KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 30.
Na rysunku zaznaczono błąd w składzie tekstu nazywany
Ilustracja przedstawia fragment tekstu dotyczącego zasad składu tekstu w kontekście technik graficznych i poligraficznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Korytarz" to widoczny w zjustowanym akapicie ciąg jasnych "ścieżek" powstający, gdy w kolejnych wierszach zbyt duże odstępy międzywyrazowe układają się pionowo lub ukośnie. To błąd tekstury składu, a nie ustawienie interlinii ani samo rozspacjowanie liter.

Pełne wyjaśnienie:

Korytarz (często nazywany też "rzeką" w typografii) to błąd składu widoczny jako seria jaśniejszych pasów/"tuneli" przebiegających przez kilka kolejnych wierszy tekstu. Powstaje najczęściej w akapitach justowanych, gdy program zwiększa odstępy międzywyrazowe, a podobne miejsca "światła" zaczynają się powtarzać w sąsiednich wierszach. W efekcie czytelnik widzi niejednolitą "szarość" kolumny, co obniża czytelność.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "korytarzem"? Ponieważ nazwa odnosi się właśnie do tego wizualnego zjawiska: ciągłego układu prześwitów tworzących wrażenie korytarzy w kolumnie tekstu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Interlinią" – interlinia to odstęp między wierszami (prowadzenie tekstu). Zmiana interlinii wpływa na pionową odległość wierszy, ale nie tworzy charakterystycznych "pasów" złożonych z odstępów między wyrazami w wielu wierszach.
  • "Złożeniem" – to pojęcie ogólne (czynność/efekt złożenia tekstu), a nie nazwa konkretnego błędu typograficznego widocznego w akapicie.
  • "Rozspacjowaniem" – zwykle oznacza zwiększanie odstępów między literami (tracking) lub ogólnie rozstrzelenie. Korytarze wynikają przede wszystkim z odstępów międzywyrazowych i ustawień justowania/dzielenia wyrazów, a nie z celowego rozstrzelenia liter.

W praktyce, aby ograniczać korytarze, typograf koryguje ustawienia justowania (min/opt/max odstępów), włącza i stroi dzielenie wyrazów, poprawia łamanie (ręczne podziały, zmiana szerokości szpalty) oraz pilnuje równomiernej "tekstury" akapitu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Korytarz (często opisywany jako "rzeka") to pas jasnych prześwitów widoczny w zjustowanym akapicie, gdy duże odstępy międzywyrazowe układają się w kolejnych wierszach w podobnych miejscach. Powoduje nierówną "szarość" kolumny i pogarsza czytelność.
W justowaniu program musi dopasować długość wiersza do szerokości kolumny, więc zmienia odstępy między wyrazami. Gdy zakres dopuszczalnych odstępów jest zbyt duży lub łamanie jest niekorzystne, prześwity powtarzają się w wielu wierszach i tworzą "ścieżki".
Interlinia dotyczy odstępu między wierszami (pionowo). Korytarz widać jako układ prześwitów wewnątrz wierszy, głównie między wyrazami, który "ciągnie się" przez kilka linii. To różne parametry i inne skutki wizualne.
Najczęściej: zbyt luźne ustawienia justowania (zbyt duże maksimum odstępów), słabo dobrane dzielenie wyrazów, niekorzystne łamanie (np. krótkie wyrazy w wielu wierszach), a czasem zbyt wąska kolumna tekstu w stosunku do stopnia pisma.
Pomagają: zawężenie zakresu odstępów w justowaniu, lepsze ustawienie dzielenia wyrazów (częstotliwość, minimalne długości), korekta łamania (ręczne podziały, miękkie spacje/łamacze), ewentualnie drobna zmiana szerokości kolumny lub stopnia pisma.
Nie. Rozspacjowanie (tracking/rozstrzelenie) zwiększa odstępy między literami. Korytarz to zjawisko układu prześwitów najczęściej między wyrazami w wielu kolejnych wierszach, dające efekt "pasów" w kolumnie tekstu.
Najbardziej w długich akapitach o pełnym justowaniu, przy wąskich szpaltach, dużej zmienności długości wyrazów lub słabym dzieleniu wyrazów. Wtedy "ścieżki" prześwitów łączą się przez wiele linii i od razu rzucają się w oczy.
Często mylone są: interlinia (bo dotyczy wyglądu akapitu), ogólne "złożenie" (bo brzmi fachowo, ale nie jest nazwą defektu), oraz rozspacjowanie/rozstrzelenie (bo też daje "luźniejszy" wygląd). Klucz: korytarz to powtarzalny układ prześwitów międzywyrazowych.
Najprościej wykonać kontrolę wizualną: obejrzeć stronę w powiększeniu i w zmniejszeniu (wtedy widać "szarość" tekstu). Warto też włączyć podgląd znaków ukrytych i porównać kilka akapitów po zmianie ustawień justowania oraz dzielenia wyrazów.
Korytarze obniżają czytelność i estetykę, bo rozbijają równomierną strukturę akapitu. W druku psują "kolor" typograficzny strony, a w publikacjach cyfrowych mogą być jeszcze bardziej zauważalne na ekranie. Poprawny skład zwiększa komfort czytania i profesjonalny odbiór projektu.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: ""Korytarz" to widoczny w zjustowanym akapicie ciąg jasnych "ścieżek" powstający, gdy w kolejnych wierszach zbyt duże odstępy międzywyrazowe układają się pionowo lub ukośnie."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Rivers (typography) — https://en.wikipedia.org/wiki/River_(typography) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki typografii i składu (rozdziały o justowaniu i "teksturze" akapitu)
  • Dokumentacja programów DTP (InDesign/Affinity Publisher) dotycząca justowania i dzielenia wyrazów
  • Ćwiczenia praktyczne: porównywanie akapitów z różnymi ustawieniami justowania i hyphenation

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego