KWALIFIKACJA GIW2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 40.
Na schemacie zabezpieczenia ściany symbolem CT oznacza się czujnik
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
CT na schemacie zabezpieczenia ściany oznacza czujnik temperatury, służący do kontroli nagrzewania elementów i wczesnego wykrywania niebezpiecznych wzrostów temperatury.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą czujników składu atmosfery (gazy), które mają inne oznaczenia na schematach.

Pełne wyjaśnienie:

W systemach zabezpieczenia ściany spotyka się różne czujniki, a ich rozróżnienie na schemacie jest kluczowe dla właściwej diagnostyki i reakcji na alarmy. Oznaczenie CT odnosi się do czujnika temperatury. Taki czujnik służy do monitorowania nagrzewania się wybranych elementów (np. napędów, przekładni, obudów, instalacji), co ma znaczenie dla oceny stanu technicznego oraz dla wczesnego wykrywania sytuacji niebezpiecznych, w tym ryzyka przegrzania i zdarzeń pożarowych.

Odpowiedź "temperatury" jest właściwa, ponieważ skrót CT jest typowo kojarzony z pomiarem temperatury (temperatura jako wielkość fizyczna) i w schematach zabezpieczeń wskazuje właśnie tor pomiaru temperatury, a nie analizę składu atmosfery.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:

  • "metanu" – metan jest gazem kopalnianym monitorowanym dla bezpieczeństwa przeciwwybuchowego, ale czujniki metanu mają na schematach odrębne oznaczenia i są przypisane do torów metanometrii, a nie do toru temperatury.
  • "tlenu" – pomiar tlenu dotyczy oceny jakości powietrza i zagrożeń związanych z niedotlenieniem, jednak nie jest to to samo co pomiar temperatury; na schematach stosuje się inne skróty/oznaczenia.
  • "tlenku węgla" – czujniki CO wykorzystuje się m.in. do wczesnej detekcji pożarów i procesów utleniania, ale mimo zbliżonego celu bezpieczeństwa nadal jest to pomiar gazu, a nie temperatury, więc nie odpowiada oznaczeniu CT.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy oznaczenia symbolicznego, warto najpierw ustalić, czy chodzi o wielkość fizyczną (np. temperatura), czy o skład atmosfery (gazy). To ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi "najbardziej kojarzącej się z zagrożeniami" zamiast tej zgodnej z konwencją schematu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W tego typu pytaniach symbol CT odnosi się do czujnika temperatury. Służy on do kontroli wzrostu temperatury elementów instalacji/urządzeń i może powodować alarm lub zadziałanie zabezpieczenia, gdy temperatura przekroczy wartość dopuszczalną.
Bo w górnictwie podziemnym często omawia się metanometrię i analizę atmosfery, więc łatwo automatycznie skojarzyć każdy skrót z gazami. Dodatkowo skróty mogą się różnić między systemami i legendami, co sprzyja pomyłkom pamięciowym.
Najpierw sprawdź, czy opis dotyczy wielkości fizycznej (temperatura) czy składu atmosfery (gaz). Czujnik temperatury zwykle jest przypisany do ochrony termicznej urządzeń, a czujnik metanu do toru metanometrii i funkcji przeciwwybuchowych.
Gdy trzeba kontrolować nagrzewanie napędów, przekładni, obudów lub innych elementów instalacji w rejonie ściany. Wzrost temperatury może oznaczać przeciążenie, awarię smarowania lub zagrożenie pożarowe, więc sygnał z czujnika temperatury bywa wykorzystywany do alarmu lub wyłączenia.
Czujnik tlenku węgla (CO) mierzy stężenie gazu będącego wskaźnikiem m.in. procesów utleniania i pożaru. To inny rodzaj pomiaru niż temperatura: dotyczy składu atmosfery, dlatego nie należy go utożsamiać z oznaczeniami typowymi dla torów temperatury.
Nie. Czujnik tlenu mierzy udział O2 w powietrzu i służy do oceny warunków oddychania oraz zagrożeń atmosferycznych. Czujnik temperatury mierzy temperaturę elementu lub medium. Oba mogą występować w kopalni, ale pełnią różne funkcje i mają różne oznaczenia na schematach.
Najczęściej: (1) wybór odpowiedzi "metan", bo jest najczęściej kojarzony z zagrożeniami, (2) nieuwzględnienie, że pytanie dotyczy symbolu z legendy schematu, (3) przenoszenie skrótów z innego systemu lub innej kopalni bez sprawdzenia konwencji.
W praktyce w legendzie schematu, dokumentacji systemu (np. opis wejść/wyjść), DTR urządzeń oraz w instrukcjach zakładowych. Na egzaminie zwykle zakłada się znajomość najczęstszych skrótów, ale w pracy zawodowej zawsze warto weryfikować je w dokumentacji.
Ponieważ pozwalają szybko zrozumieć, jaki sygnał wywołał alarm lub zatrzymanie urządzeń. Umiejętność czytania schematu i rozpoznawania czujników skraca czas diagnostyki, ogranicza ryzyko błędnych decyzji i wspiera bezpieczne prowadzenie robót w rejonie ściany.
Ucz się z legend i przykładowych schematów: wypisz oznaczenia czujników (temperatura, metan, CO, tlen) i dopisz ich funkcję. Skuteczne jest też powtarzanie w formie fiszek: z jednej strony skrót, z drugiej nazwa czujnika i zastosowanie w zabezpieczeniach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe i schematy zabezpieczeń ścian stosowane w danej kopalni
  • Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) czujników i systemu monitoringu
  • Materiały szkoleniowe z czytania schematów elektrycznych/automatyki górniczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego