KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 33.
Na rysunku przedstawiono zrzut ekranu i ustawienia oscyloskopu. Jaka jest amplituda sygnału przedstawionego na ekranie?
Ilustracja przedstawia zrzut ekranu oscyloskopu z wykresem sygnału sinusoidalnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Amplituda to wartość szczytowa sygnału liczona od poziomu odniesienia (najczęściej 0 V lub linia środkowa) do wierzchołka przebiegu. Odczytu dokonuje się z ekranu, zliczając liczbę działek w pionie i mnożąc przez ustawienie V/div. Dla pokazanego przebiegu daje to 4 V.

Pełne wyjaśnienie:

Oscyloskop prezentuje napięcie w funkcji czasu, a kluczowe do odczytu wartości są dwie informacje: położenie przebiegu na siatce działek oraz ustawiona skala pionowa V/div. Amplituda oznacza zwykle wartość szczytową, czyli odległość (w woltach) od poziomu odniesienia do maksimum (albo do minimum, jeśli mierzymy amplitudę ujemną). W praktyce poziomem odniesienia bywa 0 V (znacznik masy kanału) lub środek ekranu, jeśli sygnał jest symetryczny wokół zera.

Aby wyznaczyć amplitudę z ekranu, wykonuje się kroki:

  • Ustala się, gdzie jest poziom odniesienia (0 V / linia środkowa / znacznik GND kanału).
  • Zlicza się liczbę działek od poziomu odniesienia do wierzchołka przebiegu.
  • Mnoży się tę liczbę działek przez ustawienie V/div (z uwzględnieniem tłumienia sondy, jeśli ma znaczenie dla wskazania).

W tym zadaniu odczyt z przedstawionych ustawień i położenia przebiegu odpowiada amplitudzie 4 V, więc odpowiedź "4V" jest właściwa.

Typowe pułapki w takich pytaniach wynikają z mylenia amplitudy z Vpp (wartością międzyszczytową). Jeśli ktoś policzy wysokość od dołka do górki, otrzyma Vpp, a nie amplitudę. Innym błędem jest nieuwzględnienie tego, że sygnał może być przesunięty w górę/dół (składowa stała), więc trzeba mierzyć względem poprawnego poziomu odniesienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? "2V" często odpowiada sytuacji, gdy ktoś bierze tylko połowę właściwej liczby działek lub myli działki główne z podziałkami pomocniczymi. "6V" i "8V" to typowe wyniki przeliczenia z niewłaściwej skali (np. pomylenie V/div) albo potraktowania odczytu Vpp jako amplitudy i odwrotnie. Na egzaminie warto zawsze nazwać w głowie, co liczysz: od zera do piku (amplituda) czy od piku do piku (Vpp).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amplituda to wartość szczytowa przebiegu: od poziomu odniesienia (najczęściej 0 V lub linia środkowa) do maksimum sygnału. Nie należy jej mylić z wartością międzyszczytową (Vpp), która jest liczona od minimum do maksimum.
Amplituda opisuje "pół wysokości" przebiegu (od zera do piku), a Vpp to pełna wysokość (od piku ujemnego do piku dodatniego). Dla sygnału symetrycznego wokół zera zwykle zachodzi: Vpp = 2 × amplituda.
Najpierw policz liczbę działek pionowych od poziomu odniesienia do wierzchołka przebiegu. Następnie pomnóż tę liczbę przez ustawienie V/div. Jeśli używasz sondy x10, upewnij się, że oscyloskop ma to ustawione, aby wynik był poprawny.
Bo oba parametry są związane z "wysokością" wykresu, a na ekranie naturalnie mierzy się od dołka do górki. Na egzaminie trzeba świadomie sprawdzić, czy pytanie dotyczy wartości szczytowej (amplitudy), czy międzyszczytowej (Vpp).
Nie zawsze. W praktyce jako odniesienie przyjmuje się 0 V (znacznik masy kanału), ale jeśli sygnał ma składową stałą, przebieg może być przesunięty. Wtedy amplitudę nadal liczy się od poziomu średniego/odniesienia do piku, a nie od krawędzi ekranu.
Najważniejsze są: skala pionowa V/div, pozycja pionowa (przesunięcie), ustawienie sondy (x1/x10) oraz sprzężenie wejścia (DC/AC). Błędne ustawienie sondy lub V/div daje proporcjonalnie błędny wynik w woltach.
Pomiary automatyczne są wygodne, gdy przebieg jest stabilny i dobrze wyzwolony, a oscyloskop prawidłowo rozpoznaje sygnał. Odczyt z działek jest przydatny na egzaminie i w serwisie, gdy trzeba szybko oszacować wartość lub gdy pomiary auto są niestabilne.
Trigger nie zmienia samej amplitudy, ale wpływa na stabilność obrazu. Jeśli przebieg "pływa", trudno policzyć działki i łatwo o błąd. Poprawne wyzwalanie sprawia, że przebieg stoi w miejscu i odczyt amplitudy jest powtarzalny.
Częste błędy to: liczenie od niewłaściwego poziomu odniesienia, pomylenie działek głównych z podziałkami pomocniczymi, nieuwzględnienie przesunięcia pionowego oraz nieuwaga na to, czy mierzona jest amplituda czy Vpp. Pomaga zaznaczenie punktów pomiaru palcem lub kursorem.
Ćwicz na rzeczywistym oscyloskopie lub symulatorze: ustaw różne V/div, generuj sinus i prostokąt, zmieniaj offset oraz sondę x1/x10. Sprawdzaj wyniki dwoma metodami: z działek i z pomiarów automatycznych. Zapisuj, czy liczysz amplitudę, RMS czy Vpp.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Amplituda to wartość szczytowa sygnału liczona od poziomu odniesienia (najczęściej 0 V lub linia środkowa) do wierzchołka przebiegu."

Źródła:

  • Tektronix, "Oscilloscope Fundamentals" (primer), sekcje dot. V/div i odczytu amplitudy, https://www.tek.com/en/documents/primer/oscilloscope-fundamentals - dostęp 2026-03-01
  • Keysight Technologies, "Oscilloscope Measurement Basics" (application note/edu), część o pomiarach napięcia: amplitude i peak-to-peak, https://www.keysight.com/us/en/assets/7018-06840/application-notes/5989-7889.pdf - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (EN), hasło "Amplitude" oraz kontekst przebiegów okresowych, https://en.wikipedia.org/wiki/Amplitude - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Instrukcja obsługi używanego modelu oscyloskopu (rozdział o skali pionowej i pomiarach automatycznych)
  • Kurs/poradnik: podstawy obsługi oscyloskopu (V/div, s/div, trigger)
  • Materiały dydaktyczne o parametrach przebiegów: amplituda, RMS, Vpp

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego