KWALIFIKACJA CHM5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 29.
Na terenie zakładu przemysłowego dokonano pomiaru stężenia pyłu w gazie zanieczyszczonym, który wyniósł 200 μg/m3. Po oczyszczeniu w cyklonie stężenie zmniejszyło się do 20 μg/m3. Ile wynosi procent redukcji pyłu w cyklonie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Redukcję procentową liczy się względem wartości początkowej: (przed − po) / przed × 100%. Dla 200 μg/m³ i 20 μg/m³: (200−20)/200×100% = 180/200×100% = 90%. To oznacza, że po cyklonie pozostaje 10% pyłu, a 90% zostało usunięte.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o skuteczności oczyszczania (np. odpylania w cyklonie) zwykle porównuje się stężenie zanieczyszczenia przed urządzeniem i stężenie po urządzeniu. Interesuje nas, jaka część (w procentach) została usunięta.

Procent redukcji (procentowy spadek) wyznacza się ze wzoru:

redukcja [%] = (Cprzed − Cpo) / Cprzed × 100%

W tym zadaniu:

  • Cprzed = 200 μg/m³
  • Cpo = 20 μg/m³

Obliczamy różnicę stężeń (to jest ilość "usunięta" w sensie spadku stężenia):

200 − 20 = 180 μg/m³

Następnie odnosimy tę różnicę do stężenia początkowego:

180 / 200 = 0,9

I zamieniamy na procenty:

0,9 × 100% = 90%

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 20% wynika często z błędnego "zakotwiczenia" na liczbie 20 (stężenie po cyklonie). Sam fakt, że po oczyszczeniu jest 20 μg/m³, nie oznacza redukcji o 20%.
  • 50% odpowiadałoby sytuacji, w której stężenie spada o połowę (np. z 200 do 100 μg/m³). Tutaj spadek jest znacznie większy.
  • 10% to procent pozostałości (20/200×100% = 10%), czyli informacja, ile pyłu zostało po oczyszczeniu, a nie ile usunięto. To typowe pomylenie "redukcji" z "tym, co zostało".

W praktyce takie obliczenie jest podstawą do szybkiej oceny efektywności odpylania i porównywania wyników pomiarów w różnych punktach instalacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Użyj wzoru na procentowy spadek: (C przed − C po) / C przed × 100%.

Najpierw policz różnicę stężeń, potem podziel przez stężenie początkowe i pomnóż przez 100%. To standardowy sposób liczenia skuteczności na podstawie pomiarów przed i po urządzeniu.

Punktem odniesienia jest stan wyjściowy, czyli to, ile zanieczyszczenia było w gazie zanim trafił do odpylacza. Dzięki temu wynik mówi, jaka część początkowego ładunku/stężenia została usunięta. Liczenie względem wartości końcowej prowadzi do innej miary i zniekształca interpretację.
Jeśli po oczyszczeniu zostaje 10% wartości początkowej (np. 20 z 200 μg/m³), to znaczy, że 90% zostało usunięte. Częsty błąd polega na myleniu "procentu pozostałości" z "procentem redukcji". Te wielkości sumują się do 100%.
Najczęściej: (1) wybór liczby "po oczyszczeniu" jako procentu bez obliczeń, (2) liczenie 20/200 jako redukcji zamiast pozostałości, (3) dzielenie przez złą wartość (końcową), (4) pominięcie kroku "×100%". Pomaga zapisanie wzoru i kontrola, czy wynik ma sens (0–100%).
Nie. Skuteczność cyklonu zależy m.in. od wielkości cząstek, prędkości gazu, geometrii urządzenia i warunków pracy. W zadaniach egzaminacyjnych podaje się stężenia przed i po, aby policzyć redukcję dla konkretnego przypadku pomiarowego, a nie "stałą" wartość dla wszystkich sytuacji.
Pomiary wykonuje się m.in. podczas kontroli efektywności instalacji, odbiorów i rozruchu, okresowej weryfikacji pracy urządzeń, diagnostyki problemów technologicznych oraz na potrzeby sprawozdawczości środowiskowej. Układ "przed/po" pozwala ocenić realny efekt oczyszczania w danych warunkach.
Szybka kontrola: jeśli stężenie spadło z 200 do 20, to jest spadek dziesięciokrotny, więc po zostało ok. 10% początkowego. Redukcja powinna więc być bliska 90%. Dodatkowo wynik redukcji musi mieścić się w zakresie 0–100%.
Nie wpływa, o ile obie wartości są w tej samej jednostce. Procent redukcji jest wielkością bezwymiarową, bo w ilorazie (różnica stężeń / stężenie początkowe) jednostki się skracają. Ważna jest spójność zapisu: przed i po w μg/m³, mg/m³ itd.
W wielu zadaniach są traktowane równoważnie: oba pojęcia odnoszą się do tego, jaki procent zanieczyszczenia został usunięty przez urządzenie. Jeśli arkusz używa słowa "redukcja" lub "skuteczność", najczęściej chodzi o wzór (przed − po)/przed × 100%.
Matematycznie wyjdzie wartość ujemna (wzrost zamiast redukcji), co zwykle oznacza błąd danych, pomiaru, złe wskazanie punktów poboru lub nietypową sytuację procesową (np. dosyp wtórny, nieszczelności). Na egzaminie takie dane występują rzadko, ale warto umieć zinterpretować znak wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Redukcję procentową liczy się względem wartości początkowej: (przed − po) / przed × 100%."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Zmiana procentowa" – opis sposobu liczenia procentowego spadku/wzrostu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Zmiana_procentowa - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Procent" – definicja i podstawowe działania na procentach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-03-02
  • Khan Academy (PL): materiały o procentach i zmianie procentowej (dział: Procenty), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu ochrony powietrza i odpylania gazów (rozdziały o skuteczności odpylaczy)
  • Zestawy zadań z obliczeń procentowych (zmiana procentowa, procentowy spadek/wzrost)
  • Instrukcje/opracowania technologiczne dotyczące urządzeń odpylających (cyklony – zasada działania i skuteczność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego