KWALIFIKACJA MOD3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 9.
Na wielkość dodatku konstrukcyjnego (luzu) w obwodzie klatki piersiowej (opx) dla dopasowanej bluzki z tkaniny zachowującej stabilność wymiarów ma wpływ, przede wszystkim,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dodatek funkcjonalny zwiększa obwód wyrobu względem wymiaru ciała, aby zapewnić swobodę ruchu i komfort użytkowania. W dopasowanej bluzce z tkaniny stabilnej to właśnie potrzeby użytkowe (oddychanie, ruch ramion i klatki) w największym stopniu wyznaczają wielkość luzu w obwodzie klatki piersiowej.

Pełne wyjaśnienie:

W konstrukcji odzieży dodatek konstrukcyjny (luz) to różnica między wymiarem wyrobu a wymiarem ciała. W obwodzie klatki piersiowej decyduje on o tym, czy bluzka będzie tylko "na styk", czy pozwoli na naturalne ruchy tułowia i rąk oraz wygodne oddychanie.

Odpowiedź "dodatek funkcjonalny" jest poprawna, ponieważ opisuje luz wynikający z użytkowania wyrobu: ma zapewnić swobodę ruchu, komfort i możliwość wykonywania czynności w ubraniu. W przypadku dopasowanej bluzki z tkaniny zachowującej stabilność wymiarów (czyli bez istotnej rozciągliwości) komfort ruchowy nie "zrobi się sam" dzięki materiałowi, więc dobór odpowiedniego luzu funkcjonalnego ma kluczowe znaczenie.

Odpowiedź "grubość warstw zewnętrznych" nie jest czynnikiem pierwszoplanowym dla luzu w obwodzie klatki w dopasowanej bluzce: grubość tkaniny może wpływać na odczucie dopasowania, ale nie definiuje podstawowej potrzeby ruchu i oddychania, dla której luz jest projektowany.

Odpowiedź "dodatek technologiczny" dotyczy głównie wymagań wykonawczych (np. zapasów na łączenie elementów, obróbkę krawędzi), a nie wielkości obwodu wyrobu jako takiej. To inna kategoria dodatku niż luz użytkowy.

Odpowiedź "grubość warstw odzieży znajdujących się pod bluzką" bywa istotna w przypadku odzieży wierzchniej (np. płaszcz na marynarkę), ale w pytaniu mowa o dopasowanej bluzce z tkaniny stabilnej. W takim wyrobie podstawą doboru luzu jest funkcja i ergonomia, a nie zakładanie wielu warstw pod spodem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się rozróżnienie "funkcjonalny" vs "technologiczny", to zwykle: funkcjonalny = komfort/ruch/użytkowanie, technologiczny = wykonanie (zapasy, obróbka) i nie zmienia podstawowych obwodów dopasowania w takim sensie jak luz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dodatek konstrukcyjny (luz) to różnica między wymiarem odzieży a wymiarem ciała w tym samym miejscu pomiaru (np. w obwodzie klatki piersiowej). Jego celem jest zapewnienie dopasowania, komfortu i swobody ruchu, zależnie od fasonu i właściwości materiału.
Dodatek funkcjonalny wynika z potrzeb użytkownika: ruch, oddychanie, komfort, możliwość wykonywania czynności. Dodatek technologiczny wynika z wykonania: zapasy na szwy, podwinięcia, obróbkę krawędzi i montaż elementów. To dwie różne przyczyny "dodawania" wymiaru.
Nawet dopasowana bluzka musi umożliwiać oddychanie i ruch ramion oraz tułowia. Bez odpowiedniego luzu materiał będzie ciągnął na szwach, tworzył zagniecenia lub ograniczał ruch. W tkaninach stabilnych brak rozciągliwości zwiększa znaczenie właściwego dodatku funkcjonalnego.
Najczęściej bierze się pod uwagę rozciągliwość, sprężystość, stabilność wymiarową, grubość i układalność. Tkanina stabilna (mało rozciągliwa) zwykle wymaga większej precyzji w doborze luzu funkcjonalnego, bo nie "zrekompensuje" niedoboru wymiaru podczas ruchu.
Grubość materiału może wpływać na odczucie dopasowania i na to, jak ubranie układa się na sylwetce, ale w dopasowanej bluzce zwykle nie jest czynnikiem nadrzędnym. Najpierw ustala się luz wynikający z funkcji (ruch/komfort), a dopiero potem koryguje pod konkretny materiał.
Uwzględnia się ją głównie w odzieży wierzchniej (np. kurtka, płaszcz), która ma być noszona na innych warstwach. Wtedy luz musi "pomieścić" dodatkową objętość. W dopasowanej bluzce zakłada się zwykle niewielką liczbę warstw pod spodem, więc kluczowy jest luz funkcjonalny.
Częste błędy to mylenie luzu funkcjonalnego z zapasami technologicznymi, nieuwzględnienie braku rozciągliwości tkaniny stabilnej oraz dobór luzu "na oko" bez przymiarki. Skutkiem bywają naprężenia na linii biustu, rozchodzenie się zapięcia lub ograniczenie ruchu.
W przymiarce sprawdza się m.in. możliwość swobodnego oddychania, uniesienia rąk i skrętu tułowia bez ciągnięcia materiału. Obserwuje się też fałdy i naprężenia: zbyt mały luz daje poziome naprężenia i odkształcenia, zbyt duży tworzy nadmiar materiału.
Nie w tym samym znaczeniu. Dodatek technologiczny to głównie zapasy na wykonanie (np. na szwy, podwinięcia), które służą do obróbki i łączenia elementów. Luz (dodatek funkcjonalny) dotyczy wymiaru użytkowego gotowego wyrobu i komfortu noszenia, a nie zapasu krawędziowego.
Warto nauczyć się definicji i przykładów: co jest luzem funkcjonalnym, co dodatkiem technologicznym oraz jak materiał (tkanina stabilna vs rozciągliwa) zmienia decyzje konstrukcyjne. Pomaga też rozwiązywanie zadań z opisem fasonu i wskazaniem, jaki rodzaj dodatku jest w danej sytuacji kluczowy.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Dodatek funkcjonalny zwiększa obwód wyrobu względem wymiaru ciała, aby zapewnić swobodę ruchu i komfort użytkowania."

Źródła:

  • ISO 8559-1:2017, Size designation of clothes — Anthropometric definitions for body measurement — Part 1: Body measurement definitions
  • PN-EN 13402-1:2004, Oznaczenia rozmiarów odzieży — Część 1: Terminy, definicje i pomiary ciała

Materiały:

  • Podręczniki do konstrukcji odzieży (działy: luzy i dodatki konstrukcyjne, odzież dopasowana)
  • Materiały dydaktyczne z technologii odzieży (działy: dodatki technologiczne, zapasy na szwy)
  • Normy i opracowania dotyczące pomiarów ciała i oznaczeń wymiarów w odzieży

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego