KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 19.
Największą średnią prędkość przejazdu 1 000 metrowego odcinka międzyprzystankowego osiągnie tramwaj
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który obrazuje zależność między długością odcinka międzyprzystankowego a prędkością
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnia prędkość na odcinku międzyprzystankowym zależy głównie od opóźnień: w korkach i na skrzyżowaniach. Tramwaj na wydzielonym torowisku nie traci czasu przez ruch aut, a priorytet w sygnalizacji zmniejsza liczbę zatrzymań na światłach, więc osiąga najwyższą średnią.

Pełne wyjaśnienie:

Na odcinku międzyprzystankowym (np. 1000 m) o wyniku nie decyduje tylko to, jak szybko pojazd może jechać, ale przede wszystkim ile czasu traci na opóźnienia: stanie w zatorze, oczekiwanie na zielone światło, zatrzymania wynikające z konfliktów z ruchem kołowym.

Dlatego najwyższą średnią prędkość przejazdu uzyska tramwaj, który ma jednocześnie:

  • wydzielone torowisko – ogranicza wpływ korków, parkowania i manewrów samochodów na możliwość jazdy,
  • priorytet w sygnalizacji – skraca czas oczekiwania na skrzyżowaniach (mniej zatrzymań lub krótsze postoje), co zwykle jest kluczowym składnikiem czasu przejazdu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są gorsze?

  • Torowisko na pasie ruchu kołowego – jest najbardziej narażone na kongestię, blokowanie przez auta oraz zmienność warunków ruchu, co obniża prędkość średnią.
  • Torowisko w środkowej części jezdni – samo położenie (środek) nie gwarantuje separacji ani priorytetu; nadal mogą występować postoje na sygnalizacji i konflikty na skrzyżowaniach.
  • Wydzielone torowisko – poprawia płynność, ale bez priorytetu tramwaj wciąż może tracić istotny czas na czerwonych światłach, więc średnia może być niższa niż w wariancie z priorytetem.

W praktyce przy porównywaniu wariantów infrastruktury warto pamiętać: dla prędkości średniej liczy się redukcja opóźnień, a nie tylko teoretyczna możliwość jazdy z większą prędkością.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To prędkość wyliczona z długości odcinka między przystankami i całkowitego czasu jego pokonania, wraz z opóźnieniami po drodze (np. na skrzyżowaniach). Nie jest to prędkość maksymalna pojazdu, tylko miara płynności przejazdu w realnym ruchu.
Priorytet skraca czas oczekiwania na zielone światło albo zmniejsza liczbę zatrzymań na skrzyżowaniach. Nawet jeśli tramwaj jedzie z podobną prędkością jak bez priorytetu, mniejsze postoje oznaczają krótszy czas przejazdu, a więc wyższą średnią.
Wydzielone torowisko to takie, które jest fizycznie lub organizacyjnie oddzielone od ruchu samochodów, co ogranicza blokowanie tramwaju przez korki, parkowanie czy skręty aut. Dzięki temu tramwaj ma bardziej przewidywalne czasy przejazdu i zwykle wyższą prędkość średnią.
Może, ale głównie poza szczytem i na krótkich odcinkach bez zatłoczenia. W ruchu miejskim opóźnienia od aut (korki, kolizje, zatrzymania) szybko obniżają prędkość średnią. Na egzaminie zazwyczaj zakłada się typowe warunki, gdzie separacja daje przewagę.
Najczęściej są to: oczekiwanie na sygnalizacji świetlnej, wjazd w zator drogowy, konflikty na skrzyżowaniach, ograniczenia wynikające z parkowania i zwężeń, a także konieczność hamowania przez przeszkody na torze. Priorytet i wydzielenie torowiska ograniczają te straty.
Najczęstszy błąd to mylenie prędkości średniej z maksymalną. Uczniowie zakładają, że "jak może szybciej jechać, to będzie szybciej", ignorując postoje na światłach i w korkach. Drugi błąd to niedoczytanie wariantu z priorytetem, który jest kluczowym dodatkiem.
Obie są ważne, bo działają na różne źródła opóźnień. Wydzielenie zmniejsza wpływ kongestii i blokowania przez auta, a priorytet redukuje straty czasu na skrzyżowaniach. W wielu miastach to właśnie skrzyżowania generują duże opóźnienia, więc priorytet bywa decydujący.
Samo położenie w osi jezdni nie gwarantuje wysokiej prędkości średniej. Jeśli torowisko nie jest skutecznie wydzielone i tramwaj nie ma priorytetu, nadal może często zatrzymywać się na światłach i tracić czas w konfliktach z ruchem. Liczy się realna separacja i organizacja ruchu.
Tak, bo logistyka miejska zależy od przewidywalności czasu przejazdu. Rozwiązania takie jak wydzielone torowiska i priorytet poprawiają punktualność komunikacji, co wpływa na planowanie dostaw, dojazd pracowników i organizację pracy w magazynach zlokalizowanych w aglomeracjach.
Ucz się rozróżniać: prędkość maksymalną, techniczną i średnią (handlową). Trenuj analizę, skąd biorą się opóźnienia: korki vs sygnalizacja. Przy odpowiedziach szukaj rozwiązań, które redukują postoje (priorytet) i separują od ruchu (wydzielenie).
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Średnia prędkość na odcinku międzyprzystankowym zależy głównie od opóźnień: w korkach i na skrzyżowaniach."

Źródła:

  • Wikipedia: Transit signal priority – https://en.wikipedia.org/wiki/Transit_signal_priority (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: Tramwaj – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tramwaj (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy inżynierii transportu: prędkość handlowa i czasy strat
  • Materiały o priorytecie komunikacji zbiorowej na skrzyżowaniach (Transit Signal Priority)
  • Opracowania o wpływie wydzielenia torowiska na punktualność tramwajów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego