KWALIFIKACJA DRM1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 13.
Na rysunku wykonawczym narysowanym w skali 1:5 wysokość wyplotu ściany bocznej kosza na zakupy wynosi 60 mm. Wskaż jaki jest wymiar rzeczywisty wysokości wyplotu ściany bocznej kosza.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:5 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 5 jednostkom w rzeczywistości.
Skoro na rysunku wysokość wynosi 60 mm, to wymiar rzeczywisty to 60 × 5 = 300 mm. Pozostałe odpowiedzi wynikają z braku przeliczenia lub z błędnego odwrócenia skali.

Pełne wyjaśnienie:

W skali 1:5 rysunek jest pomniejszony względem rzeczywistości. Zapis 1:5 czytamy: 1 jednostka na rysunku odpowiada 5 jednostkom w rzeczywistości. Oznacza to, że aby z wymiaru odczytanego z rysunku otrzymać wymiar rzeczywisty, trzeba go pomnożyć przez 5.

Obliczenie:

  • wymiar na rysunku: 60 mm
  • skala: 1:5
  • wymiar rzeczywisty: 60 mm × 5 = 300 mm

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 60 mm – to wartość z rysunku; wybór tej opcji oznacza pominięcie skali (brak przeliczenia).
  • 12 mm – ten wynik powstaje przy błędnym dzieleniu 60 przez 5, czyli przy odwróceniu zależności skali. Dzielenie stosuje się, gdy chcemy przejść z wymiaru rzeczywistego do wymiaru na rysunku w skali 1:5.
  • 600 mm – to wynik przypadkowego podwojenia albo pomylenia skali (np. potraktowanie 1:5 jak 1:10 lub wykonanie obliczeń bez kontroli sensu). W skali 1:5 wymiar rzeczywisty musi być większy od wymiaru na rysunku, ale dokładnie 5 razy, nie 10.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zadaj sobie pytanie kontrolne: "Czy skala oznacza pomniejszenie czy powiększenie?" Jeśli rysunek jest w skali 1:n, to zwykle jest pomniejszony, więc wynik rzeczywisty powinien być większy od wartości odczytanej z rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:5 oznacza, że rysunek jest pomniejszony: 1 jednostka na rysunku odpowiada 5 jednostkom w rzeczywistości. Aby obliczyć wymiar rzeczywisty z rysunku, zwykle mnożysz odczytany wymiar przez 5.
Gdy skala ma postać 1:n, rysunek jest pomniejszony. Wymiar rzeczywisty = wymiar z rysunku × n. Np. 60 mm w skali 1:5 daje 60 × 5 = 300 mm.
Bo liczba po prawej stronie (5) mówi, ile razy rzeczywistość jest większa od rysunku. Dzielenie stosuje się w odwrotną stronę: gdy masz wymiar rzeczywisty i chcesz policzyć, ile będzie na rysunku w skali 1:5.
Zrób kontrolę logiczną: w skali 1:n wymiar rzeczywisty powinien być większy od wymiaru na rysunku. Jeśli po obliczeniach wyszło mniej (np. 12 mm zamiast 60 mm), prawdopodobnie odwróciłeś działanie.
Nie ma takiej konieczności. Najważniejsze, aby używać tych samych jednostek po obu stronach proporcji. Jeśli na rysunku masz mm, możesz liczyć w mm. Przeliczenie na cm jest opcjonalne i zależy od polecenia.
Najczęściej: (1) pomijanie skali i przepisywanie wartości z rysunku, (2) dzielenie zamiast mnożenia w skali 1:n, (3) mylenie 1:5 z 5:1, (4) brak sprawdzenia, czy wynik powinien być większy czy mniejszy.
Skala pozwala przenieść wymiary z projektu na realny wyrób: wysokość wyplotu, szerokość dna czy wysokość ścian bocznych. Dzięki temu łatwiej przygotować formę, dobrać długości materiału i kontrolować zgodność wykonania z dokumentacją.
Dzielisz przez n, gdy startujesz od wymiaru rzeczywistego i chcesz obliczyć, jaki wymiar powinien mieć rysunek w skali 1:n. Przykład: 300 mm w rzeczywistości w skali 1:5 to 300 ÷ 5 = 60 mm na rysunku.
W skali 1:5 wymiar rzeczywisty jest 5 razy większy niż na rysunku. Liczysz: 60 mm × 5 = 300 mm. To jest rzeczywista wysokość wyplotu ściany bocznej kosza.
Najważniejsze są: wymiary (liczbowe), jednostki, widoki/przekroje, tolerancje (jeśli podane), opis elementu oraz materiały lub uwagi technologiczne. Skala pomaga, ale na egzaminie zawsze opieraj się na wymiarach liczbowych i poprawnym przeliczeniu.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala (rysunek techniczny)" – opis znaczenia skali 1:n i relacji rysunek–rzeczywistość, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(rysunek_techniczny) - dostęp 2026-02-18
  • Khan Academy: materiały o proporcjach i przeliczaniu skali (ratios and proportions), https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Proporcja" – podstawy rachunku proporcji wykorzystywane przy skali, https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy rysunku technicznego: skale, wymiarowanie, odczyt rysunków
  • Zadania rachunkowe z proporcji i skali (ćwiczenia z przeliczania 1:n)
  • Instrukcje/poradniki z dokumentacji wyrobów plecionkarskich i przygotowania wyrobu na podstawie projektu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego