KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 4.
Na śrubie mikrometrycznej przedstawionej na rysunku, wymiar wynosi
Ilustracja przedstawia mikrometr, narzędzie pomiarowe używane w mechanice precyzyjnej do pomiaru małych odległości z dużą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt mikrometru wykonuje się sumując wskazania z tulei i bębna.
Na tulei ostatnia pełna kreska to 4 mm, a poniżej linii odniesienia widoczna jest kreska półmilimetrowa, więc baza wynosi 4,50 mm. Linia odniesienia pokrywa się z 18. działką bębna, czyli 0,18 mm. Razem: 4,50 + 0,18 = 4,68 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W mikrometrze śrubowym wynik odczytu składa się z części z tulei (podziałka wzdłużna) oraz z części z bębna (podziałka poprzeczna). Aby nie popełnić typowego błędu, warto trzymać się stałej kolejności.

Krok 1 – pełne milimetry na tulei. Odczytaj ostatnią w pełni widoczną kreskę górną (nad linią odniesienia). W tym przypadku jest to 4 mm.

Krok 2 – połówka milimetra. Sprawdź, czy za kreską 4 mm widoczna jest kreska dolna pod linią odniesienia. Jeśli tak, dodajesz 0,5 mm. Tu ta kreska jest widoczna, więc z tulei otrzymujesz 4,50 mm.

Krok 3 – setne milimetra z bębna. Na bębnie liczysz działkę, z którą zgrywa się linia odniesienia. Każda działka to 0,01 mm. Zgranie wypada na 18. działce, co odpowiada 0,18 mm.

Wynik końcowy: 4,50 mm + 0,18 mm = 4,68 mm.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "4,18 mm" odpowiada sytuacji, gdy ktoś prawidłowo odczyta 4 mm i 0,18 mm z bębna, ale pominie kreskę półmilimetrową. To najczęstsza pomyłka, zaniżająca wynik o 0,5 mm.
  • "45,18 mm" to błąd rzędu wielkości: do wyniku dopisano "5" dziesiątek milimetrów, których nie odczytuje się w takim miejscu skali mikrometru z rysunku.
  • "45,68 mm" łączy oba problemy: nieuzasadnione przesunięcie o dziesiątki milimetrów oraz dodanie części setnych. Taki wynik nie wynika z prezentowanej skali.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprawdź, czy widać kreskę 0,5 mm na tulei. Dopiero potem dopasuj działkę bębna do linii odniesienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj pełne milimetry na tulei (górna podziałka). Potem sprawdź kreskę 0,5 mm pod linią odniesienia i dodaj ją, jeśli jest widoczna. Na końcu odczytaj z bębna działkę pokrywającą się z linią odniesienia (zwykle 0,01 mm na działkę) i zsumuj.
Dolna podziałka na tulei pokazuje połówki milimetra. Jeśli po ostatniej pełnej kresce mm widać dodatkową kreskę pod linią odniesienia, oznacza to, że wrzeciono przesunęło się o kolejne 0,5 mm. Pominięcie tej kreski zaniża wynik dokładnie o 0,5 mm.
Linia odniesienia to pozioma linia na tulei, do której "przykłada się" podziałkę bębna. Działka bębna, która dokładnie pokrywa się z tą linią, daje część setną (np. 0,18 mm). Dzięki temu odczyt jest jednoznaczny i powtarzalny.
W typowym mikrometrze warsztatowym jedna działka bębna odpowiada 0,01 mm, więc odczyt wykonuje się z dokładnością do setnych milimetra. W praktyce ważna jest też technika docisku i stan narzędzia (czystość, luz), bo one wpływają na wiarygodność pomiaru.
Tak. Taki wynik często pojawia się, gdy ktoś poprawnie odczyta 4 mm z tulei i 0,18 mm z bębna, ale nie zauważy kreski półmilimetrowej (0,5 mm) pod linią odniesienia. To klasyczny błąd nieuwagi i skrócenia procedury odczytu.
Patrz prostopadle na podziałkę (bez paralaksy) i znajdź kreskę bębna idealnie pokrywającą się z linią odniesienia. Licz działki konsekwentnie (każda to 0,01 mm) i nie sugeruj się samymi liczbami 10/15/20, tylko dokładnym zgraniem kreski z linią.
Kreska 0,5 mm pojawia się, gdy po przekroczeniu pełnego milimetra wrzeciono przeszło jeszcze o dodatkowe pół milimetra. Na rysunkach i w praktyce jest to kreska umieszczona pod linią odniesienia, "pomiędzy" kolejnymi pełnymi milimetrami.
Najczęstsze są: pominięcie kreski 0,5 mm, pomylenie górnej i dolnej podziałki na tulei oraz błędne dopasowanie działki bębna do linii odniesienia. Dochodzi też błąd rzędu wielkości (dopisywanie dziesiątek mm), gdy zdający nie analizuje, co faktycznie pokazuje skala.
Tuleja to część nieruchoma z podziałką wzdłużną (pełne mm i często połówki mm). Bęben to część obrotowa z podziałką poprzeczną, zwykle w setnych milimetra. Wynik pomiaru to suma wskazania z tulei i wartości odczytanej z bębna na linii odniesienia.
Stosuj zawsze tę samą sekwencję: (1) pełne mm, (2) kontrola 0,5 mm, (3) setne z bębna. Pomaga też nawyk "szukania kreski dolnej" przed spojrzeniem na bęben. Trenuj na kilku rysunkach i zapisuj wynik w postaci sumy, np. 4,50 + 0,18.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "działką bębna, czyli 0,18 mm. Razem: 4,50 + 0,18 = 4,68 mm."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Mikrometr (przyrząd pomiarowy)" – opis budowy i sposobu odczytu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr_(przyrz%C4%85d_pomiarowy) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Instrukcje producentów mikrometrów (sekcja: odczyt i zerowanie)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej w kształceniu zawodowym
  • Ćwiczenia z odczytu mikrometru na przykładach (rysunki różnych położeń bębna)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego