KWALIFIKACJA MTL1 + MTL2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 17.
Na schemacie przedstawiono fazy odlewania ciśnieniowego w maszynie zimno-komorowej. Na rysunku oznaczonym cyfrą 2 przedstawiono fazę
Ilustracja przedstawia schemat procesu odlewania ciśnieniowego w maszynie zimno-komorowej, używanego w zawodzie technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W maszynie zimno-komorowej typowy cykl obejmuje: napełnienie komory strzałowej ciekłym stopem, następnie jego wtłoczenie do wnęki formy, krzepnięcie, rozwarcie formy i usunięcie odlewu/rdzenia. Faza opisana jako "wprowadzanie ciekłego stopu do wnęki formy" odpowiada etapowi wtrysku do formy.

Pełne wyjaśnienie:

Odlewanie ciśnieniowe w maszynie zimno-komorowej ma charakterystyczną sekwencję operacji. Najpierw ciekły stop jest dozowany do komory strzałowej (shot sleeve). Następnie tłok wykonuje ruch roboczy i dochodzi do wtrysku, czyli wprowadzania ciekłego stopu do wnęki formy pod ciśnieniem. Po wypełnieniu gniazda następuje krzepnięcie (zwykle przy nadal utrzymywanym docisku), a potem cykl przechodzi do części wykańczającej: rozwarcia ruchomej części formy oraz wyjęcia rdzenia i odlewu (często z użyciem wypychaczy).

Odpowiedź "wprowadzania ciekłego stopu do wnęki formy" jest poprawna, bo opisuje kluczowy etap procesu ciśnieniowego: przemieszczenie metalu z układu wtryskowego do gniazda formy, co odróżnia tę fazę od samego zalania komory strzałowej oraz od operacji po krzepnięciu.

  • Odpowiedź "wprowadzania ciekłego stopu do komory strzałowej" dotyczy etapu przed wtryskiem do wnęki formy. W maszynie zimno-komorowej stop nie jest wtryskiwany bezpośrednio z wanny przez "gęsią szyję" (jak w gorąco-komorowej), tylko najpierw trafia do komory.
  • Odpowiedź "rozwarcia ruchomej części formy" odnosi się do etapu po zakończeniu wtrysku i po krzepnięciu, gdy maszyna otwiera formę.
  • Odpowiedź "wyjęcia rdzenia oraz odlewu" to czynność końcowa cyklu, realizowana po otwarciu formy; nie opisuje fazy wypełniania wnęki.

Wskazówka egzaminacyjna: warto zapamiętać kolejność jako łańcuch przyczynowo‑skutkowy: komora (dostarczenie metalu) → wnęka (wtrysk i wypełnienie) → forma (krzepnięcie i otwarcie) → wyrzut (usunięcie odlewu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda odlewania, w której ciekły metal jest najpierw dozowany do komory strzałowej, a potem tłok wtłacza go pod ciśnieniem do wnęki stalowej formy. Po krzepnięciu forma się otwiera, a odlew jest usuwany (często wypychaczami).
Najczęściej wyróżnia się: napełnienie komory strzałowej, wtrysk do wnęki formy, docisk i krzepnięcie, otwarcie formy, wyrzut/wyjęcie odlewu. Nazwy mogą się różnić, ale logika kolejności pozostaje taka sama.
Ponieważ układ wtryskowy (komora i tłok) nie jest zanurzony w ciekłym metalu. Stop jest podawany porcją do komory, co ogranicza obciążenie cieplne elementów wtrysku i pozwala stosować stopy o wyższej temperaturze topnienia.
Zalanie komory strzałowej to dostarczenie ciekłego metalu do cylindra wtryskowego. Wtrysk do wnęki formy to etap przemieszczenia metalu z komory przez układ wlewowy do gniazda formy pod ciśnieniem. To dwa kolejne, ale różne kroki.
Po zakończeniu wtrysku i po czasie potrzebnym na krzepnięcie odlewu. Dopiero wtedy maszyna rozsuwa połówki formy. Jeśli forma zostanie otwarta zbyt wcześnie, odlew może się zdeformować lub uszkodzić.
Wnęka (gniazdo) formy to przestrzeń o kształcie przyszłego odlewu. W czasie wtrysku ciekły stop wypełnia tę przestrzeń, a następnie krzepnie. Geometria wnęki oraz układ wlewowy i odpowietrzenie silnie wpływają na jakość wypraski.
Najczęściej mylą: zalanie komory z wtryskiem do wnęki (oba dotyczą "wprowadzania stopu", ale do innego miejsca) oraz etapy końcowe: otwarcie formy vs wyjęcie odlewu. Pomaga zapamiętać kolejność "komora → wnęka → otwarcie → wyrzut".
Nie zawsze. Rdzenie stosuje się wtedy, gdy trzeba wykonać podcięcia, kanały lub wnętrza, których nie da się uformować samymi połówkami formy. W wielu prostych odlewach (bez skomplikowanych wnęk) rdzenie nie są potrzebne.
Na schematach zwykle widać ruch tłoka (wtrysku) oraz przepływ metalu z komory/układu wlewowego do gniazda formy. Charakterystyczne jest to, że metal opuszcza komorę i wypełnia wnękę, a forma pozostaje zamknięta.
Naucz się stałej kolejności etapów i przypisz do nich jednoznaczne hasła: komora (dawka metalu), wtrysk (do wnęki), krzepnięcie (docisk), otwarcie, wyrzut. Ćwicz na kilku różnych schematach i opisach cyklu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W maszynie zimno-komorowej typowy cykl obejmuje: napełnienie komory strzałowej ciekłym stopem, następnie jego wtłoczenie do wnęki formy, krzepnięcie, rozwarcie formy i usunięcie odlewu/rdzenia."

Źródła:

  • NADCA (North American Die Casting Association), "Die Casting Process" (opis ogólny procesu i etapów) – https://www.diecasting.org/die-casting-process/ (dostęp: 2026-02-27)
  • ASM International, "ASM Handbook, Volume 15: Casting" (rozdziały o die castingu i cyklu procesu), ASM International (wydanie książkowe; weryfikacja ogólna na podstawie standardowej literatury branżowej)
  • John Campbell, "Complete Casting Handbook: Metal Casting Processes, Metallurgy, Techniques and Design" (sekcje o odlewaniu ciśnieniowym i sekwencji procesu), Butterworth-Heinemann (wydanie książkowe; weryfikacja ogólna na podstawie literatury odlewniczej)

Materiały:

  • Podręczniki technologii odlewnictwa (rozdziały o odlewaniu ciśnieniowym)
  • Materiały szkoleniowe producentów maszyn do odlewania ciśnieniowego (opis cyklu zimno-komorowego)
  • Atlas/rysunki poglądowe cyklu die casting (kolejne fazy wtrysku i otwierania formy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego