KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 8.
Na rysunku przedstawiono zależność sprawności kotłów od mocy cieplnej. Ile wynosi sprawność kotła 4 klasy dla mocy cieplnej wynoszącej 30 kW?
Ilustracja przedstawia wykres zależności sprawności cieplnej kotłów od mocy cieplnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć sprawność, należy na osi mocy cieplnej odnaleźć 30 kW, poprowadzić linię do krzywej odpowiadającej kotłowi 4 klasy, a następnie z osi sprawności odczytać wartość w punkcie przecięcia. Z wykresu otrzymuje się 83%.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z wykresem kluczowe jest poprawne przypisanie wielkości do osi oraz właściwy wybór krzywej (serii danych). Tutaj oś pozioma przedstawia moc cieplną w kW, a oś pionowa sprawność kotła w %.

Krok po kroku:

  • Odszukaj na osi X wartość 30 kW.
  • Poprowadź pomocniczo linię pionową (lub wykonaj odczyt "w górę") aż do przecięcia z krzywą oznaczoną jako kocioł 4 klasy.
  • Z punktu przecięcia wykonaj odczyt na osi Y (w lewo/prawo zgodnie ze skalą) i zanotuj sprawność.

Dla mocy 30 kW wykres wskazuje 83%. Pozostałe wartości są typowymi rozpraszaczami: mogą odpowiadać innym klasom kotłów, innym zakresom mocy lub wynikać z błędnego odczytu skali (np. przesunięcie o jedną działkę) albo z pomylenia krzywej w legendzie.

Najczęstsze pułapki na egzaminie to: odczyt z niewłaściwej krzywej (inna klasa), nieuwzględnienie podziałki osi oraz "zaokrąglanie w pamięci" do najbliższej odpowiedzi zamiast odczytu z rysunku. Warto zawsze wykonać odczyt neutralnie: najpierw punkt na osi X, potem dopiero wybór krzywej, na końcu odczyt z osi Y.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw znajdź wartość mocy na osi X, następnie przejdź do krzywej właściwej klasy kotła i odczytaj sprawność z osi Y w punkcie przecięcia. Zawsze sprawdź legendę i podziałkę osi, bo błąd o jedną działkę może zmienić wynik o kilka procent.
Na jednym rysunku zwykle są 3–5 krzywych o podobnym przebiegu. Jeśli nie spojrzysz na legendę lub kolory/oznaczenia, możesz odczytać wartość z innej krzywej. Warto palcem lub linijką śledzić jedną, wybraną krzywą od początku do punktu odczytu.
Sprawność informuje, jaka część energii z paliwa (lub dostarczonej energii) zamienia się w użyteczne ciepło oddane do instalacji. Im wyższa sprawność, tym mniejsze straty (np. kominowe i do otoczenia) i zwykle niższe zużycie paliwa dla tej samej mocy grzewczej.
Najczęściej myli się podziałkę (np. przyjmuje, że jedna działka to 10 kW, gdy jest to 5 kW) albo odczytuje 30 z osi Y zamiast X. Pomaga zapis: "X = kW, Y = %" i wykonanie odczytu w stałej kolejności: X → krzywa → Y.
Zazwyczaj jest to odczyt z wykresu, ewentualnie prosta interpolacja, jeśli punkt leży między wartościami na siatce. Gdy odpowiedzi są podane w procentach, celem jest poprawna interpretacja rysunku, a nie liczenie ze wzorów termodynamicznych.
Charakterystyki sprawności vs moc wykorzystuje się przy doborze kotła do budynku, analizie pracy przy częściowym obciążeniu oraz porównywaniu urządzeń. Technik energetyk może na tej podstawie ocenić, w jakim zakresie mocy kocioł pracuje najkorzystniej ekonomicznie.
Zmieniają się warunki spalania i straty: przy małym obciążeniu rośnie udział strat stałych (np. postojowych), a przy dużym mogą rosnąć straty kominowe lub niedopalenie. Dlatego producenci i dokumentacja techniczna pokazują sprawność jako funkcję mocy, a nie jedną liczbę.
Porównaj wynik z sąsiednimi punktami na tej samej krzywej: przebieg powinien być płynny, bez "skoków" między 25 a 35 kW. Jeśli wychodzi wartość wyższa/niższa niż dla większej części wykresu albo sprzeczna z trendem, to zwykle znak, że pomylono krzywą lub skalę osi.
Skup się na trzech elementach: wartości 30 kW na osi X, krzywej klasy 4 oraz skali osi Y. Jeśli jest siatka pomocnicza, wykorzystaj ją do odczytu. Gdy linie się zlewają, odczytuj w przybliżeniu i porównuj z odpowiedziami, ale bez "zgadywania" klasy.
Poza sprawnością często analizuje się moc nominalną, zakres modulacji, temperatury zasilania/powrotu, dopuszczalne ciśnienie, wymagany ciąg kominowy, emisje oraz zużycie paliwa. W praktyce technika energetyka ważne jest łączenie tych danych z warunkami pracy instalacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby wyznaczyć sprawność, należy na osi mocy cieplnej odnaleźć 30 kW, poprowadzić linię do krzywej odpowiadającej kotłowi 4 klasy, a następnie z osi sprawności odczytać wartość w punkcie przecięcia."

Materiały:

  • Podstawy termodynamiki i sprawności urządzeń cieplnych (podręcznik szkolny/branżowy)
  • Instrukcje/DTR producentów kotłów (sekcje: charakterystyki, sprawność vs obciążenie)
  • Materiały dydaktyczne z odczytu wykresów i interpretacji charakterystyk urządzeń energetycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego