KWALIFIKACJA MOT6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 18.
Na schemacie elektrycznym przedstawiono
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny przekaźnika samochodowego, co jest zgodne z kontekstem pytania egzaminacyjnego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekaźnik samochodowy rozpoznaje się na schemacie po symbolu cewki sterującej oraz zestyków przełączających (często oddzielnie: obwód sterowania i obwód mocy). Przełącznik wycieraczek jest zwykle pokazany jako zestaw przełączanych styków bez cewki, a czujnik ciśnienia oleju i włącznik bimetaliczny mają symbole elementów czujnikowych.

Pełne wyjaśnienie:

Na schematach instalacji pojazdu przekaźnik jest elementem wykonawczym, który umożliwia sterowanie obwodem o większym prądzie za pomocą małego prądu w obwodzie sterowania. Dlatego symbol przekaźnika zwykle zawiera dwie charakterystyczne części: cewkę (elektromagnes) oraz styki (zestyki), które zmieniają stan po zadziałaniu cewki.

Odpowiedź "przekaźnik samochodowy" jest poprawna, gdy na schemacie widać właśnie taki układ: element oznaczony jako cewka oraz powiązane z nią styki NO/NC lub przełączny (zmieniający położenie). To odróżnia przekaźnik od typowego ręcznego przełącznika.

Odpowiedź "przełącznik wycieraczek" jest nieprawidłowa, ponieważ przełącznik (manetka) przedstawia się jako układ styków przełączanych mechanicznie, zazwyczaj bez symbolu cewki i bez zależności "cewka → styki".

Odpowiedź "włącznik bimetaliczny" jest nieprawidłowa: to element reagujący na temperaturę lub prąd (zjawisko nagrzewania), a jego symbol w schemacie jest związany z funkcją termiczną, nie z cewką elektromagnesu i stykami przekaźnika.

Odpowiedź "czujnik ciśnienia oleju" także nie pasuje, bo czujnik jest elementem pomiarowym (sygnałowym) i na schemacie występuje jako czujnik/wyłącznik ciśnieniowy, a nie jako element przełączający obwód mocy przy użyciu cewki. W diagnostyce warto pamiętać: przekaźnik przełącza obciążenie, a czujnik informuje o stanie medium/parametru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekaźnik samochodowy to elektryczny łącznik sterowany elektromagnesem (cewką). Umożliwia załączanie odbiorników o większym prądzie (np. wentylatora, pompy) przy użyciu małego prądu sterującego z przełącznika lub sterownika, odciążając instalację sterowania.
Najczęściej po symbolu cewki oraz powiązanych z nią styków (NO/NC lub przełączny). Cewka i styki mogą być narysowane osobno, ale oznaczenia wskazują, że należą do jednego elementu. Przełącznik ręczny zwykle nie ma cewki.
Przełącznik jest elementem sterowanym mechanicznie przez użytkownika (zmienia położenie styków bez elektromagnesu). Przekaźnik przełącza styki pod wpływem zasilenia cewki, czyli sygnału elektrycznego. Na schemacie różnicą jest obecność cewki oraz zależność: zasilenie cewki → zmiana stanu styków.
NO (normalnie otwarty) to styk, który jest rozłączony bez zasilenia cewki i zamyka się po zadziałaniu przekaźnika. NC (normalnie zamknięty) jest połączony w spoczynku i rozłącza się po zadziałaniu. Ta informacja pomaga poprawnie interpretować schemat i tor prądowy.
Zwykle nie. Czujnik/wyłącznik ciśnienia oleju jest elementem sygnałowym i jego symbol odnosi się do pomiaru ciśnienia lub zwierania/rozwierania obwodu kontrolki. Przekaźnik ma charakterystyczną cewkę i styki mocy. Pomyłki wynikają najczęściej z patrzenia tylko na "styk" bez analizy całego symbolu.
Gdy odbiornik nie działa mimo poprawnych bezpieczników lub gdy pojawia się przerwa w zasilaniu pod obciążeniem. Multimetrem sprawdza się rezystancję cewki, obecność napięcia sterującego na cewce oraz ciągłość/rezystancję styków po zadziałaniu. To typowy etap diagnostyki obwodów mocy.
Najczęściej: brak działania odbiornika mimo sterowania, działanie przerywane, "klejenie" styków (odbiornik nie wyłącza się), spadki napięcia na stykach powodujące słabą pracę urządzenia oraz brak charakterystycznego przełączenia przy podaniu sygnału sterującego (choć to nie jest test rozstrzygający).
To ułatwia czytelność schematu: cewka jest w obwodzie sterowania (np. z ECU lub przełącznika), a styki w obwodzie mocy (zasilanie odbiornika). Mimo rozdzielenia graficznego, oznaczenia elementu pozwalają powiązać cewkę z odpowiednimi stykami tego samego przekaźnika.
Włącznik bimetaliczny to element wykorzystujący odkształcenie bimetalu pod wpływem temperatury (lub nagrzewania prądowego) do rozłączania/załączania obwodu. Spotyka się go w układach zabezpieczeń lub prostych regulatorach. Na schemacie kojarzy się z funkcją termiczną, nie z cewką przekaźnika.
Najpierw szukaj cewki (elektromagnesu) oraz informacji, że styki są "sterowane" tą cewką. Jeśli widzisz tylko ręcznie przełączane styki bez cewki, to częściej przełącznik. Pomaga też analiza: czy element ma rozdzielony tor sterowania i tor mocy.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Przekaźnik samochodowy rozpoznaje się na schemacie po symbolu cewki sterującej oraz zestyków przełączających (często oddzielnie: obwód sterowania i obwód mocy)."

Źródła:

  • PN-EN 60617 (IEC 60617) "Symbole graficzne stosowane w schematach" (zestaw symboli dla przekaźników i łączników) – norma/zbiór symboli
  • Robert Bosch GmbH, "Automotive Electrics and Automotive Electronics: Systems and Components, Networking and Hybrid Drive", rozdziały dot. przekaźników i schematów instalacji (wyd. ang.)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z elektrotechniki samochodowej (schematy i symbole)
  • Normy i tablice symboli graficznych stosowanych w schematach elektrycznych
  • Instrukcje serwisowe producentów (schematy instalacji i opisy przekaźników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego