika są rozwiązaniem typowym dla sprężarek łopatkowych, a nie dla śrubowych.
Sprężarka spiralna (scroll) używa dwóch spiralnych zwojów: nieruchomego i poruszającego się ruchem orbitalnym, co przesuwa kieszenie czynnika do środka. Sprężarka łopatkowa wykorzystuje wirnik z łopatkami w rowkach. Różnią się więc podstawowym elementem roboczym i sposobem tworzenia komór.
Częstym błędem jest wybór "po nazwie" (spiralna/śrubowa brzmią podobnie) zamiast po cechach konstrukcji. Inny błąd to patrzenie tylko na ogólny kształt bez szukania elementów rozstrzygających: łopatki, dwa rotory śrubowe, zwoje spirali albo tłoki i mechanizm korbowy.
Nie. W sprężarce wielotłoczkowej kluczowe są tłoki pracujące w cylindrach oraz mechanizm korbowy (wał, korbowody). Mogą występować elementy wirujące (np. wał), ale nie jest to wirnik z rowkami i łopatkami, który stanowi znak rozpoznawczy sprężarki łopatkowej.
Sprężarka spiralna ma dwa zwoje (spirale): jeden nieruchomy i drugi wykonujący ruch orbitalny. Między zwojami tworzą się kieszenie czynnika, które przemieszczają się do środka, rośnie w nich ciśnienie i następuje tłoczenie. Nie ma tam zestawu łopatek w rowkach wirnika.
Sprężarki łopatkowe spotyka się w niektórych instalacjach chłodniczych i klimatyzacyjnych, gdzie liczy się równomierna praca i kompaktowa konstrukcja. Na egzaminie ważniejsze jest rozpoznanie ich budowy oraz różnic względem sprężarek śrubowych, spiralnych i tłokowych.
Najlepiej uczyć się "cech rozstrzygających": łopatki w rowkach (łopatkowa), dwa rotory o profilu śrubowym (śrubowa), dwa zwoje spirali (spiralna), tłoki i korbowód (tłokowa). Oglądaj przekroje i zdjęcia, a do każdego typu dopisz 2–3 elementy charakterystyczne.
Pułapką jest utożsamienie każdego elementu obrotowego z "wirnikiem" w znaczeniu jednego, uniwersalnego kształtu. Druga pułapka to nieuwzględnienie, że sprężarka spiralna ma ruch orbitalny, a nie klasyczny wirnik z łopatkami. Pomaga porównanie wszystkich opcji z detalami rysunku.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wirnik sprężarki wielołopatkowej rozpoznaje się po tym, że ma promieniowe gniazda/rowki, w których pracują wysuwne łopatki tworzące zmienne komory sprężania.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z działu: sprężarki chłodnicze (konstrukcje i klasyfikacja)
  • Karty katalogowe producentów sprężarek (rysunki przekrojów i opisy budowy)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego dla branży chłodniczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego