Nadzór nad jednostkami samorządu terytorialnego (JST) obejmuje różne obszary, dlatego kluczowe jest rozróżnienie kto i w jakim zakresie sprawuje kontrolę.
Odpowiedź "regionalna izba obrachunkowa" jest poprawna, ponieważ regionalne izby obrachunkowe są wyspecjalizowanymi instytucjami, których zadania koncentrują się na sprawach finansowych JST. W praktyce oznacza to nadzór i kontrolę dotyczącą m.in. budżetu, gospodarki finansowej oraz zagadnień powiązanych z wydatkowaniem środków publicznych (w tym obszarów, w których JST stosują procedury właściwe dla finansów publicznych).
Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?
- "Prezes Rady Ministrów" – to organ kierujący pracami rządu i administracji rządowej. W kontekście JST nie jest on typowym, wyspecjalizowanym organem prowadzącym stały nadzór nad budżetem i gospodarką finansową gmin, powiatów czy województw samorządowych.
- "Naczelny Sąd Administracyjny" – sąd administracyjny pełni funkcję orzeczniczą: rozstrzyga spory prawne i kontroluje działalność administracji w trybie sądowym. Nie polega to na bieżącym nadzorze finansowym JST, lecz na rozpoznawaniu konkretnych skarg i spraw.
- "wojewoda" – wojewoda jest klasycznie kojarzony z nadzorem nad JST, ale dotyczy on przede wszystkim zgodności działań JST z prawem (nadzór legalności), a nie wyspecjalizowanej kontroli budżetu i gospodarki finansowej w takim znaczeniu jak w działalności izb obrachunkowych.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa "budżet", "gospodarka finansowa", "kontrola finansowa" – najpierw sprawdź, czy w odpowiedziach występuje RIO. Gdy jest mowa o "nadzorze legalności" lub "stwierdzeniu nieważności uchwały" – częściej rozważa się wojewodę.
