W skałach klastycznych wyróżnia się ziarna (okruchy) oraz lepiszcze (spoiwo), które "skleja" ziarna w całość. Podczas wiercenia świdrem gryzowym mechanizm urabiania polega głównie na kruszeniu i zgniataniu materiału pod wpływem nacisku na świder (WOB) oraz toczenia elementów urabiających.
Gdy rośnie twardość lepiszcza, ziarna są silniej "utrzymywane" w strukturze skały, a skała stawia większy opór odspajaniu i rozkruszaniu. W praktyce, aby zapewnić skuteczne wnikanie elementów urabiających w skałę i podtrzymać efektywność kruszenia, zwiększa się nacisk na świder.
Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do sytuacji, w których opór urabiania może maleć lub mechanizm urabiania zmienia się w sposób nieuzasadniający zwiększenia WOB:
- "maleje twardość lepiszcza" – słabsze spoiwo zwykle ułatwia rozpad skały (ziarna łatwiej się wykruszają), więc presja na zwiększanie nacisku jest mniejsza.
- "maleje twardość ziaren skały" – bardziej miękkie ziarna łatwiej ulegają zniszczeniu, więc nie jest to typowy powód do zwiększania WOB.
- "rośnie twardość ziaren skały" – intuicyjnie może sugerować wzrost WOB, ale w skałach klastycznych krytyczne bywa właśnie spoiwo, które determinuje stabilność struktury i sposób wyłamywania ziaren; dlatego w tym ujęciu kluczowym wskaźnikiem jest wzrost twardości lepiszcza.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie osobno wymienia ziarna i lepiszcze, zwykle sprawdza, czy rozumiesz, który składnik w danej sytuacji kontroluje urabianie i jak na to reaguje dobór WOB.
