KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 3.
Na rysunku przedstawiono wyświetlacz niwelatora
Ilustracja przedstawia wyświetlacz niwelatora, który jest urządzeniem używanym w geodezji do pomiarów wysokościowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niwelator kodowy (elektroniczny) wykonuje odczyt z łaty kodowej i prezentuje wynik na wyświetlaczu. Dlatego, gdy na rysunku widać typowy ekran/klawiaturę do odczytu elektronicznego, właściwe jest rozpoznanie go jako niwelatora kodowego, a nie optycznego ani laserowego/rotacyjnego.

Pełne wyjaśnienie:

Niwelator kodowy (często nazywany też elektronicznym) służy do niwelacji, ale odczyt przewyższeń realizuje w sposób zautomatyzowany: instrument "czyta" wzór (kod) na specjalnej łacie i wyświetla wynik na ekranie. Charakterystyczną cechą rozpoznawczą w zadaniach egzaminacyjnych bywa właśnie wyświetlacz oraz elementy obsługi elektronicznej (np. przyciski funkcyjne), ponieważ wynik pomiaru jest prezentowany cyfrowo.

Odpowiedź "kodowego" jest zatem poprawna, jeśli na rysunku pokazano typowy panel/ekran niwelatora przeznaczonego do współpracy z łatą kodową. W praktyce ma to znaczenie organizacyjne: do takiego instrumentu dobiera się inną łatę niż do klasycznego odczytu kresek w lunecie.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych rozwiązań. "optycznego" sugeruje instrument, w którym odczyt wykonuje się wzrokowo w lunecie na łacie z podziałem (bez automatycznego "czytania" kodu), a wyświetlacz nie jest jego kluczową cechą identyfikacyjną. "laserowego" i "rotacyjnego" kojarzą się z niwelatorami/poziomicami laserowymi stosowanymi do wyznaczania płaszczyzn laserem; nawet jeśli mają wskaźniki lub panele, zasada działania i typowe zastosowania są inne niż w niwelacji z łatą kodową.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się wyświetlacz oraz kontekst niwelacji, warto skojarzyć to z automatycznym odczytem na łacie kodowej. Zawsze jednak należy odróżnić "ekran do prezentacji wyniku" od elementów typowych dla laserów budowlanych (np. głowica emitująca wiązkę i detektor), bo podobieństwo nazewnictwa bywa źródłem pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelator kodowy to niwelator elektroniczny, który wykonuje odczyt z łaty kodowej (z naniesionym wzorem/kodem) i prezentuje wynik pomiaru na wyświetlaczu. Ułatwia i przyspiesza pracę w terenie, bo ogranicza odczyt "na oko" w lunecie.
Najczęściej rozpoznasz go po obecności wyświetlacza i elementów sterowania (przyciski, menu). W zadaniach szkolnych wskazówką jest też fakt, że taki instrument współpracuje z łatą kodową, a wynik pojawia się w formie cyfrowej.
Niwelator optyczny wymaga ręcznego odczytu na łacie przez lunetę (operator interpretuje podział). Niwelator kodowy automatyzuje odczyt dzięki łacie kodowej i elektronice. Różnica dotyczy więc przede wszystkim sposobu uzyskania odczytu, a nie samej idei niwelacji.
Zwykle tak, ponieważ wyświetlacz jest podstawowym interfejsem do prezentacji odczytów i obsługi funkcji. W praktyce szczegóły zależą od modelu, ale w klasycznej definicji niwelatora kodowego element prezentacji cyfrowej jest typowy i oczekiwany.
Łata kodowa to łata niwelacyjna z nadrukowanym wzorem (kodem), który instrument odczytuje automatycznie. Używa się jej z niwelatorem kodowym, aby przyspieszyć pomiar i ograniczyć błędy wynikające z ręcznego odczytu podziału.
Częsty błąd to utożsamianie słów "laserowy" i "rotacyjny" z każdym nowoczesnym instrumentem z elektroniką. Drugi błąd to założenie, że sam ekran oznacza laser. Na egzaminie warto powiązać cechy wyglądu z zasadą odczytu: łata kodowa vs odczyt optyczny.
Niwelator kodowy wybiera się, gdy liczy się szybkie tempo pracy, ograniczenie pomyłek odczytu i wygodny zapis wyników. W wielu zadaniach realizacyjnych na budowie lub przy dłuższych ciągach niwelacyjnych automatyzacja odczytu daje realną oszczędność czasu.
W praktyce "laserowy/rotacyjny" częściej odnosi się do urządzeń tworzących płaszczyznę laserową (np. do robót budowlanych). To inna zasada działania niż klasyczna niwelacja z łatą. Dlatego w pytaniach o wyświetlacz niwelatora geodezyjnego zwykle nie chodzi o laser budowlany.
Typowo spotyka się wyświetlacz, przyciski funkcyjne (menu, zapis, tryby pomiaru) oraz zasilanie bateryjne/akumulatorowe. W zależności od modelu mogą dochodzić funkcje uśredniania odczytów, rejestracji serii i proste obliczenia wspomagające pracę w terenie.
Najlepiej uczyć się "po cechach rozpoznawczych": co odczytuje operator (oko w lunecie czy elektronika), z jaką łatą pracuje instrument i jak prezentuje wynik. Pomagają krótkie fiszki ze zdjęciami instrumentów oraz ćwiczenia w pracowni z realnym sprzętem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Niwelator kodowy (elektroniczny) wykonuje odczyt z łaty kodowej i prezentuje wynik na wyświetlaczu."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi niwelatorów elektronicznych (kodowych) używanych w szkołach/pracowniach
  • Podręcznik do geodezji inżynieryjnej: dział o niwelacji i instrumentach niwelacyjnych
  • Materiały OKE/CKE z przykładowymi zadaniami BUD.18 dotyczącymi rozpoznawania sprzętu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego