KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 25.
Na wykresie przedstawiono zmiany w dynamice zatrudnienia w przedsiębiorstwie w latach 2003-2007. Z analizy wykresu wynika, że zatrudnienie w roku 2007 w porównaniu do roku 2003
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który obrazuje zmiany w dynamice zatrudnienia w przedsiębiorstwie w latach 2003-2007.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Porównanie "2007 w stosunku do 2003" oznacza odczytanie z wykresu wartości zatrudnienia dla tych dwóch lat i wskazanie kierunku oraz skali zmiany.
Jeżeli z wykresu wynika, że poziom zatrudnienia w 2007 r. jest o 10% wyższy niż w 2003 r., poprawna jest odpowiedź "wzrosło o 10%".

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba wykonać typową analizę porównawczą danych z wykresu: odczytać poziom zatrudnienia (lub wskaźnik dynamiki) dla roku 2003 i dla roku 2007, a następnie określić, czy nastąpił wzrost czy spadek oraz o ile procent.

Jeśli wykres przedstawia dynamikę, często jest to wskaźnik odnoszony do roku bazowego (np. 2003 = 100). Wtedy odpowiedź "wzrosło o 10%" odpowiada sytuacji, gdy dla 2007 r. wskaźnik wynosi 110 (czyli 10% powyżej poziomu z 2003 r.). Jeżeli wykres pokazuje bezpośrednio liczby zatrudnionych, logika jest ta sama: interesuje nas zmiana względna względem 2003 r., a nie sama różnica liczby osób.

Odpowiedź "wzrosło o 10%" jest poprawna, gdy z odczytu wynika, że wartość dla 2007 r. jest wyższa od wartości dla 2003 r. dokładnie o 10% (wzrost). Odpowiedzi ze spadkiem są błędne, bo opisują przeciwny kierunek zmiany, a odpowiedź "wzrosło o 5%" jest błędna, bo wskazuje zbyt małą skalę wzrostu.

  • "wzrosło o 5%" – typowy błąd wynika z niedokładnego odczytu skali osi lub zbyt wczesnego zaokrąglenia.
  • "spadło o 10%" – to błąd znaku: mylenie wzrostu ze spadkiem (np. przy szybkim spojrzeniu na wykres lub pomyleniu lat).
  • "spadło o 5%" – łączy dwa błędy naraz: zły kierunek i zła wartość zmiany.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w treści, które dwa lata porównujesz, i sprawdź, czy odpowiedź dotyczy procentów (zmiany względnej), a nie różnicy bezwzględnej. To ogranicza pomyłki przy zadaniach na wykresach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z wykresu wartość dla roku bazowego (np. 2003) i dla roku porównywanego (np. 2007). Potem liczysz zmianę względną: (wartość_2007 − wartość_2003) / wartość_2003 × 100%. Znak wyniku mówi, czy to wzrost (plus) czy spadek (minus).
Oznacza, że interesuje Cię różnica między rokiem 2007 a 2003, a punktem odniesienia jest rok 2003. Nie analizujesz średniej z lat ani trendu "po drodze", tylko porównujesz dokładnie te dwa lata i podajesz kierunek oraz wielkość zmiany.
To częsty błąd, bo procent (np. +10%) opisuje zmianę względną względem wartości bazowej, a punkt procentowy dotyczy różnicy między wartościami już wyrażonymi w %. Jeśli wykres pokazuje zatrudnienie (liczbę osób) lub indeks, w odpowiedziach zwykle chodzi o zmianę procentową, nie o p.p.
Porównaj położenie punktu/słupka dla 2007 r. z punktem/słupkiem dla 2003 r. Jeśli 2007 jest wyżej na osi wartości, to wzrost; jeśli niżej, to spadek. Zawsze sprawdź podpis osi (co jest na osi pionowej) i skalę, bo pomyłki często wynikają z pobieżnego odczytu.
Czasem tak, jeśli wykres pokazuje bezpośrednio wskaźnik dynamiki w % albo wartości są tak dobrane, że różnica odpowiada dokładnie wskazanej zmianie. Mimo to warto wykonać krótką kontrolę: odczytać wartości i upewnić się, że odpowiedź nie wynika z zaokrąglenia lub błędnego odczytu skali.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt złych lat (np. 2006 zamiast 2007), pomylenie osi i skali, nieuwzględnienie roku bazowego, odwrócenie kierunku (wzrost/spadek) oraz zbyt wczesne zaokrąglenie wyniku do "ładnej" wartości (np. 5% zamiast 10%).
Sprawdź, czy wartość z 2007 r. jest większa od tej z 2003 r. oraz czy różnica stanowi około jedną dziesiątą wartości bazowej. Jeśli wykres przedstawia indeks, kontrola jest prosta: 2003 = 100, a 2007 powinno być około 110. To szybki test spójności odpowiedzi.
Wskaźniki dynamiki stosuje się, gdy chcesz łatwo porównywać tempo zmian w czasie, niezależnie od skali przedsiębiorstwa. W HR i analizie ekonomicznej pomagają ocenić, czy zatrudnienie rośnie/spada i jak szybko, co wspiera planowanie kosztów pracy, budżetu oraz decyzji kadrowych.
Kluczowe są: wartości dla dwóch wskazanych lat, podpis osi (czy to liczba pracowników, czy indeks), jednostka (osoby, %, indeks) oraz skala. W praktyce najpierw ustal co mierzy wykres, potem odczytaj wartości dla 2003 i 2007 i dopiero wtedy wybieraj odpowiedź.
Ćwicz krótkie zestawy zadań na: odczyt danych z wykresu, procenty, indeksy i porównania okresów. Wypracuj nawyk: (1) zaznacz lata, (2) odczytaj wartości, (3) określ kierunek zmiany, (4) policz lub zweryfikuj % na brudno. To ogranicza błędy nieuwagi.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Główny Urząd Statystyczny (GUS), "Wskaźniki dynamiki" (hasła/pojęcia – definicje statystyczne), https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-staty-styczne/ - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (pl), "Zmiana procentowa", https://pl.wikipedia.org/wiki/Zmiana_procentowa - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw statystyki opisowej (wykresy i wskaźniki dynamiki)
  • Zadania ćwiczeniowe z interpretacji wykresów (arkusze próbne/ćwiczenia szkolne)
  • Kurs lub rozdział z matematyki biznesowej: procenty i zmiany procentowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego