KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 15.
Na schemacie przedstawiono odpylacz
Ilustracja przedstawia schemat odpylacza cyklonowego, który jest urządzeniem służącym do separacji cząstek stałych z gazów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpylacz cyklonowy rozpoznaje się po schemacie przepływu wirowego: gaz z pyłem jest wprowadzany zwykle stycznie, a cząstki są odrzucane do ścian i opadają do leja. Filtr tkaninowy wymaga przegrody filtracyjnej, a elektrostatyczny – elektrod i pola elektrycznego, których na schemacie cyklonu nie ma.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "cyklonowy" jest właściwa, gdy schemat przedstawia urządzenie wykorzystujące separację bezwładnościową/odśrodkową. W cyklonie zapylony gaz zostaje wprowadzony w ruch wirowy (często przez wlot styczny), przez co cząstki pyłu – mając większą bezwładność niż gaz – są odrzucane ku ściankom, tracą energię i spadają do dolnej części (leja/spustu), a oczyszczony gaz opuszcza urządzenie górą przewodem wylotowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "tkaninowy" (filtr workowy/tkaninowy) działa na zasadzie filtracji: musi występować przegroda filtracyjna (worki, rękawy, kasety) i typowy układ doprowadzenia/odprowadzenia oraz mechanizm oczyszczania (np. strumień sprężonego powietrza). Sam kształt cyklonu i przepływ wirowy nie odpowiadają filtrowi tkaninowemu.
  • "elektrostatyczny" (elektrofiltr) wymaga elementów wytwarzających pole elektryczne (układ elektrod, zasilanie wysokim napięciem, strefa wyładowań i płyty osadcze). Na schematach są zwykle zaznaczane komory z elektrodami; w cyklonie takich elementów nie ma.
  • "tkaninowo-cyklonowy" sugeruje układ hybrydowy (np. cyklon jako stopień wstępny oraz filtr tkaninowy jako stopień dokładny). Taki układ na schemacie zwykle pokazuje dwa różne stopnie lub obecność przegrody filtracyjnej. Jeśli przedstawiono pojedynczy typowy cyklon, nie ma podstaw do uznania go za urządzenie łączone.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na schemacie cech rozstrzygających zasadę działania: wir i lejek pyłowy (cyklon), przegroda filtracyjna (filtr tkaninowy), elektrody i komory (elektrofiltr). To najszybsza metoda eliminacji pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odpylacz cyklonowy to urządzenie, które usuwa pył z gazu dzięki ruchowi wirowemu. Strumień jest wprowadzany tak, by powstała wirówka, a cząstki pyłu są odrzucane do ścian i opadają do leja. Oczyszczony gaz odpływa zwykle górą.
Najczęściej widać korpus cylindryczno-stożkowy, wlot boczny (często styczny), górny wylot gazu i dolny lejek/spust pyłu. Kluczowa jest idea przepływu wirowego i oddzielny odpływ pyłu w dół.
Filtr tkaninowy usuwa pył na przegrodzie (workach/rękawach) i wymaga elementów filtracyjnych oraz ich okresowego oczyszczania. Cyklon nie ma przegrody filtracyjnej – separuje pył siłami bezwładności i odśrodkowymi, więc schemat będzie wyglądał inaczej.
Elektrofiltr wykorzystuje pole elektryczne i elektrody do ładowania oraz osadzania pyłu na płytach. Cyklon działa mechanicznie, przez wir i bezwładność cząstek. Na schemacie elektrofiltru zwykle widać komory i układ elektrod, a nie stożkowy korpus cyklonu.
Cyklony stosuje się często jako odpylanie wstępne, gdy pyłu jest dużo i ma on większe ziarna, albo gdy chce się odciążyć dokładniejsze urządzenia (np. filtry workowe). Sprawdzają się też tam, gdzie liczy się prostota i odporność na temperaturę.
Zalety: prosta konstrukcja, brak wkładów filtracyjnych, odporność na temperaturę, niskie koszty eksploatacji. Wady: gorsza skuteczność dla bardzo drobnych pyłów w porównaniu z filtrami workowymi czy elektrofiltrami, wrażliwość na warunki przepływu.
Nie zawsze. Cyklon bywa niewystarczający dla bardzo drobnych frakcji pyłu lub przy ostrych wymaganiach emisyjnych. W praktyce często łączy się go z dokładniejszym stopniem odpylania (np. filtrem tkaninowym), aby uzyskać wyższą skuteczność.
Zwykle chodzi o układ dwustopniowy: cyklon jako wstępny separator oraz filtr tkaninowy jako stopień dokładny. Na schemacie powinny być wtedy widoczne elementy obu urządzeń albo przynajmniej przegroda filtracyjna. Sam pojedynczy cyklon nie spełnia definicji układu łączonego.
Najczęstsze błędy to mylenie cyklonu z filtrem (bo oba "oczyszczają"), ignorowanie cech rozstrzygających (wlot styczny, lejek pyłu) oraz sugerowanie się nazwą zamiast zasadą działania. Pomaga lista kontrolna: wir/lejek vs przegroda vs elektrody.
Przygotuj trzy krótkie "profile" urządzeń: cyklon = wir i spust pyłu; filtr = przegroda i układ oczyszczania; elektrofiltr = elektrody i komory. Następnie ćwicz na rysunkach z różnych źródeł, celowo szukając elementów, które jednoznacznie potwierdzają typ urządzenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpylacz cyklonowy rozpoznaje się po schemacie przepływu wirowego: gaz z pyłem jest wprowadzany zwykle stycznie, a cząstki są odrzucane do ścian i opadają do leja."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Cyklon_(odpylacz) - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Elektrofiltr - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_workowy - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu instalacji odpylania i wentylacji przemysłowej (rozdziały: cyklony, filtry workowe, elektrofiltry)
  • Podręczniki/kompendia z ochrony powietrza w przemyśle: metody odpylania i podstawy separacji cząstek
  • Karty katalogowe producentów cyklonów, filtrów workowych i elektrofiltrów (porównanie budowy i zasady działania na schematach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego