KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 6.
Największe deficyty w samodzielnym zaspokajaniu potrzeby odżywiania i wydalania występują u pacjenta, który
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największy deficyt dotyczy pacjenta, który wymaga pomocy w obu czynnościach: nie je samodzielnie (jest karmiony łyżką) oraz nie korzysta z toalety/krzesła toaletowego, tylko wydala w łóżku na basenie. Taki opis wskazuje na najwyższy poziom zależności od opiekuna w zakresie odżywiania i wydalania.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie porównuje samodzielność pacjenta w dwóch podstawowych potrzebach biologicznych: odżywianiu i wydalaniu. Aby wskazać "największe deficyty", trzeba ocenić, w której odpowiedzi pacjent jest najbardziej zależny od pomocy drugiej osoby oraz ma najbardziej ograniczone warunki realizacji potrzeby.

Odpowiedź "jest karmiony łyżką, potrzebę wydalania zaspokaja w łóżku na basenie" opisuje sytuację, w której pacjent:

  • nie zaspokaja potrzeby odżywiania sam (wymaga karmienia),
  • nie przemieszcza się do toalety i nie korzysta nawet z krzesła toaletowego, tylko wymaga pomocy przy wydalaniu w łóżku.

To łącznie wskazuje na największy ubytek samodzielności w obu obszarach jednocześnie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "posiłki zjada samodzielnie, potrzebę wydalania zaspokaja w łóżku na basenie" – występuje deficyt przy wydalaniu, ale odżywianie jest samodzielne, więc łączny deficyt jest mniejszy.
  • "jest karmiony łyżką, potrzebę wydalania zaspokaja w toalecie na krześle toaletowym" – pacjent wymaga pomocy w jedzeniu, ale przy wydalaniu funkcjonuje w bardziej samodzielnym modelu (poza łóżkiem, z wykorzystaniem krzesła), więc całościowo deficyt jest mniejszy niż przy basenie w łóżku.
  • "posiłki zjada samodzielnie, potrzebę wydalania zaspokaja w toalecie na krześle toaletowym" – w obu obszarach pacjent zachowuje większą samodzielność, więc to wariant o najmniejszych deficytach.

W praktyce opiekuna medycznego taka analiza pomaga określić, ilu czynności pacjent nie wykona bezpośrednio sam oraz czy wymaga opieki przyłóżkowej. Jest to ważne dla planu opieki, bezpieczeństwa chorego i doboru środków pomocniczych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To stopień, w jakim pacjent nie potrafi wykonać danej czynności sam i wymaga pomocy opiekuna. Im więcej etapów czynności przejmuje opiekun (np. karmienie, podanie basenu, asekuracja), tym większy deficyt i większa zależność pacjenta.
Największy deficyt w odżywianiu zwykle występuje wtedy, gdy pacjent nie jest w stanie samodzielnie jeść (nie potrafi nabierać pokarmu, utrzymać sztućców, koordynować połykania) i musi być karmiony przez drugą osobę.
Basen w łóżku wskazuje na brak możliwości bezpiecznego przejścia do toalety lub posadzenia na krześle toaletowym. Wymaga też większej pomocy przy ułożeniu, podaniu i usunięciu basenu oraz pielęgnacji po czynności, co zwiększa zależność od opiekuna.
Najczęściej spotyka się: pełną samodzielność w toalecie, korzystanie z krzesła toaletowego (z asekuracją), korzystanie z basenu w łóżku oraz sytuacje wymagające pełnej pomocy łącznie z pielęgnacją skóry. Im bliżej czynności przyłóżkowych, tym większy deficyt.
Nie. Pacjent może jeść sam, ale mieć inne trudności, np. z doborem diety, apetytem, nawodnieniem lub bezpiecznym połykaniem. W pytaniu egzaminacyjnym oceniana jest jednak głównie samoobsługa (czy pacjent zjada posiłek bez pomocy).
Częsty błąd to ocenianie tylko jednej potrzeby (np. skupienie się na karmieniu) i pomijanie drugiej (wydalanie). Inny błąd to traktowanie krzesła toaletowego i basenu jako równoważnych, mimo że wymagają innego poziomu mobilności i innego zakresu pomocy.
Należy opisać, które czynności pacjent wykonuje sam, a przy których wymaga pomocy (częściowej lub całkowitej) oraz w jakich warunkach (łóżko, krzesło toaletowe, toaleta). Ważne jest też odnotowanie zmian w czasie i czynników ryzyka, np. upadków.
Krzesło toaletowe rozważa się, gdy pacjent nie dochodzi do toalety, ale może być bezpiecznie posadzony i utrzymać pozycję siedzącą (z pomocą lub asekuracją). Basen w łóżku jest częstszy, gdy stan chorego uniemożliwia transfer lub jest on zbyt ryzykowny.
Bo obie potrzeby są kluczowymi obszarami samoobsługi i często współwystępują w ocenie funkcjonalnej pacjenta. Pytanie sprawdza, czy potrafisz ocenić łączny poziom zależności, a nie tylko pojedynczą czynność.
Ćwicz analizę krótkich opisów przypadków: porównuj, czy pacjent je sam czy wymaga karmienia, oraz czy wydala w toalecie, na krześle toaletowym czy w łóżku. Pomaga też praca na przykładach skal funkcjonalnych i zapamiętanie, że większa liczba przejętych czynności oznacza większy deficyt.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Największy deficyt dotyczy pacjenta, który wymaga pomocy w obu czynnościach: nie je samodzielnie (jest karmiony łyżką) oraz nie korzysta z toalety/krzesła toaletowego, tylko wydala w łóżku na basenie."

Źródła:

  • Mahoney F.I., Barthel D.W., "Functional Evaluation: The Barthel Index", Maryland State Medical Journal, 1965.
  • World Health Organization, "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)", WHO, 2001.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu opieki długoterminowej oraz podstaw pielęgnowania
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MED.3 dotyczące oceny samodzielności pacjenta
  • Opisy i instrukcje stosowania skal funkcjonalnych (np. Barthel) jako kontekst oceny samoobsługi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego