KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 23.
Nakład plakatu formatu Al określony został na 1 500 sztuk. Oblicz, ile zadrukowanych arkuszy powinien otrzymać dział introligatorni, jeżeli naddatek materiałowy przeznaczony na procesy krojenia wynosi 2%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby uwzględnić naddatek 2% na krojenie, do nakładu 1500 szt. dolicza się 2% tej wartości: 1500 × 0,02 = 30. Następnie dodaje się naddatek do nakładu: 1500 + 30 = 1530. Tyle zadrukowanych arkuszy należy przekazać do introligatorni.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano nakład plakatu: 1500 sztuk oraz naddatek materiałowy na procesy krojenia: 2%. Naddatek oznacza dodatkową liczbę zadrukowanych arkuszy, która ma zabezpieczyć produkcję przed stratami (np. błędy cięcia, odpady na rozruch, marginesy technologiczne).

Krok 1: oblicz 2% z 1500
2% to ułamek dziesiętny 0,02.
1500 × 0,02 = 30
Otrzymujemy, że naddatek wynosi 30 arkuszy.

Krok 2: dodaj naddatek do nakładu
1500 + 30 = 1530
Zatem do introligatorni powinno trafić 1530 zadrukowanych arkuszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1520 – odpowiada naddatkowi 20 sztuk, czyli ok. 1,33%, a nie 2%. To typowy błąd w obliczeniu procentu albo w mnożeniu.
  • 1580 – to naddatek 80 sztuk (ok. 5,33%). Może wynikać z pomyłki w przeliczeniu 2% na 0,2 (20%) lub z błędnego działania.
  • 1620 – to naddatek 120 sztuk (8%). Często pojawia się po nieprawidłowym obliczeniu procentu lub po zastosowaniu niewłaściwej stawki strat.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamieniaj procent na ułamek dziesiętny (2% = 0,02), wykonaj mnożenie, a dopiero potem dodaj do nakładu. W realnej produkcji operuje się liczbami całkowitymi, więc wynik powinien być całkowitą liczbą arkuszy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naddatek materiałowy to dodatkowa ilość arkuszy lub materiału doliczana do nakładu, aby pokryć straty technologiczne (np. odpady przy krojeniu, rozruchu, pasowaniu). Dzięki temu po obróbce końcowej nadal uzyskuje się wymaganą liczbę gotowych egzemplarzy.
Najpierw zamień 2% na ułamek dziesiętny: 2% = 0,02. Potem policz naddatek: 1500 × 0,02 = 30. Na końcu dodaj go do nakładu: 1500 + 30 = 1530. To liczba arkuszy do przekazania dalej.
W zadaniu procent oznacza naddatek, czyli zapas materiału na straty. Straty powodują, że część arkuszy nie trafi do produktu finalnego, więc trzeba ich przygotować więcej na wejściu procesu. Odejmowanie miałoby sens przy obliczaniu ilości po stratach, nie przed nimi.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych naddatek procentowy liczy się od podanego nakładu, jeśli nie ma dodatkowych warunków. W praktyce zakład może liczyć naddatki różnie (np. osobno na druk i na introligatornię), ale wtedy musi to być wyraźnie opisane w zleceniu.
Najczęściej myli się 2% z 2 sztukami, błędnie zamienia procent na ułamek (np. 0,2 zamiast 0,02), albo źle wykonuje mnożenie. Zdarza się też, że ktoś nie dodaje naddatku do nakładu, tylko podaje sam naddatek jako wynik.
W produkcji poligraficznej nie wydaje się "ułamka arkusza", więc wynik powinien być całkowity. Jeśli naddatek procentowy daje liczbę niecałkowitą, najbezpieczniej jest zaokrąglić w górę do pełnych arkuszy (żeby nie zabrakło materiału), o ile zadanie nie podaje innej zasady.
"Arkusz zadrukowany" to jednostka przekazywana z drukowania do dalszej obróbki. W zadaniach szkolnych często zakłada się uproszczenie: 1 arkusz = 1 egzemplarz plakatu. Gdy w rzeczywistości na arkuszu jest kilka użytków, trzeba by znać impozycję, aby przeliczyć arkusze na sztuki.
Można oszacować: 10% z 1500 to 150, więc 1% to 15, a 2% to ok. 30. Skoro naddatek to około 30 sztuk, wynik powinien być blisko 1500 + 30 = 1530. Takie sprawdzenie pozwala wyłapać odpowiedzi "zbyt duże".
Większe naddatki stosuje się m.in. przy trudnych materiałach, wymagających oprawach, skomplikowanym krojeniu, dużej liczbie operacji introligatorskich lub gdy oczekuje się wyższej makulatury (np. na rozruchu). Zależy to od technologii, jakości i doświadczeń produkcyjnych.
Ćwicz rachunek procentowy na przykładach produkcyjnych: nakład + naddatek, a także sytuacje z kilkoma etapami strat. Zapisuj zawsze: (1) procent → ułamek, (2) obliczenie naddatku, (3) dodanie do nakładu. To minimalizuje pomyłki pod presją czasu.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Aby uwzględnić naddatek 2% na krojenie, do nakładu 1500 szt."

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Procenty: obliczanie procentu liczby (materiał edukacyjny), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-18)
  • Wolfram MathWorld – Percentage (definicja i podstawowe przekształcenia procentowe), https://mathworld.wolfram.com/Percentage.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL) – Procent, opis pojęcia i zamiana na ułamek dziesiętny, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik lub skrypt z podstaw rachunku procentowego (poziom szkoły średniej)
  • Materiały dydaktyczne z technologii poligrafii: planowanie produkcji i naddatki
  • Zadania treningowe z obliczeń poligraficznych (nakład, makulatura, naddatki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego