Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2018



PYTANIE NR 4.
Na schemacie przedstawiony jest transformator
Ilustracja przedstawia schemat transformatora trójuzwojeniowego, co jest zgodne z pytaniem egzaminacyjnym dotyczącym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Transformator trójuzwojeniowy ma trzy niezależne uzwojenia pokazane na schemacie (np. jedno pierwotne i dwa wtórne albo jedno pierwotne, wtórne i pomocnicze). Odpowiedzi z 1, 2 lub 4 uzwojeniami nie pasują do liczby odrębnych uzwojeń widocznych na rysunku.

Pełne wyjaśnienie:

Transformator klasyfikuje się m.in. według liczby niezależnych uzwojeń pokazanych na schemacie. Jeżeli na rysunku widoczne są trzy odrębne uzwojenia (oddzielne "cewki"/zwoje symboliczne, z osobnymi wyprowadzeniami), to jest to transformator trójuzwojeniowy. Taki transformator umożliwia uzyskanie więcej niż jednego napięcia wtórnego lub posiada uzwojenie pomocnicze do zasilania układów sterowania i zabezpieczeń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "dwuuzwojeniowy" – dotyczy transformatora z dwoma uzwojeniami (typowo: pierwotnym i wtórnym). Jeśli schemat pokazuje trzy niezależne uzwojenia, to nie spełnia tej definicji.
  • "jednouzwojeniowy" – w praktyce odnosi się do rozwiązania z jednym uzwojeniem (np. autotransformator jako szczególny przypadek), gdzie nie ma oddzielnego uzwojenia pierwotnego i wtórnego w sensie graficznym. Schemat z trzema uzwojeniami temu przeczy.
  • "czterouzwojeniowy" – wymagałby czterech wyraźnie rozdzielonych uzwojeń. Częstą pomyłką jest uznanie odczepu (tap) za kolejne uzwojenie; odczep to zwykle część tego samego uzwojenia, a nie nowe, niezależne uzwojenie.

Wskazówka egzaminacyjna: licząc uzwojenia na schemacie, patrz na odrębne symbole uzwojeń i ich wyprowadzenia. Nie utożsamiaj automatycznie dodatkowych zacisków lub odczepów z nowym uzwojeniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest transformator trójuzwojeniowy?
To transformator mający trzy niezależne uzwojenia (oddzielne cewki z własnymi wyprowadzeniami). Najczęściej jest to jedno uzwojenie pierwotne oraz dwa uzwojenia wtórne lub dodatkowe uzwojenie pomocnicze do zasilania automatyki, sterowania albo potrzeb własnych.
Jak rozpoznać na schemacie liczbę uzwojeń transformatora?
Policz oddzielne symbole uzwojeń (cewki) narysowane przy rdzeniu i sprawdź, czy mają osobne wyprowadzenia. Każda odrębna cewka to jedno uzwojenie. Uważaj: odczep na uzwojeniu to zwykle część tego samego uzwojenia, a nie kolejne uzwojenie.
Dlaczego transformator dwuuzwojeniowy to nie to samo co trójuzwojeniowy?
Transformator dwuuzwojeniowy ma tylko dwie odrębne cewki (zwykle pierwotną i wtórną). Trójuzwojeniowy ma trzy niezależne uzwojenia, co pozwala uzyskać dodatkowe napięcie lub osobne zasilanie pomocnicze. Różnicę widać na schemacie po liczbie cewek.
Czy autotransformator jest transformatorem jednouzwojeniowym?
Autotransformator jest szczególną konstrukcją, w której część uzwojenia jest wspólna dla strony wejściowej i wyjściowej. Na schemacie często widać jedno uzwojenie z odczepami. To nie jest to samo co transformator z kilkoma niezależnymi uzwojeniami, gdzie każde uzwojenie jest oddzielną cewką.
Jakie są typowe zastosowania transformatora trójuzwojeniowego w energetyce?
Stosuje się go m.in. wtedy, gdy trzeba zasilić dwa różne obwody wtórne (dwa poziomy napięć) lub wydzielić uzwojenie pomocnicze dla potrzeb własnych stacji (automatyka, pomiary, sterowanie). Ułatwia to też organizację zasilania bez dokładania kolejnego transformatora.
Co jest najczęstszym błędem przy liczeniu uzwojeń na schemacie?
Najczęściej myli się odczepy z osobnymi uzwojeniami. Odczep to dodatkowe wyprowadzenie z tego samego uzwojenia (zmiana przekładni/napięcia), a nie nowa cewka. Drugim błędem jest pominięcie uzwojenia pomocniczego, gdy jest narysowane mniejszym symbolem.
Czy transformator z dwoma uzwojeniami wtórnymi zawsze jest trójuzwojeniowy?
Jeżeli są to dwa oddzielne uzwojenia wtórne oraz jedno pierwotne, to łącznie są trzy uzwojenia i taki transformator jest trójuzwojeniowy. Jeśli natomiast "dwa napięcia" wynikają z odczepów jednego uzwojenia wtórnego, to liczba uzwojeń się nie zwiększa.
Jak odróżnić uzwojenie od odczepu w transformatorze?
Uzwojenie jest rysowane jako osobna cewka (oddzielny symbol) zwykle z dwoma końcami. Odczep to dodatkowy punkt na tej samej cewce, często pokazany jako wyprowadzenie z "połowy" uzwojenia. W dokumentacji odczepy opisuje się jako zmiany napięcia/przekładni.
Kiedy w praktyce spotyka się transformator czterouzwojeniowy?
Rzadziej, zwykle w układach specjalnych, gdy potrzebne są trzy niezależne obwody wtórne lub dodatkowe uzwojenia do pomiarów i potrzeb własnych. Na schemacie musiałyby być widoczne cztery oddzielne cewki. W typowych zadaniach szkolnych częściej spotyka się 2 lub 3 uzwojenia.
Jak przygotować się do zadań z rozpoznawania transformatorów na egzaminie?
Ćwicz czytanie symboli: transformator 2-, 3-uzwojeniowy, autotransformator oraz transformatory z odczepami. Rozwiązuj krótkie zadania z identyfikacji na schematach i ucz się, jak wyglądają wyprowadzenia uzwojeń. Zwracaj uwagę, czy cewki są niezależne, czy to jedna cewka z odczepem.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Transformator trójuzwojeniowy ma trzy niezależne uzwojenia pokazane na schemacie (np. jedno pierwotne i dwa wtórne albo jedno pierwotne, wtórne i pomocnicze)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Transformator - dostęp 2026-03-04
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Transformer - sekcja dotycząca uzwojeń i transformatorów wielouzwojeniowych - dostęp 2026-03-04
  • https://www.allaboutcircuits.com/textbook/alternating-current/chpt-9/transformer-basics/ - opis podstaw transformatora i uzwojeń - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki dotyczące transformatorów (symbole, budowa, rodzaje)
  • Karty katalogowe transformatorów (przykłady transformatorów dwu- i trójuzwojeniowych)
  • Zestawy zadań z czytania schematów urządzeń elektroenergetycznych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego