KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 9.
Na schemacie blokowym algorytmu znajdują się
Ilustracja przedstawia schemat blokowy algorytmu, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika programisty.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bloki graniczne w schemacie blokowym to owale oznaczające START i STOP (zwykle występują jako dwa osobne bloki). Blok warunkowy ma kształt rombu i zawiera sprawdzenie warunku z co najmniej dwoma wyjściami (np. Tak/Nie). Na pokazanym schemacie widać dokładnie 1 romb oraz 2 owale.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach blokowych algorytmów (flowchartach) stosuje się ustalone symbole graficzne, dzięki którym można szybko rozpoznać rolę poszczególnych kroków algorytmu. W praktyce (i na egzaminie) kluczowe jest odróżnienie kształtów i poprawne policzenie ich wystąpień na rysunku.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "jeden blok warunkowy i dwa graniczne"?
Na schemacie znajduje się:

  • 1 blok warunkowy – rozpoznajemy go po kształcie rombu. Taki blok reprezentuje decyzję/warunek logiczny i ma rozgałęzienie (np. "Tak" oraz "Nie").
  • 2 bloki graniczne – rozpoznajemy je po kształcie owalu. Są to bloki terminalne: jeden oznacza START, a drugi STOP. To dwa oddzielne elementy, nawet jeśli w potocznym opisie mówi się "początek i koniec algorytmu".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wskazanie "trzy bloki obliczeniowe i jeden warunkowy" zawyża liczbę prostokątów (bloków wykonawczych/obliczeniowych). Na typowym schemacie silni pojawiają się prostokąty z inicjalizacją i krokiem pętli, ale nie ma ich aż trzech.
  • Wariant "dwa bloki obliczeniowe i dwa warunkowe" jest błędny, bo sugeruje istnienie dwóch rombów. W pętli romb nadal jest jednym blokiem warunkowym, mimo że steruje wielokrotnym wykonaniem.
  • Odpowiedź z "jednym blokiem wprowadzania/wyprowadzania danych i dwa wykonywania obliczeń" myli liczbę równoległoboków (I/O). W schemacie są zwykle co najmniej dwa takie bloki: jeden na wczytanie danych, drugi na wypisanie wyniku.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij kształty (owal/romb/prostokąt/równoległobok), potem dopiero licz. To zmniejsza ryzyko pomyłki wynikającej z "liczenia kroków algorytmu", a nie rzeczywistych bloków na rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Blok graniczny (terminalny) to element oznaczający początek lub koniec algorytmu. Ma zwykle kształt owalu i występuje jako dwa osobne bloki: START oraz STOP. Na egzaminie liczy się je oddzielnie, nawet jeśli opisują jedną "ramę" algorytmu.
Romb oznacza blok warunkowy (decyzyjny). W środku jest warunek logiczny, a z rombu wychodzą co najmniej dwie ścieżki (np. Tak/Nie). Taki blok steruje rozgałęzieniem lub pętlą, ale sam w sobie jest jednym elementem do policzenia.
Prostokąt to blok obliczeniowy/wykonawczy (np. przypisanie, obliczenie, aktualizacja zmiennej). Równoległobok oznacza wejście/wyjście danych (np. "Czytaj …", "Wypisz …"). Najczęstszy błąd to uznanie równoległoboku za zwykłą operację.
W schemacie blokowym START i STOP są dwoma oddzielnymi symbolami (zwykle dwa owale). Uczeń często "zlewa" je w jedną kategorię, bo myśli o początku i końcu jako o jednej idei. Na rysunku to jednak dwa osobne bloki i tak należy je policzyć.
Nie. Pętla oznacza, że pewne bloki wykonują się wielokrotnie, ale na rysunku nadal są to te same bloki. Jeśli pętla jest sterowana jednym rombem, to jest to jeden blok warunkowy, niezależnie od liczby iteracji w działaniu algorytmu.
W schemacie silni zwykle zobaczysz: dwa owale (START/STOP), co najmniej jeden romb (warunek zakończenia pętli), prostokąty (inicjalizacja i krok pętli) oraz równoległoboki (wczytanie N i wypisanie wyniku). To klasyczny przykład łączący wejście/wyjście z pętlą.
Najpierw zrób "mapę kształtów": policz owale, romby, prostokąty i równoległoboki osobno. Dopiero potem przypisz im nazwy: graniczne, warunkowe, obliczeniowe, wejścia/wyjścia. Taka procedura ogranicza pomyłki wynikające z liczenia strzałek lub kroków.
Najczęściej myli się: równoległobok z prostokątem (I/O vs obliczenia), liczbę bloków granicznych (zapomnienie o STOP), oraz interpretuje pętlę jako "wiele warunków", choć na rysunku jest jeden romb. Warto uczyć się po kształcie, nie po tekście w środku.
Tekst pomaga, ale decydujący jest kształt. Warunek rozpoznajesz po rombie, a START/STOP po owalach. Nawet jeśli w ovalu nie ma słowa START, nadal jest to blok graniczny. Na egzaminie liczenie powinno opierać się na symbolach, nie na domyśle.
Minimalny zestaw to: owal (START/STOP), romb (decyzja/warunek), prostokąt (operacja/obliczenia) i równoległobok (wejście/wyjście). Te symbole wystarczają do analizy prostych algorytmów, które często pojawiają się w zadaniach INF.3.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Bloki graniczne w schemacie blokowym to owale oznaczające START i STOP (zwykle występują jako dwa osobne bloki)."

Źródła:

  • ISO 5807:1985, Information processing — Documentation symbols and conventions for data, program and system flowcharts, program network charts and system resources charts (standard – definicje symboli schematów blokowych).
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Schemat_blokowy - dostęp 2026-03-01
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Flowchart - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkolne z podstaw algorytmiki: symbole schematów blokowych i ich znaczenie
  • Dokumentacja/opracowania dotyczące standardowych symboli flowchartów (ISO 5807) – tabele symboli
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie bloków w gotowych schematach (silnia, suma, max/min, pętla z warunkiem)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego