Jednostka m-g oznacza maszynogodzinę, czyli czas pracy maszyny potrzebny do wykonania określonej ilości robót w warunkach przyjętych w normatywie. W zadaniu podano nakład pracy sprzętu: 3,60 m-g na 100 m3 wykopu koparką podsiębierną.
Krok 1: skalowanie na 200 m3. Jeżeli 100 m3 wymaga 3,60 m-g, to 200 m3 (czyli dwa razy więcej) wymaga dwa razy większego nakładu bazowego:
3,60 × 2 = 7,20 m-g.
Krok 2: uwzględnienie warunków gruntowych z tabeli. Pytanie wymaga skorzystania z tabeli dla gruntu oblepiającego kat. III. Tabela w takich zadaniach zwykle podaje współczynnik zwiększający (lub rzadziej zmniejszający) czas/nakład w zależności od kategorii i rodzaju gruntu. Dla gruntu oblepiającego kat. III należy odczytać właściwy współczynnik i pomnożyć przez nakład bazowy 7,20 m-g.
Wynik wskazany jako poprawny to 9,00 m-g, co oznacza, że po zastosowaniu danych z tabeli łączny nakład został zwiększony w stosunku do bazowego. Praktycznie jest to logiczne: grunt oblepiający i wyższa kategoria (III) utrudniają urabianie i wybieranie urobku, więc czas pracy koparki rośnie.
Dlaczego pozostałe wyniki są niepoprawne?
- 8,64 m-g, 7,92 m-g i 7,85 m-g odpowiadają innym (zbyt małym) korektom względem 7,20 m-g albo błędnemu odczytowi współczynnika z tabeli (np. z innej kategorii gruntu lub innego rodzaju gruntu). Częsty błąd to wybranie współczynnika dla kat. II albo dla gruntu o podobnej nazwie.
- Wyniki bliskie 7,20 m-g sugerują też pominięcie wpływu warunków gruntowych i pozostanie przy samym przeliczeniu proporcjonalnym.
Na egzaminie warto zawsze wykonać obliczenia w tej samej kolejności: najpierw przelicz ilość robót, potem zastosuj korektę z tabeli, a na końcu sprawdź, czy wynik ma sens (trudniejszy grunt zazwyczaj zwiększa nakład).
