NDS (najwyższe dopuszczalne stężenie) to limit higieniczny dla środowiska pracy – ma chronić pracownika przed skutkami zdrowotnymi narażenia w typowym czasie pracy. W górnictwie podziemnym temat jest szczególnie ważny, ponieważ tlenek węgla (CO) może pojawiać się m.in. w wyniku pożarów, niepełnego spalania, pracy urządzeń z silnikami spalinowymi oraz procesów termicznych. CO jest gazem silnie toksycznym: wiąże się z hemoglobiną, utrudniając transport tlenu, co prowadzi do niedotlenienia.
Odpowiedź "0,0026%" odpowiada wartości NDS podanej w formie procentu objętościowego (co jest równoważne bardzo małej liczbie ppm). Taka wielkość jest logiczna z punktu widzenia toksykologii CO – nawet niewielkie stężenia mogą powodować objawy (ból głowy, zawroty, osłabienie), a większe stają się zagrożeniem życia.
Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?
- "0,26%" – to wartość o dwa rzędy wielkości większa. Tak wysoki poziom CO oznaczałby skrajnie niebezpieczną atmosferę, nie do zaakceptowania jako limit higieniczny dla pracy.
- "0,026%" – jest 10 razy większe od poprawnej wartości. To typowa pułapka "przecinka": liczba wygląda wiarygodnie, ale przekracza rygorystyczny limit dla CO.
- "26%" – to wielkość całkowicie oderwana od realiów narażenia dopuszczalnego; taka atmosfera byłaby natychmiastowo śmiertelnie niebezpieczna i nie ma związku z normą NDS.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać, że dla CO limity są bardzo niskie oraz że w dokumentach spotyka się różne jednostki (mg/m³, ppm, %). Kluczowe jest rozumienie skali: pomyłka o 10× lub 100× może całkowicie zmienić ocenę bezpieczeństwa wyrobiska.
