KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 3.
Najczęściej występującymi owadami kambio- i ksylofagicznymi w drzewostanach świerkowych są:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kornik drukarz i rytownik pospolity to typowe, często spotykane w świerczynach korniki żerujące pod korą. Uszkadzają łyko i kambium oraz część bielu, przez co zalicza się je do owadów kambio- i ksylofagicznych. Pozostałe pary zawierają gatunki mniej charakterystyczne jako najczęstsze dla drzewostanów świerkowych.

Pełne wyjaśnienie:

Owady kambiofagiczne żerują w tkankach odpowiedzialnych za przyrost na grubość, czyli głównie w łyku i kambium, a ksylofagiczne wykorzystują drewno (np. biel) jako miejsce żeru lub rozwoju. W praktyce ochrony lasu w drzewostanach świerkowych do najważniejszych i najczęściej obserwowanych sprawców zasiedleń podkorowych zalicza się korniki związane ze świerkiem.

Odpowiedź "kornik drukarz i rytownik pospolity" jest poprawna, ponieważ oba gatunki są typowymi kornikami świerka i należą do kluczowych sprawców uszkodzeń podkorowych w świerczynach. Ich żerowiska rozwijają się pod korą, gdzie dochodzi do niszczenia tkanek przewodzących i przyrostowych, co może prowadzić do osłabienia, a nawet zamierania drzew (szczególnie przy dużej liczebności populacji).

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo zawierają zestawienia gatunków, które nie stanowią tak charakterystycznej pary "najczęściej występujących" w świerczynach albo są częściej kojarzone z innymi układami gospodarczymi/drzewami żywicielskimi. W egzaminie istotne jest zwrócenie uwagi na słowa kluczowe: "drzewostany świerkowe" oraz "najczęściej występujące". To eliminuje wybór odpowiedzi opartej na pojedynczych obserwacjach lokalnych i kieruje do gatunków najbardziej typowych i powszechnie omawianych w ochronie świerka.

Wskazówka do nauki: warto łączyć nazwy z żywicielem (świerk) i miejscem żeru (pod korą). Jeśli w odpowiedzi pojawia się para dwóch korników typowo kojarzonych ze świerkiem, jest to zwykle lepszy trop niż mieszanie gatunków "ogólnie iglastych" lub kojarzonych z innym drzewem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Owady kambiofagiczne to takie, które żerują głównie w łyku i kambium (tkankach pod korą odpowiedzialnych m.in. za przyrost). Uszkodzenia tych warstw przerywają transport asymilatów i mogą szybko osłabić drzewo, zwłaszcza gdy zasiedlenie jest masowe.
Owady ksylofagiczne wykorzystują drewno jako miejsce żeru lub rozwoju larw. Różnica polega na "strefie" żerowania: kambiofagi działają przede wszystkim w tkankach przewodzących pod korą, a ksylofagi w drewnie (np. w bielu). W praktyce część gatunków może być opisywana łącznie.
Korniki rozwijają się pod korą i mogą szybko zwiększać liczebność (gradacja). Żerowiska niszczą łyko i kambium, co ogranicza żywotność drzewa. Dodatkowo zasiedlone drzewa tracą wartość surowca, a opóźnienie w reakcji ochronnej zwiększa skalę strat.
Typowe sygnały to m.in. drobne otwory w korze, obecność trocinek/świdru u podstawy pnia lub w spękaniach kory oraz stopniowe przebarwianie igieł. W praktyce decydująca bywa lustracja pni i kontrola świeżych śladów żeru pod korą.
Częsty błąd to wybór pary gatunków "na skojarzenie" z iglakami bez sprawdzenia, czy dotyczą świerka. Inny błąd to ignorowanie zwrotu "najczęściej występujące" i wybieranie odpowiedzi opartej na rzadkich przykładach z praktyk terenowych.
Ryzyko wzrasta, gdy drzewostan jest osłabiony (np. suszą, wiatrołomami, śniegołomami) i dostępny jest świeży materiał lęgowy. W takich warunkach populacja może rosnąć szybciej, a zasiedlenia obejmują coraz większy obszar drzewostanu.
Podstawą jest szybkie wykrycie i zagospodarowanie drzew zasiedlonych oraz ograniczanie materiału lęgowego (np. terminowe usuwanie świeżych posuszy i wiatrołomów). Ważny jest też monitoring, aby reagować zanim zasiedlenia staną się masowe.
Nie zawsze w identycznym zakresie, ale wiele korników żeruje pod korą w strefie łyka i kambium, a część gatunków może naruszać także drewno (np. przy zakładaniu chodników). W pytaniach egzaminacyjnych często stosuje się ujęcie praktyczne, łączące te grupy.
Trzeba rozumieć różnicę między kambiofagami i ksylofagami, znać typowe szkodniki świerka oraz umieć powiązać je z drzewem żywicielskim i miejscem żerowania. Pomaga też wiedza o gradacji i o skutkach zasiedlenia dla żywotności świerka.
Skuteczna metoda to nauka w parach: nazwa gatunku + żywiciel + miejsce żeru (np. "pod korą świerka"). Dobrze działają fiszki ze zdjęciami śladów żerowania oraz krótkie notatki terenowe. Warto też ćwiczyć odróżnianie gatunków typowych dla sosny i świerka.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Kornik drukarz i rytownik pospolity to typowe, często spotykane w świerczynach korniki żerujące pod korą."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z entomologii leśnej dla techników leśników (część o kornikach świerka)
  • Materiały dydaktyczne z ochrony lasu dotyczące szkodników wtórnych i gradacji
  • Atlas szkodników drzew leśnych (fotografie owadów i śladów żerowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego