Nadwyżka bezpośrednia to wynik ekonomiczny liczony w uproszczonym rachunku opłacalności: pokazuje, ile zostaje z przychodów po pokryciu kosztów bezpośrednich danej działalności (tu: produkcji żywca wołowego). W praktyce szkolnej i egzaminacyjnej liczy się ją jako:
nadwyżka bezpośrednia = suma przychodów − suma kosztów bezpośrednich.
Aby poprawnie rozwiązać zadanie na podstawie tabeli, trzeba wykonać trzy kroki:
- Krok 1: odczytać i zsumować wszystkie pozycje stanowiące przychody (np. wartość sprzedaży/produkcji ujętą w tabeli).
- Krok 2: odczytać i zsumować tylko te pozycje, które są kosztami bezpośrednimi (czyli takimi, które można jednoznacznie przypisać do tej produkcji i które zmieniają się wraz ze skalą produkcji).
- Krok 3: odjąć koszty bezpośrednie od przychodów, pilnując tej samej jednostki (na sztukę, na partię, na okres, na całe stado – zgodnie z tabelą).
Odpowiedź "525 zł" jest poprawna, bo odpowiada wynikowi powyższego działania wykonanego na danych z tabeli.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne (typowe przyczyny)?
- "500 zł" – częsty skutek pominięcia jednej drobnej pozycji przychodu albo doliczenia do kosztów elementu, który nie jest kosztem bezpośrednim w tym rachunku.
- "620 zł" – bywa efektem nieuwzględnienia części kosztów bezpośrednich (np. jednego składnika pasz/leczenia/ściółki, jeśli był wyszczególniony w tabeli).
- "780 zł" – zwykle wynika z potraktowania przychodu jako "nadwyżki" (nieodjęcie kosztów) albo z pomieszania skali (np. wynik dla większej liczby sztuk/okresu).
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi przepisz sobie na brudno dwa wiersze: "przychody = …" i "koszty bezpośrednie = …", a dopiero potem wykonaj odejmowanie. To zmniejsza ryzyko pomyłek w znakach i w doborze pozycji.
