KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 7.
Na rysunku zamieszczono zrzut ekranowy, obrazujący fazę próbkowania kolorów bitmapy. Wskaż kolor o składowych: C:100 M:80 Y:0 K:40.
Ilustracja przedstawia zrzut ekranowy z programu graficznego, prawdopodobnie Adobe Photoshop, używanego w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartości CMYK C=100 i M=80 przy Y=0 tworzą barwę z dominacją cyjanu i magenty, czyli odcień z zakresu niebieskiego (często wpadający w fiolet). Składowa K=40 dodatkowo ją przyciemnia, ale nie zmienia kierunku barwy na czarną, zieloną ani żółtą.

Pełne wyjaśnienie:

W modelu CMYK barwa wynika z łącznego działania czterech składowych farb procesowych: C (cyjan), M (magenta), Y (żółty) oraz K (czerń). W zadaniu podano: C=100, M=80, Y=0, K=40.

Dlaczego "Niebieski" jest poprawny?
Połączenie wysokiego cyjanu (C=100) i wysokiej magenty (M=80) przy braku żółtego (Y=0) daje barwę z zakresu niebiesko‑fioletowego, którą w praktycznych zadaniach egzaminacyjnych najczęściej klasyfikuje się jako niebieską. Dodanie czerni (K=40) przede wszystkim obniża jasność i zwiększa "głębię" (przygasza kolor), ale nie powoduje, że barwa staje się czarna, jeśli jednocześnie C i M są bardzo wysokie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Czarny – dominująca czerń w CMYK wymaga zwykle bardzo wysokiej wartości K (często bliskiej maksimum) i/lub minimalnego wpływu pozostałych składowych. Tutaj C i M są na tyle duże, że odcień pozostaje wyraźnie chromatyczny, a nie neutralny.
  • Zielony – zieleń w CMYK powstaje głównie z połączenia cyjanu i żółtego (C+Y). W zadaniu Y=0, więc nie ma składowej żółtej, która jest kluczowa dla zieleni.
  • Żółty – żółty wymaga wysokiego Y, przy niskich C i M. Tu jest odwrotnie: Y=0, a C i M są wysokie, więc odpowiedź "żółty" jest sprzeczna z podanymi składowymi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz CMYK, zacznij od sprawdzenia, które kanały są wysokie. C+M → odcienie niebieskie/fioletowe, C+Y → zielenie, M+Y → czerwienie/pomarańcze, a K zwykle tylko przyciemnia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
C to cyjan, M to magenta, Y to żółty, a K to czerń. W druku offsetowym są to podstawowe farby procesowe, z których przez mieszanie (w różnych proporcjach) uzyskuje się większość barw. K zwykle służy do przyciemniania i uzyskania głębi oraz poprawy kontrastu.
Najczęściej niebieskie odcienie wynikają z wysokiego C i M przy niskim Y. Gdy Y=0 lub jest bardzo małe, a C i M są duże, barwa przesuwa się w kierunku niebieskiego/fioletu. Składowa K może ją tylko przyciemnić, nie "przestawia" jej na żółty czy zielony.
Zieleń w CMYK powstaje głównie z połączenia cyjanu i żółtego (C+Y). Jeśli Y=0, brakuje żółtego "wkładu" potrzebnego do przesunięcia barwy z cyjanu w stronę zieleni. Wysoki C bez Y daje raczej cyjan/niebiesko‑zielony, ale nie typową zieleń.
Nie. K (czerń) przede wszystkim obniża jasność i zwiększa kontrast, ale o postrzeganym odcieniu decydują też C, M i Y. Jeżeli C i/lub M są wysokie, barwa pozostaje chromatyczna (np. granat, ciemny fiolet), mimo że K może być znaczne.
Próbkowanie (pipeta/próbnik) odczytuje wartości barwy piksela lub uśrednionej próbki obszaru i pokazuje je w wybranym modelu (np. CMYK). W przygotowaniu do druku pozwala szybko sprawdzić, jakie składowe farb procesowych ma dany element obrazu i czy spełnia wymagania technologiczne.
Częsty błąd to mylenie CMYK z RGB oraz ocenianie barwy "na oko" z ekranu bez analizy liczb. Druga pułapka to przecenianie kanału K: uczniowie wybierają "czarny", bo widzą K>0. Na egzaminie warto najpierw sprawdzić, które kanały są dominujące.
Dodanie K zmniejsza jasność (zwiększa ilość farby czarnej), dzięki czemu barwa staje się ciemniejsza i często bardziej stabilna w druku. Nie jest to jednak zmiana "kierunku" barwy (np. z niebieskiej na zieloną), tylko zmiana jej tonu i nasycenia w stronę ciemniejszą.
Kontrolę CMYK wykonuje się m.in. przed naświetleniem form (CTP), podczas korekty kolorystycznej, przy sprawdzaniu separacji oraz przy ocenie, czy nie ma zbyt dużych sum farb. W praktyce odczyt CMYK z próbnika pomaga uniknąć problemów z neutralnością szarości i powtarzalnością koloru.
Żółty to zwykle wysoki Y przy niskich C i M. Niebieskie odcienie najczęściej mają wysokie C i M przy niskim Y. Gdy Y=0, a C i M są duże, odpowiedź "żółty" jest praktycznie wykluczona. K może wpływać na jasność obu barw, ale nie zastępuje brakującego Y.
Najlepiej ćwiczyć na realnych próbkach: odczytuj CMYK pipetą z różnych elementów grafiki i zapisuj, jaki odcień powstaje. Ucz się par dominujących: C+M (niebieskie/fiolet), C+Y (zieleń), M+Y (czerwienie). Dodawaj K i obserwuj, jak zmienia się jasność i "głębia" koloru.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wartości CMYK C=100 i M=80 przy Y=0 tworzą barwę z dominacją cyjanu i magenty, czyli odcień z zakresu niebieskiego (często wpadający w fiolet)."

Źródła:

  • Adobe Help Center: "Color modes" (opis CMYK i zastosowania) – https://helpx.adobe.com/photoshop/using/color-modes.html - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "CMYK" – https://pl.wikipedia.org/wiki/CMYK - dostęp 2026-02-18
  • ISO 12647-2:2013, Graphic technology — Process control for the production of half-tone colour separations, proof and production prints — Part 2 (odniesienie do procesu druku offsetowego i farb procesowych CMYK)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z podstaw poligrafii i teorii barw CMYK
  • Dokumentacja oprogramowania DTP/graficznego dotycząca próbnika koloru i trybów barwnych
  • Materiały o zarządzaniu barwą (ICC) w przygotowaniu do druku offsetowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego