KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 36.
Najczęstszą przyczyną techniczną wypadków przy pracy jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyczyna techniczna dotyczy stanu i cech czynnika materialnego (maszyny, narzędzia, elementu konstrukcji), np. jego wad, zużycia lub zbyt małej wytrzymałości. Pozostałe odpowiedzi opisują przyczyny ludzkie (nieużywanie OI) albo organizacyjne (podział pracy, dopuszczenie osób nieprzygotowanych), więc nie są techniczne.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy najczęstszej przyczyny technicznej w analizie wypadków przy pracy, gdzie rozróżnia się trzy grupy przyczyn: techniczne, organizacyjne i ludzkie (podejście TOL). Kluczowe jest to, że przyczyny techniczne odnoszą się do czynnika materialnego, czyli np. maszyny, narzędzia, urządzenia lub elementu, który uczestniczył w zdarzeniu.

Poprawna odpowiedź: "nieodpowiednia wytrzymałość czynnika materialnego" – jest to typowy przykład przyczyny technicznej, bo opisuje cechę/stan obiektu technicznego (np. element pęka pod obciążeniem, konstrukcja ulega załamaniu, narzędzie niszczy się podczas użycia). Taka przyczyna wynika z wad konstrukcyjnych, niewłaściwych rozwiązań technicznych lub zużycia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Nie używanie przez pracownika ochron osobistych – to przyczyna ludzka, bo dotyczy zachowania i decyzji pracownika (działania/zaniedbania), a nie stanu maszyny czy narzędzia.
  • Nieprawidłowy podział pracy lub rozplanowanie zadań – to przyczyna organizacyjna, bo wynika z organizacji procesu pracy (planowanie, podział obowiązków, organizacja stanowiska).
  • Dopuszczenie do pracy osób do niej nieprzygotowanych – również przyczyna organizacyjna, bo dotyczy błędów w dopuszczaniu do pracy (braki kwalifikacji, szkoleń, instruktażu, nadzoru).

W praktyce zespół powypadkowy często wskazuje jednocześnie kilka przyczyn w różnych kategoriach. Na egzaminie należy jednak trzymać się kryterium: techniczne = stan/cechy czynnika materialnego, a nie organizacja pracy i nie zachowanie człowieka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przyczyna techniczna dotyczy czynnika materialnego, czyli np. maszyny, narzędzia, urządzenia lub elementu konstrukcji. Obejmuje wady, zły stan techniczny, zużycie, brak osłon, niewłaściwe rozwiązania techniczne lub nieodpowiednią wytrzymałość elementu.
"Czynnik materialny" to obiekt techniczny związany ze zdarzeniem: maszyna, narzędzie, urządzenie, materiał albo element konstrukcji używany przez poszkodowanego lub mający bezpośredni związek z wypadkiem. Ocena jego stanu pozwala wskazać przyczyny techniczne.
Bo dotyczy zachowania człowieka, a nie stanu urządzeń. Nieużywanie OI to klasyczna przyczyna ludzka: decyzja, nawyk, błąd lub lekceważenie zagrożenia. Przyczyna techniczna odnosi się do cech maszyny/narzędzia (np. uszkodzenie, wada).
Zadaj sobie pytanie: "Czy problem dotyczy obiektu technicznego czy organizacji pracy?" Jeśli chodzi o maszynę, narzędzie, osłony, wytrzymałość, zużycie – to techniczne. Jeśli o podział zadań, szkolenia, dopuszczenie do pracy, instrukcje – to organizacyjne.
Przykładem może być pęknięcie elementu pod obciążeniem, załamanie konstrukcji, zerwanie zawiesia albo zniszczenie narzędzia podczas normalnego użycia. To wskazuje na problem techniczny (cecha materiału, wada konstrukcji, zużycie), a nie na błąd organizacyjny.
Tak. W praktyce w protokole często wskazuje się kilka przyczyn równocześnie, np. uszkodzoną osłonę (techniczna) i pracę bez OI (ludzka). Na pytania testowe zwykle wybiera się jednak odpowiedź najlepiej pasującą do wskazanej kategorii, np. "technicznej".
Do przyczyn organizacyjnych zalicza się m.in. nieprawidłowy podział pracy, brak instrukcji i procedur, niewłaściwy nadzór, braki w szkoleniu, dopuszczenie do pracy osób bez przygotowania oraz błędy w organizacji stanowiska. Ich wspólną cechą jest to, że wynikają z zarządzania pracą.
Przyczyny ludzkie dotyczą zachowania pracownika: pośpiech, ryzykanctwo, samowolne działania, nieprzestrzeganie instrukcji, praca w sposób niebezpieczny, a także nieużywanie środków ochrony. To nie są usterki maszyn, tylko decyzje i nawyki człowieka.
Najczęstszy błąd to pomijanie ograniczenia w pytaniu (np. "techniczna") i wybieranie odpowiedzi o najczęstszej przyczynie ogólnej. Drugi błąd to mylenie kategorii: OI i zachowanie = ludzkie, szkolenia i dopuszczenie do pracy = organizacyjne, stan maszyny = techniczne.
Ćwicz na przykładach i stosuj prosty klucz: T jak technika (maszyny, narzędzia, osłony), O jak organizacja (szkolenia, dopuszczenia, plan pracy), L jak ludzie (zachowania, OI, lekceważenie). Rób krótkie fiszki z typowymi przykładami.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przyczyna techniczna dotyczy stanu i cech czynnika materialnego (maszyny, narzędzia, elementu konstrukcji), np. jego wad, zużycia lub zbyt małej wytrzymałości.

Źródła:

  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 1.07.2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, Dz.U. 2009 nr 105, poz. 870

Materiały:

  • Teksty szkoleniowe BHP dotyczące analizy wypadków oraz klasyfikacji przyczyn (techniczne/organizacyjne/ludzkie)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji BPO.1 o postępowaniu powypadkowym i dokumentacji
  • Rozporządzenie dotyczące ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (do poznania terminologii i podejścia klasyfikacyjnego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego