KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 11.
Największym problemem pacjenta po amputacji lewego podudzia, który nie chce korzystać z kul, wózka inwalidzkiego, ani uczestniczyć w zajęciach rehabilitacyjnych przygotowujących do założenia protezy, jest brak
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "akceptacji własnej niepełnosprawności" pasuje do opisu pacjenta, który odmawia kul, wózka i rehabilitacji przygotowującej do protezy.
Takie zachowanie najczęściej wynika z trudności w pogodzeniu się z utratą kończyny i zaprzeczania ograniczeniom, a nie z braku pieniędzy, wsparcia rodziny czy samego zaopatrzenia ortopedycznego.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjenta po amputacji podudzia kluczowym wyzwaniem jest adaptacja do nowej sytuacji: zmiany sprawności, obrazu własnego ciała i sposobu poruszania się. Opis w pytaniu wskazuje, że pacjent nie chce korzystać z kul ani wózka oraz nie chce uczestniczyć w rehabilitacji przygotowującej do protezowania. Taka odmowa dotyczy przede wszystkim postawy i motywacji, czyli sfery psychicznej i emocjonalnej.

Dlatego odpowiedź "akceptacji własnej niepełnosprawności" jest trafna: brak akceptacji może prowadzić do zaprzeczania ograniczeniom, unikania ćwiczeń, wycofania lub złości. W praktyce opiekun medyczny może obserwować wtedy niechęć do nauki bezpiecznych transferów, rezygnację z treningu chodu czy odrzucanie pomocy, mimo że jest ona konieczna dla bezpieczeństwa.

Pozostałe odpowiedzi nie najlepiej wyjaśniają opisane zachowanie:

  • "dostatecznego wsparcia rodzinnego" – brak wsparcia może pogarszać funkcjonowanie i nastrój, ale sam w sobie nie tłumaczy jednoznacznie odmowy używania dostępnych pomocy i odmowy rehabilitacji; nawet przy wsparciu rodziny pacjent może nie akceptować swojej sytuacji.
  • "środków finansowych" – koszty mogą być problemem przy zakupie części sprzętu lub protezy, jednak w pytaniu mowa o odrzucaniu kul/wózka i zajęć rehabilitacyjnych (czyli działań organizacyjnie dostępnych w opiece), a nie o braku możliwości ich sfinansowania.
  • "odpowiedniego zabezpieczenia ortopedycznego" – właściwe zaopatrzenie jest ważne, ale opis dotyczy braku współpracy i niechęci do przygotowania do protezy. To sugeruje barierę psychologiczną, a nie techniczną.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się uporczywa odmowa pomocy i ćwiczeń bez podania przeszkód organizacyjnych, zwykle sprawdzana jest umiejętność rozpoznania bariery w postaci braku akceptacji/nieprzystosowania. W opiece warto łączyć motywowanie, rozmowę wspierającą i współpracę z zespołem terapeutycznym, dbając jednocześnie o bezpieczeństwo pacjenta (ryzyko upadku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To trudność w pogodzeniu się z utratą sprawności i zmianą obrazu własnego ciała. Może objawiać się zaprzeczaniem, złością, wycofaniem, unikaniem kontaktu i odmową działań wspierających (kule, wózek, rehabilitacja), nawet gdy są potrzebne dla bezpieczeństwa.
Odmowa bywa związana z emocjami (wstyd, lęk, poczucie utraty kontroli) i zaprzeczaniem ograniczeniom. Czasem pacjent unika "symboli choroby". Zadaniem opiekuna jest wsparcie, spokojna edukacja i zgłaszanie problemu zespołowi terapeutycznemu.
Często obserwuje się: szok, zaprzeczanie, złość, smutek/żal, a następnie stopniową akceptację i uczenie się nowych sposobów funkcjonowania. Etapy nie zawsze występują w tej samej kolejności i mogą się nasilać w momentach kryzysu (ból, problemy z mobilnością).
Pomaga: rozmowa nastawiona na zrozumienie obaw, wzmacnianie poczucia sprawczości, wyznaczanie małych celów, chwalenie postępów oraz informowanie o korzyściach (bezpieczeństwo, samodzielność). Ważne jest też przekazanie obserwacji pielęgniarce/rehabilitantowi.
Celem jest przygotowanie do bezpiecznego funkcjonowania: wzmocnienie mięśni, nauka transferów, trening równowagi, nauka chodzenia z pomocą, pielęgnacja kikuta i zapobieganie przykurczom. To zwiększa szanse na skuteczne protezowanie i zmniejsza ryzyko upadków.
Nie zawsze. Problemy finansowe mogą utrudniać dostęp do części rozwiązań, ale odmowa bywa też wynikiem lęku, wstydu, depresji lub braku akceptacji. W ocenie sytuacji trzeba odróżnić barierę organizacyjną od psychologicznej i zgłosić ją odpowiednim osobom w zespole.
Najczęściej myli się przyczynę z konsekwencją (np. sprzęt zamiast postawy), wybiera się odpowiedź o finansach "bo proteza jest droga", albo automatycznie wskazuje brak wsparcia rodziny. Warto czytać uważnie słowa "nie chce" i analizować motywację pacjenta.
Sygnały to m.in. uporczywa odmowa pomocy i ćwiczeń, wycofanie, drażliwość, wypowiedzi o braku sensu leczenia, zaniedbywanie higieny i bezpieczeństwa, płaczliwość. Opiekun medyczny nie diagnozuje, ale powinien zgłosić obserwacje personelowi medycznemu.
Wsparcie rodziny może zwiększać motywację, pomagać w organizacji codzienności i redukować lęk. Nie zastępuje jednak pracy nad akceptacją i profesjonalnej rehabilitacji. Nawet przy dobrej rodzinie pacjent może przeżywać kryzys i wymagać wsparcia specjalistów.
Jest szczególnie ryzykowna, gdy pacjent próbuje wstawać i chodzić bez asekuracji mimo zaburzeń równowagi lub osłabienia, bo zwiększa to prawdopodobieństwo upadku i urazów. Wtedy priorytetem opieki jest bezpieczeństwo, obserwacja i szybkie poinformowanie zespołu.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kształcenia w zawodzie opiekun medyczny z zakresu opieki po amputacjach i rehabilitacji
  • Materiały edukacyjne placówek rehabilitacyjnych dotyczące treningu przedprote-zowego i bezpiecznej mobilizacji
  • Opracowania psychologiczne o adaptacji do niepełnosprawności i pracy z pacjentem odmawiającym współpracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego