Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 5.
Naczynia miarowe kalibrowane "na wlew" oznakowane są symbolem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie "na wlew" dotyczy naczyń skalibrowanych tak, aby po napełnieniu do kreski zawierały zadaną objętość, dlatego stosuje się symbol In (to contain). Symbol "Ex" odnosi się do kalibracji na wypływ (to deliver), więc tu nie pasuje.

Pełne wyjaśnienie:

W metrologii objętościowej rozróżnia się dwa podstawowe sposoby kalibracji naczyń miarowych:

  • Kalibracja "na wlew" (na zawartość) – naczynie po napełnieniu do kreski ma zawierać deklarowaną objętość. To jest typowe m.in. dla kolb miarowych używanych do sporządzania roztworów o określonym stężeniu.
  • Kalibracja "na wypływ" (na wydawanie) – naczynie ma wydać deklarowaną objętość podczas opróżniania w przewidzianych warunkach (czas wypływu, sposób opróżniania). Tak działają np. pipety i biurety w klasycznym użyciu.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "In", bo odpowiada pojęciu to contain – naczynie ma zawierać określoną objętość po napełnieniu do znaku.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne:

  • "Ex" – jest kojarzone z to deliver, czyli kalibracją na wypływ (wydanie objętości), a to nie jest "na wlew".
  • "A" i "B" – to nie są typowe oznaczenia trybu kalibracji (na zawartość/na wydawanie) dla naczyń miarowych; mogą występować w innych systemach oznaczeń, ale nie opisują wprost "na wlew".

W praktyce (także w przemyśle chemicznym) prawidłowe rozpoznanie In/Ex pomaga dobrać właściwe szkło do operacji: przygotowania roztworu w kolbie (In) albo precyzyjnego dozowania objętości w miareczkowaniu/dozowaniu (Ex). Błędny dobór zwiększa niepewność i ryzyko odchyleń jakościowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza kalibracja naczynia miarowego "na wlew"?
"Na wlew" oznacza, że naczynie po napełnieniu do kreski ma zawierać zadaną objętość. To podejście jest typowe np. dla kolb miarowych używanych do przygotowania roztworów o określonym stężeniu.
Co oznacza symbol In na naczyniach miarowych?
Symbol In odnosi się do naczyń kalibrowanych na zawartość (po napełnieniu do kreski). W praktyce informuje, że objętość jest poprawna, gdy ciecz znajduje się na znaku i pozostaje w naczyniu.
Co oznacza symbol Ex na naczyniach miarowych?
Symbol Ex dotyczy naczyń kalibrowanych na wydawanie objętości (na wypływ). Oznacza to, że deklarowana objętość ma zostać wydana do innego naczynia w określonych warunkach opróżniania.
Jaka jest różnica między In a Ex w metrologii objętości?
In = objętość, którą naczynie zawiera po napełnieniu do kreski. Ex = objętość, którą naczynie wydaje przy opróżnianiu. Różnica wynika m.in. z tego, że część cieczy może pozostać na ściankach.
Dlaczego kolby miarowe są zwykle kalibrowane na wlew?
Kolba miarowa służy do sporządzenia roztworu o dokładnej objętości końcowej. Liczy się więc to, ile cieczy znajduje się w kolbie po ustawieniu menisku na kresce, czyli kalibracja na zawartość (In).
Kiedy w praktyce przemysłu chemicznego ma znaczenie In/Ex?
Ma znaczenie przy operacjach wymagających dokładnego dozowania: przygotowanie roztworów, rozcieńczanie, miareczkowanie, kalibracja dozowników. Wybór In zamiast Ex (lub odwrotnie) może dać systematyczny błąd objętości, a więc i stężenia.
Czy można użyć naczynia Ex do przygotowania roztworu jak w kolbie In?
Można technicznie, ale rośnie ryzyko błędu: naczynie Ex jest projektowane pod wydanie objętości, a nie jej zawieranie. Jeśli przygotowujesz roztwór do kreski, preferuj naczynia oznaczone jako In, bo do tego są skalibrowane.
Dlaczego część cieczy zostaje na ściankach i wpływa na Ex?
Podczas opróżniania na ściankach tworzy się cienka warstwa cieczy (zwilżanie szkła) i krople. Kalibracja Ex uwzględnia typowy sposób wypływu i pozostałość, aby wydana objętość była zgodna z deklaracją mimo tego zjawiska.
Jakie błędy najczęściej robi się przy odczycie "na wlew"?
Najczęstsze pomyłki to: mylenie In z Ex, odczyt menisku pod złym kątem (paralaksa), napełnianie powyżej/powyżej kreski i "korygowanie" przez wylewanie, a także praca w temperaturze znacznie innej niż przyjęta dla wzorcowania.
Jak zapamiętać, które oznaczenie pasuje do "na wlew"?
Pomaga skojarzenie: In jak "inside" – objętość w środku naczynia po napełnieniu do kreski. Z kolei Ex kojarz z "exit" – objętość, która wychodzi z naczynia podczas wylewania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Oznaczenie "na wlew" dotyczy naczyń skalibrowanych tak, aby po napełnieniu do kreski zawierały zadaną objętość, dlatego stosuje się symbol In (to contain)."

Źródła:

  • ISO 1042, "Laboratory glassware — One-mark volumetric flasks" (wymagania i znakowanie, w tym kalibracja na zawartość/na wydawanie)
  • ISO 385, "Laboratory glassware — Burettes" (definicje i zasady dotyczące objętości wydawanej oraz oznaczeń związanych z kalibracją)
  • ISO 4787, "Laboratory glassware — Volumetric instruments — Methods for testing of capacity and for use" (pojęcia kalibracji i zasady użytkowania naczyń miarowych)

Materiały:

  • Normy dotyczące naczyń miarowych i ich znakowania (seria ISO dla szkła laboratoryjnego)
  • Instrukcje laboratoriów zakładowych dotyczące przygotowywania roztworów i dozowania
  • Podręczniki z metrologii i technik laboratoryjnych w chemii analitycznej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego