W pompie zębatej układu smarowania pracują dwa koła zębate obracające się w przeciwnych kierunkach w korpusie. Jedno koło jest napędzające (ma bezpośrednie połączenie ze źródłem napędu silnika), a drugie jest napędzane – obraca się dzięki zazębieniu, czyli "odbiera" ruch od koła napędzającego.
Pytanie dotyczy osi koła zębatego napędzanego. Taka oś/sworzeń jest typowo elementem biernym: jest gładka, walcowata i służy głównie jako podpora oraz powierzchnia współpracy (łożyskowanie) dla koła, które nie jest połączone z napędem zewnętrznym. Na rysunkach katalogowych można ją rozpoznać po prostej geometrii (brak stopniowania, brak rowków pod wpusty).
Odpowiedź "9" jest poprawna, ponieważ na rysunku element 9 to właśnie gładki sworzeń, na którym zamontowane jest koło zębate obracające się jako koło napędzane (bierne) w parze kół pompy.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z powodów funkcjonalnych i konstrukcyjnych:
- "5" odnosi się do wałka napędzającego: taki wałek jest elementem aktywnym, zwykle stopniowanym i z rowkami pod wpusty, bo ma przekazywać moment obrotowy ze źródła napędu na koło napędzające.
- "15" to element innego zespołu (walcowy, wydrążony z gwintem), typowy np. dla części zaworu/łącznika – nie pełni roli osi koła napędzanego.
- "18" to krótki kołek/tulejka dystansowa umieszczona między elementami korpusu i płyty – nie stanowi osi, na której pracuje koło zębate pompy.
Na egzaminie warto pamiętać: wałek zwykle "napędza" (przenosi moment) i ma cechy do przenoszenia mocy (wpust, stopnie), a oś/sworzeń zwykle "podpiera" (jest gładka) i nie ma połączenia z napędem zewnętrznym.
