KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 18.
Na rysunku przedstawiono zasadę działania gazomierza
Ilustracja przedstawia zasadę działania gazomierza zwężkowego, co jest związane z kwalifikacją zawodową TECHNIK GAZOWNICTWA
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gazomierz zwężkowy działa na zasadzie wytworzenia zwężenia w torze przepływu i wyznaczania natężenia przepływu z różnicy ciśnień przed i za zwężką (elementem dławiącym). Pozostałe typy opierają pomiar odpowiednio na wirniku (turbinowy), zjawisku wirów (wirowy) albo propagacji fali (ultradźwiękowy).

Pełne wyjaśnienie:

Gazomierz zwężkowy (oparty o zwężkę pomiarową) wykorzystuje fakt, że w przewodzie z płynącym gazem wprowadzenie przewężenia powoduje zmianę prędkości strugi oraz spadek ciśnienia. Mierząc ciśnienie przed zwężką i za zwężką, a następnie analizując różnicę ciśnień, można wyznaczyć natężenie przepływu. To właśnie zależność pomiaru od spadku ciśnienia jest cechą rozpoznawczą tej zasady działania.

Odpowiedź "turbinowego" jest nieprawidłowa, ponieważ gazomierz turbinowy mierzy przepływ przez pracę elementu wirującego (turbinki/rotora), a wskazanie jest związane z prędkością obrotową i liczbą obrotów, nie z samą różnicą ciśnień na zwężce.

Odpowiedź "wirowego" także jest nieprawidłowa: w przepływomierzach wirowych wykorzystuje się zjawisko powstawania i zrywania wirów (częstotliwość oderwań wirów), co jest inną metodą niż dławienie przepływu elementem zwężkowym i analiza spadku ciśnienia.

Odpowiedź "ultradźwiękowego" nie pasuje do zasady działania zwężkowej, ponieważ metoda ultradźwiękowa bazuje na pomiarze czasu przelotu lub przesunięcia fazy fali ultradźwiękowej w gazie. W tej metodzie kluczowe są przetworniki ultradźwiękowe i obróbka sygnału, a nie przewężenie i króćce do pomiaru ciśnienia.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: zwężka = różnica ciśnień, turbina = obroty wirnika, wirowy = zjawisko wirów, ultradźwiękowy = fala i czas przelotu. Dzięki temu łatwiej przypisać rysunek lub opis do właściwego typu gazomierza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gazomierz zwężkowy to przyrząd, w którym pomiar przepływu wynika z wprowadzenia zwężenia w przewodzie i pomiaru różnicy ciśnień przed i za zwężką. Na podstawie spadku ciśnienia wyznacza się natężenie przepływu gazu.
Zwężka powoduje lokalny wzrost prędkości strugi i spadek ciśnienia. Mierzy się ciśnienie w dwóch punktach (przed i za zwężeniem), a następnie z różnicy ciśnień wyznacza się przepływ. Kluczowe jest poprawne pobranie ciśnienia i stabilne warunki przepływu.
Turbinowy mierzy przepływ poprzez ruch wirnika (obroty są proporcjonalne do przepływu), a zwężkowy przez spadek ciśnienia na elemencie dławiącym. To dwie różne zasady fizyczne i inne elementy konstrukcyjne widoczne na schematach.
Wirowy wykorzystuje zjawisko powstawania wirów za przeszkodą (częstotliwość zrywania wirów), więc kluczowy jest element generujący wiry i czujnik sygnału. Zwężkowy ma element przewężający oraz punkty poboru ciśnienia do pomiaru różnicy ciśnień.
Ultradźwiękowy zwykle ma przetworniki (nadajnik/odbiornik) pracujące na fali ultradźwiękowej oraz tor pomiarowy bez klasycznej zwężki. Pomiar jest sygnałowy (czas przelotu), a nie oparty o spadek ciśnienia ani o element wirujący.
Zwykle tak, ponieważ zaburzenia przepływu (kolana, zwężenia, zawory blisko toru pomiarowego) mogą zmieniać rozkład prędkości i wpływać na różnicę ciśnień. W praktyce stosuje się zalecenia montażowe producenta i dobre praktyki, by zapewnić stabilny profil przepływu.
Najczęstsze pomyłki to wybór "turbinowego" lub "wirowego" na podstawie skojarzeń z przepływem, bez sprawdzenia, co jest mierzoną wielkością (różnica ciśnień, obroty, wiry, sygnał ultradźwiękowy). Pomaga kojarzenie: zwężka = spadek ciśnienia.
Pomiar różnicą ciśnień spotyka się w różnych układach pomiaru przepływu, szczególnie tam, gdzie stosuje się elementy dławiące (zwężki) i aparaturę do pomiaru ciśnień. Rozwiązanie bywa używane w węzłach pomiarowych, gdy liczą się warunki pracy i prostota zasady.
Bo wymagają jednocześnie rozpoznania elementów schematu i powiązania ich z zasadą działania. Łatwo wpaść w błąd "rozpoznania po kształcie". Dobra metoda to najpierw nazwać zjawisko pomiarowe (np. spadek ciśnienia), a dopiero potem dopasować typ gazomierza.
Ucz się par: zwężkowy–różnica ciśnień, turbinowy–wirnik, wirowy–wiry, ultradźwiękowy–czas przelotu. Przeglądaj schematy z opisami producentów i ćwicz dopasowanie "cecha konstrukcji → zasada → nazwa urządzenia".
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że gazomierz zwężkowy działa na zasadzie wytworzenia zwężenia w torze przepływu i wyznaczania natężenia przepływu z różnicy ciśnień przed i za zwężką (elementem dławiącym).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o rodzajach gazomierzy i przepływomierzy (skrypty szkolne/branżowe)
  • Instrukcje producentów i karty katalogowe gazomierzy (opisy zasady działania i schematy)
  • Podstawy metrologii w pomiarach przepływu (opracowania techniczne dla branży gazowniczej)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego