KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 27.
Najefektywniejszym środkiem transportu bloków skalnych z dna wyrobiska wgłębnego jak na rysunku jest
Ilustracja przedstawia wyrobisko wgłębne, które jest częścią kopalni odkrywkowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Żuraw typu Derrick jest przeznaczony do podnoszenia i przestawiania ciężkich ładunków w ograniczonej przestrzeni, także z dna wyrobiska na wyższy poziom. Dla bloków skalnych (ładunek bryłowy, ciężki, nieregularny) dźwignica bywa efektywniejsza niż transport kołowy lub taśmowy, które wymagają drogi lub ładunku sypkiego.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobisku wgłębnym istotną trudnością jest różnica wysokości między dnem a poziomem odbioru oraz często ograniczona możliwość wykonania drogi o odpowiednich parametrach. Dodatkowo pytanie dotyczy bloków skalnych, czyli ładunku ciężkiego, bryłowego i zwykle o nieregularnym kształcie.

Odpowiedź "żuraw typu Derrick" jest właściwa, ponieważ taka dźwignica jest z założenia używana do podnoszenia i przenoszenia ciężkich elementów z miejsca wydobycia na wyższy poziom lub w miejsce załadunku. W praktyce pozwala to skrócić drogę transportu (brak konieczności zjazdu/wyjazdu) oraz wykonać operację, gdy przestrzeń manewrowa jest mała.

Dlaczego pozostałe propozycje nie są najlepsze w tym kontekście:

  • "wózek platformowy" sprawdza się głównie w transporcie na krótkich odcinkach po względnie równym podłożu. Nie rozwiązuje problemu podnoszenia z dna wyrobiska i zwykle ma ograniczoną nośność oraz trudności z załadunkiem brył.
  • "wozidło technologiczne" jest efektywne przy masowym przewozie urobku, ale wymaga drogi transportowej o odpowiednim nachyleniu i szerokości oraz miejsca do manewrów. Przy dużych blokach i braku dogodnej trasy z dna wyrobiska jego "efektywność" może być niższa.
  • "przenośnik taśmowy" jest rozwiązaniem transportu ciągłego przeznaczonym przede wszystkim do materiałów drobniejszych (sypkich lub drobnoziarnistych). Duże bloki skalne mogą uszkadzać taśmę i układ krążników, a sam przenośnik wymaga stałej trasy i przygotowanej infrastruktury.

W tego typu zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest połączenie dwóch kryteriów: rodzaju ładunku (blok skalny) oraz geometrii miejsca pracy (dno wyrobiska wgłębnego). Gdy dominuje potrzeba podnoszenia i precyzyjnego przeładunku, dźwignica jest zwykle najbardziej racjonalnym wyborem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyrobisko wgłębne to wyrobisko odkrywkowe rozwijane w głąb, w którym dno znajduje się znacząco poniżej otaczającego terenu. W praktyce oznacza to konieczność pokonania różnicy wysokości (zjazdy, rampy) oraz ograniczenia przestrzenne na dnie podczas urabiania i transportu.
Bloki skalne są ładunkiem bryłowym: mają nieregularny kształt, duży ciężar i trudniej je stabilnie ułożyć. Urobek sypki można przesypywać i transportować ciągle (np. taśmą). Bloki częściej wymagają chwytania, podnoszenia i zabezpieczenia przed zsunięciem.
Żuraw typu Derrick służy do podnoszenia i przestawiania ciężkich ładunków, szczególnie tam, gdzie potrzebny jest ruch w pionie i kontrolowany przeładunek. W warunkach wyrobiska może ułatwiać wydobycie bloków z dna na wyższy poziom lub ich załadunek na środek transportu.
Wozidło technologiczne jest najkorzystniejsze, gdy można zorganizować przejezdną trasę (rampę) i realizuje się cykliczny przewóz dużej ilości urobku na dłuższe odcinki. Sprawdza się w transporcie masowym, ale jego efektywność spada, gdy brakuje miejsca do manewrów lub potrzebne jest głównie podnoszenie ładunku.
Zwykle nie jest to rozwiązanie optymalne. Przenośniki taśmowe są projektowane głównie do materiałów sypkich lub drobniejszych frakcji. Duże, ostre i ciężkie bryły mogą powodować uszkodzenia taśmy oraz elementów nośnych, a także trudniej je równomiernie podawać na taśmę.
Wskazówką jest opis "z dna wyrobiska wgłębnego" oraz sytuacje, w których ładunek trzeba wynieść na wyższy poziom. Gdy główną barierą jest różnica wysokości, zwykle rozważa się dźwignice lub systemy podnoszenia. Transport poziomy dominuje, gdy jest gotowa droga i brak istotnego "progu" wysokości.
Najczęstsze błędy to automatyczne wskazywanie taśmy jako "najwydajniejszej" bez uwzględnienia, że ładunek jest bryłowy, albo wybór wozidła bez sprawdzenia, czy w zadaniu istnieje realna możliwość wykonania zjazdu i manewrów. Często pomija się też etap przeładunku i potrzebę podnoszenia.
Efektywność zależy m.in. od czasu cyklu (załadunek–przemieszczenie–rozładunek), potrzeby podnoszenia, dostępności miejsca do manewrów, bezpieczeństwa operacji oraz ryzyka uszkodzeń sprzętu. Dla bloków ważne są też możliwości chwytania/ podwieszania oraz stabilizacja ładunku w trakcie ruchu.
Wózek platformowy wymaga względnie równej i przygotowanej nawierzchni oraz nie rozwiązuje problemu wyniesienia ładunku z dna wyrobiska. Dla ciężkich, nieregularnych bloków istotne są też ograniczenia nośności i trudności z bezpiecznym załadunkiem oraz zabezpieczeniem przed przemieszczeniem.
Warto opanować podział na transport ciągły i nieciągły oraz znać typowe zastosowania: taśmy dla urobku sypkiego, wozidła dla przewozu masowego po drogach, a dźwignice dla podnoszenia i precyzyjnych przeładunków. Trenuj analizę: rodzaj ładunku + ukształtowanie wyrobiska + etap procesu.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Żuraw typu Derrick jest przeznaczony do podnoszenia i przestawiania ciężkich ładunków w ograniczonej przestrzeni, także z dna wyrobiska na wyższy poziom."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii eksploatacji odkrywkowej (transport i przeładunek)
  • Materiały dydaktyczne z transportu w górnictwie (transport ciągły/nieciągły, dobór maszyn)
  • Instrukcje eksploatacji i DTR dźwignic stosowanych w odkrywkach (zakres ogólny, bez danych producenta)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego