KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 2.
Największą odporność na wgniecenia wykazują schody wykonane z tarcicy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odporność na wgniecenia jest silnie związana z twardością i gęstością drewna. Spośród podanych gatunków tarcica jesionowa (liściasta, twarda) typowo lepiej znosi miejscowe naciski i uderzenia niż brzoza oraz gatunki iglaste, takie jak sosna i świerk, które są na ogół bardziej miękkie.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest pojęcie odporności na wgniecenia, które w praktyce użytkowej elementów drewnianych (np. stopni schodów) wiąże się głównie z twardością i w pewnym stopniu z gęstością materiału. Im drewno jest twardsze, tym trudniej powstają na nim trwałe ślady po nacisku obuwia, upadku przedmiotów czy punktowym obciążeniu.

Odpowiedź "jesionowej" jest właściwa, ponieważ jesion należy do gatunków liściastych uznawanych za twardsze od typowych gatunków iglastych stosowanych w budownictwie. W zastosowaniu schodowym oznacza to zwykle lepszą odporność powierzchni na zagniecenia, rysy i wgnioty, a więc wolniejsze pogarszanie się wyglądu w miejscach intensywnego ruchu.

Dlaczego pozostałe propozycje są słabsze w tym kryterium?

  • "brzozowej" – drewno brzozowe może mieć przyzwoite parametry, ale w porównaniu z jesionem typowo wypada gorzej, gdy priorytetem jest możliwie największa odporność na miejscowe odkształcenia powierzchni.
  • "sosnowej" – sosna jest gatunkiem iglastym, zwykle bardziej miękkim; na stopniach schodów łatwiej pojawiają się ślady użytkowania (wgniecenia od obcasów, uderzeń).
  • "świerkowej" – świerk, podobnie jak inne popularne iglaste, z reguły ma niższą twardość, więc w roli materiału na intensywnie eksploatowane stopnie schodów zwykle przegrywa z twardszymi liściastymi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy wgnieceń, myśl o twardości (a nie tylko o "wytrzymałości konstrukcyjnej"). Schody są szczególnie narażone na obciążenia punktowe, więc preferuje się twardsze gatunki. W praktyce na wynik wpływa też wilgotność, jakość tarcicy i wykończenie, ale w pytaniu porównujemy wyłącznie gatunki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zdolność powierzchni drewna do przeciwstawiania się trwałym śladom po nacisku i uderzeniach (np. obcasy, upadek narzędzia). W praktyce wiąże się głównie z twardością drewna oraz jego gęstością, a także z wilgotnością i jakością wykończenia.
Jesion jest zwykle twardszym gatunkiem liściastym, więc trudniej go wgniatać punktowym naciskiem. Sosna i świerk to gatunki iglaste, częściej o niższej twardości, przez co stopnie szybciej łapią ślady użytkowania. W efekcie jesion dłużej zachowuje wygląd.
Najważniejsza jest twardość (odporność na wciskanie) oraz powiązana z nią gęstość. Znaczenie ma też wilgotność: drewno zbyt wilgotne lub źle wysuszone może być bardziej podatne na uszkodzenia. Dodatkowo warstwa wykończeniowa (lakier/olej) może ograniczać drobne zarysowania.
W ujęciu "typowego" porównania gatunków jesion zwykle wypada korzystniej w odporności na wgniatanie. Jednak konkretne zachowanie zależy od odmiany, warunków wzrostu, wilgotności, klasy jakości tarcicy i sposobu wykończenia. W testach egzaminacyjnych przyjmuje się porównanie gatunkowe.
Gdy element jest intensywnie użytkowany i narażony na obciążenia punktowe: stopnie schodów, podesty, posadzki, progi, blaty robocze, poręcze. Twardszy materiał ogranicza powstawanie wgniotów i śladów eksploatacji, co zmniejsza potrzebę napraw i renowacji.
To nie jest reguła absolutna, ale w zadaniach podstawowych często przyjmuje się, że popularne liściaste (np. jesion, dąb) są twardsze niż popularne iglaste (np. sosna, świerk). Warto jednak pamiętać, że istnieją twardsze i miększe wyjątki, dlatego najlepiej uczyć się typowych porównań.
Wykończenie poprawia odporność na zarysowania i zabrudzenia, ale nie zmienia istotnie twardości samego drewna. Miększy gatunek nadal łatwiej ulegnie wgniotom pod naciskiem. W praktyce najlepszy efekt daje połączenie: odpowiednio twardy gatunek + dobrze dobrane zabezpieczenie powierzchni.
Najczęściej myli się "wytrzymałość" z "twardością" i wybiera się gatunek kojarzony z konstrukcjami (np. sosna). Drugi błąd to kierowanie się dostępnością i ceną zamiast właściwościami. Trzeci: nieuwzględnianie, że schody pracują powierzchniowo (punktowe naciski), nie tylko "na zginanie".
Zwykle wyższa gęstość idzie w parze z większą twardością, ale nie jest to zależność idealna dla każdego gatunku i warunków. Dla celów egzaminacyjnych gęstość bywa dobrą podpowiedzią, jednak kluczowe jest kojarzenie konkretnych gatunków z ich typową twardością i przeznaczeniem.
Ucz się porównań gatunków: które są twardsze i gdzie je stosuje się w praktyce. Zrób krótką tabelę: gatunek → twardość/typowe zastosowanie. Ćwicz pytania o cechy użytkowe (wgniecenia, ścieranie, wilgoć), bo w praktyce obsługi produkcji wybór materiału wpływa na reklamacje i trwałość.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Odporność na wgniecenia jest silnie związana z twardością i gęstością drewna."

Źródła:

  • USDA Forest Service, "Wood Handbook—Wood as an Engineering Material", rozdział "Mechanical Properties of Wood" (twardość/odporność na wgniatanie), najnowsza dostępna edycja w serii General Technical Report (GTR)
  • The Wood Database: "Ash (Fraxinus spp.)" – sekcja "Hardness" (Janka hardness), https://www.wood-database.com/ash/ - accessed 2026-02-27
  • The Wood Database: "Birch" – sekcja "Hardness" (Janka hardness), https://www.wood-database.com/birch/ - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z materiałoznawstwa drzewnego (rozdziały o twardości i właściwościach mechanicznych)
  • Tabele właściwości gatunków drewna (twardość, gęstość) w atlasach drewna
  • Karty techniczne producentów podłóg/schodów z drewna (porównania odporności na wgniecenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego