KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 17.
Na zamieszczonym rysunku przedstawiono schemat zabezpieczenia ścian pionowych wykopu
Ilustracja przedstawia schemat zabezpieczenia ścian pionowych wykopu za pomocą podparcia z zastrzałami.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na schemacie zabezpieczenia ścian pionowych wykopu "podparcie z zastrzałami" oznacza zastosowanie ukośnych elementów rozporowych, które przenoszą parcie gruntu i stabilizują obudowę. Skarpy dotyczą nachylonych ścian wykopu, a "ściągi" to zwykle elementy pracujące na rozciąganie, w innym układzie konstrukcyjnym.

Pełne wyjaśnienie:

Zabezpieczenie ścian pionowych wykopu wykonuje się wtedy, gdy nie można (lub nie wolno) wykonać wykopu o ścianach nachylonych, czyli ze skarpami. W takiej sytuacji potrzebna jest obudowa/rozparcie, które przejmie parcie gruntu (i ewentualnie wody) oraz ograniczy przemieszczenia gruntu przy krawędzi wykopu.

Odpowiedź "podparciem z zastrzałami" opisuje układ, w którym zastosowano zastrzały, czyli elementy ukośne (najczęściej pracujące na ściskanie), podpierające obudowę ścian wykopu. Zastrzały tworzą charakterystyczny schemat: element ukośny oparty o obudowę/rygiel i przekazujący siły do przeciwległego elementu konstrukcji (np. do rozparcia, ramy, oczepu) – dokładny detal zależy od rozwiązania, ale idea polega na "podparciu" ściany wykopu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "skarpami" – skarpowanie polega na ukształtowaniu ścian wykopu pod bezpiecznym nachyleniem. Nie jest to zabezpieczenie ścian pionowych, tylko zmiana geometrii wykopu na nachyloną.
  • "skarpą z podparciem" – łączy dwie różne koncepcje: skarpa dotyczy ściany nachylonej, natomiast pytanie wskazuje, że chodzi o ściany pionowe. Przy skarpach typowe "podparcie ścian" nie jest podstawowym rozwiązaniem, bo stateczność uzyskuje się przez nachylenie skarpy.
  • "podparciem ze ściągami" – ściągi są kojarzone z elementami pracującymi na rozciąganie (wiążącymi/podwieszającymi). W klasycznych schematach obudów wykopów przy ścianach pionowych typowe są rozpory/zastrzały, czyli elementy rozporowe. Jeśli na rysunku widać ukośne podpory, właściwym określeniem są zastrzały.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na słowa klucze w treści ("ściany pionowe") oraz na to, czy element na schemacie jest ukośny i "podpiera" obudowę (zastrzał), czy raczej "wiąże" elementy w osi i mógłby pracować na rozciąganie (ściąg).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zabezpieczenie ścian wykopu to rozwiązania techniczne, które zapobiegają osuwaniu się gruntu do wykopu i ograniczają przemieszczenia gruntu przy krawędzi. W praktyce obejmuje m.in. skarpowanie (pochylenie ścian) albo obudowy i rozparcia dla ścian pionowych.
Zastrzały zwykle rysuje się jako ukośne elementy podpierające obudowę, często tworzące "trójkątny" układ. Kluczowa jest funkcja: element podpiera ścianę i przenosi parcie gruntu jako element rozporowy, a nie "ściąga" konstrukcji na rozciąganie.
Skarpa oznacza ścianę wykopu ukształtowaną pod nachyleniem, a nie pionowo. Jeśli zastosowano skarpy, to nie utrzymuje się ścian pionowych, tylko zmienia geometrię wykopu tak, aby był stateczny. Dlatego przy ścianach pionowych potrzebne są obudowy/rozparcia.
Zastrzały to elementy podpierające (często pracujące na ściskanie), zwykle ukośne, które "rozpierają" lub podpierają obudowę. Ściągi kojarzą się z elementami wiążącymi pracującymi na rozciąganie. Na rysunkach rozróżnia się je po geometrii i sposobie przekazywania sił.
Ściany pionowe stosuje się, gdy brakuje miejsca (np. w pasie drogowym, przy istniejącej infrastrukturze) albo gdy ograniczenia terenowe nie pozwalają na bezpieczne nachylenie skarp. Wtedy wymagane są obudowy, rozparcia, zastrzały lub inne systemy zabezpieczenia.
W praktyce spotyka się obudowy ścian (np. z bali, płyt, grodzic), a także elementy rozporowe: rozpory, zastrzały, rygle i oczepy. Dobór zależy od głębokości wykopu, rodzaju gruntu, warunków wodnych i miejsca prowadzenia robót.
Na egzaminie nie warto polegać na zgadywaniu, bo nazwy (np. "zastrzały" i "ściągi") są podobne. Najpewniejsza metoda to skojarzenie nazwy z funkcją elementu i jego wyglądem na schemacie: zastrzał "podpiera" ukośnie, skarpa zmienia kształt ściany na nachylony.
Najczęstsze błędy to ignorowanie warunku "ściany pionowe", mylenie zastrzałów ze ściągami oraz utożsamianie każdego zabezpieczenia z "skarpą". Pomaga analiza: czy ściana jest pionowa czy nachylona oraz czy elementy działają jako podpory rozporowe.
Rozparcia z zastrzałami spotyka się m.in. w wykopach wąskoprzestrzennych pod przewody, studnie, fundamenty urządzeń drogowych i prace przy odwodnieniu. Są użyteczne tam, gdzie nie ma miejsca na skarpy i trzeba utrzymać pionowe ściany wykopu.
Ucz się rozpoznawania elementów po funkcji i geometrii: skarpa (nachylenie), obudowa (ściany pionowe), rozparcie/zastrzały (elementy podpierające). Przećwicz kilka typowych rysunków i podpisów. Na egzaminie czytaj uważnie słowa klucze w treści pytania.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na schemacie zabezpieczenia ścian pionowych wykopu "podparcie z zastrzałami" oznacza zastosowanie ukośnych elementów rozporowych, które przenoszą parcie gruntu i stabilizują obudowę."

Źródła:

  • PN-EN 1997-1:2008 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne — Część 1: Zasady ogólne
  • PN-EN 1997-2:2009 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne — Część 2: Rozpoznanie i badanie podłoża gruntowego

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z robót ziemnych oraz geotechniki (działy: wykopy, obudowy wykopów, skarpowanie)
  • Materiały dydaktyczne dla technika budowy dróg dotyczące organizacji i technologii robót ziemnych
  • Normy/wytyczne dotyczące projektowania geotechnicznego (Eurokod 7) – ujęcie ogólne zasad i wymagań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego