KWALIFIKACJA SPO2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 28.
Nacieranie pleców i pośladków u leżącej podopiecznej wykonuje się w celu zmniejszenia napięcia mięśniowego oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nacieranie pleców i pośladków u osoby leżącej ma na celu poprawę ukrwienia tkanek, zmniejszenie napięcia mięśniowego i wsparcie profilaktyki przeciwodleżynowej.
Odleżyny powstają m.in. wskutek długotrwałego ucisku i niedokrwienia, dlatego pobudzenie krążenia oraz obserwacja skóry w tych okolicach są kluczowe.

Pełne wyjaśnienie:

Nacieranie pleców i pośladków u osoby leżącej jest elementem podstawowej pielęgnacji, którego celem jest przede wszystkim pobudzenie krążenia w skórze i tkankach powierzchownych oraz wsparcie działań przeciw skutkom długotrwałego unieruchomienia. W praktyce opiekuńczej takie czynności wykonuje się zwykle podczas toalety, zmiany bielizny pościelowej lub zmiany pozycji, pamiętając o komforcie i bezpieczeństwie podopiecznej.

Odpowiedź "zapobiegania odleżynom i pobudzenia krążenia" jest trafna, ponieważ okolice pośladków i kości krzyżowej należą do miejsc szczególnie narażonych na długotrwały ucisk. Ucisk ogranicza dopływ krwi, co sprzyja niedotlenieniu tkanek i uszkodzeniom skóry. Pobudzenie krążenia (w granicach bezpiecznych technik) oraz regularna pielęgnacja i obserwacja skóry wpisują się w profilaktykę odleżyn.

Pozostałe odpowiedzi są mylące, bo opisują inne problemy skóry lub inne cele zabiegów:

  • "zabezpieczenia przed otarciem naskórka" – otarcia wynikają częściej z tarcia (np. przesuwanie po prześcieradle, źle dopasowane ubranie). Ich profilaktyka to głównie właściwa technika przemieszczania, redukcja tarcia, wygładzenie pościeli i ochrona miejsc narażonych, a nie samo nacieranie.
  • "zabezpieczenia przed odparzeniami" – odparzenia są związane przede wszystkim z wilgocią i drażnieniem (np. nietrzymanie moczu/stolca, niewłaściwa higiena, brak osuszenia). Kluczowe są: mycie, dokładne osuszanie, środki barierowe i częsta zmiana pieluchomajtek. Nacieranie pleców i pośladków nie jest głównym działaniem profilaktycznym odparzeń.
  • "ułatwienia odkrztuszania i pobudzenia ukrwienia skóry" – odkrztuszanie wiąże się z technikami oddechowymi i fizjoterapią klatki piersiowej (np. oklepywanie ułożeniowe), a nie z nacieraniem pleców i pośladków w kontekście pielęgnacji przeciwodleżynowej. Choć "ukrwienie skóry" brzmi podobnie do "pobudzenia krążenia", pierwszy człon tej odpowiedzi kieruje w inną dziedzinę (układ oddechowy).

Na egzaminie warto zapamiętać: gdy w treści pojawiają się okolice pleców i pośladków u osoby leżącej, bardzo często kluczowym skojarzeniem jest profilaktyka odleżyn oraz działania poprawiające ukrwienie i komfort (w połączeniu ze zmianą pozycji i oceną skóry).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek powstające głównie przez długotrwały ucisk, który pogarsza dopływ krwi i tlenu. Ryzyko rośnie u osób unieruchomionych, niedożywionych lub z zaburzeniami czucia. Kluczowe są: zmiana pozycji, obserwacja skóry i właściwa pielęgnacja.
Delikatne nacieranie może pobudzać krążenie powierzchowne w skórze, poprawiać odczuwanie ciepła i komfort oraz pomagać w ocenie stanu skóry. To działanie wspierające, które nie zastępuje zmiany pozycji ani odciążania miejsc ucisku, ale może uzupełniać profilaktykę przeciwodleżynową.
Odleżyny bolą, trudno się goją i zwiększają ryzyko infekcji, a także pogarszają sprawność i samopoczucie seniora. Ich leczenie bywa długie, dlatego skuteczniejsza jest profilaktyka: regularna zmiana pozycji, higiena, kontrola skóry, odciążanie newralgicznych miejsc i dbanie o odżywienie.
Najbardziej zagrożone są okolice wyniosłości kostnych, gdzie ucisk jest największy: kość krzyżowa i pośladki, pięty, biodra, kostki, łopatki, łokcie. Ryzyko zależy od pozycji ciała, jakości materaca, wilgotności skóry oraz czasu pozostawania w jednej pozycji.
Nie. Nacieranie może być elementem pielęgnacji, ale nie usuwa głównej przyczyny odleżyn, czyli ucisku. Najważniejsze jest regularne odciążanie i zmiana ułożenia, a także kontrola skóry i komfortu. Nacieranie traktuj jako uzupełnienie, a nie podstawową metodę profilaktyki.
Odparzenia powstają głównie przez wilgoć i drażnienie skóry (np. przy nietrzymaniu moczu), a odleżyny – głównie przez długotrwały ucisk i niedokrwienie. Profilaktyka odparzeń opiera się na higienie, osuszaniu i ochronie barierowej, a odleżyn – na odciążaniu i zmianie pozycji.
Częste błędy to: zbyt rzadkie zmiany pozycji, przesuwanie podopiecznego po prześcieradle (tarcie), pomijanie kontroli skóry w okolicach ucisku, pozostawianie wilgoci po myciu, zbyt agresywne pocieranie skóry oraz niedocenianie roli nawodnienia i odżywienia.
Skórę trzeba obserwować codziennie, a szczególnie: po długim leżeniu w jednej pozycji, po epizodach nietrzymania moczu/stolca, po gorączce lub zwiększonym poceniu, u osób bardzo szczupłych lub z ograniczonym czuciem. Zwracaj uwagę na zaczerwienienia i bolesność.
Wczesnym sygnałem jest zaczerwienienie, które nie blednie po odciążeniu, miejscowe ucieplenie, obrzęk, ból lub pieczenie. U niektórych osób pojawia się też twardnienie skóry. Szybka reakcja (odciążenie, zmiana pozycji, pielęgnacja) może zapobiec pogłębieniu zmian.
Ucz się powiązań: problem → przyczyna → działanie opiekuńcze. Wypisz różnice między odleżyną, odparzeniem i otarciem oraz ich profilaktykę. Przećwicz scenariusze: toaleta w łóżku, zmiana pozycji, obserwacja skóry, dokumentowanie niepokojących zmian i zgłaszanie ich personelowi.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dla kwalifikacji opiekun osoby starszej (pielęgnacja osoby leżącej)
  • Podręcznik do podstaw pielęgnowania i opieki długoterminowej (rozdziały: profilaktyka odleżyn, pielęgnacja skóry)
  • Instrukcje/procedury placówki dotyczące profilaktyki odleżyn i pielęgnacji osoby unieruchomionej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego