KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 13.
Nakładanie koszuli nocnej podopiecznej z niedowładem lewostronnym opiekunka powinna rozpocząć od
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy ubieraniu osoby z niedowładem zasadą jest rozpoczęcie od strony słabszej, aby łatwiej przełożyć rękaw na kończynę o mniejszej kontroli ruchu i nie powodować bolesnych pociągnięć. Dlatego koszulę nocną zakłada się najpierw na lewą kończynę górną.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby z niedowładem lewostronnym lewa kończyna górna ma zwykle ograniczony zakres ruchu, słabszą siłę oraz gorszą koordynację. W praktyce opiekuńczej przy ubieraniu obowiązuje prosta zasada: najpierw ubiera się stronę niedowładną (słabszą), a dopiero potem stronę sprawniejszą. Dzięki temu rękaw można "naciągnąć" na mniej sprawną rękę bez forsowania ruchu w stawie barkowym i bez szarpania tkaniną.

Odpowiedź "kończyny górnej lewej." jest prawidłowa, bo pozwala:

  • zmniejszyć ryzyko bólu i urazu barku po stronie niedowładnej,
  • ułatwić przejście rękawa przez dłoń i przedramię,
  • zachować lepszą kontrolę nad ułożeniem kończyny,
  • usprawnić dalsze etapy ubierania, gdy druga ręka pomaga w dopasowaniu odzieży.

Opcja "kończyny górnej prawej." jest nieprawidłowa, bo pozostawia problematyczną (niedowładną) rękę na koniec, kiedy koszula jest już częściowo ułożona na tułowiu, co zwykle zwiększa trudność manewru i ryzyko pociągnięcia za bark.

Odpowiedzi zaczynające od "głowy…" są mylące w tym kontekście: w odzieży zakładanej przez głowę kolejność przełożenia przez głowę i kończyny może zależeć od kroju, ale w pracy z niedowładem kluczowe jest, aby rękaw po stronie niedowładnej założyć możliwie wcześnie, zanim materiał zostanie napięty i ograniczy dostęp do kończyny. Dodatkowo koncentrowanie się na etapie "głowy" odwraca uwagę od głównego celu pytania, czyli właściwej kolejności zakładania na kończyny przy hemiparezie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się niedowład/hemipareza, najczęściej poprawna zasada brzmi: ubieranie zaczynam od strony słabszej, rozbieranie zaczynam od strony sprawniejszej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się zasadę: zaczynaj od strony niedowładnej. Ułatwia to włożenie rękawa na słabszą kończynę, zanim ubranie będzie napięte na tułowiu, oraz zmniejsza ryzyko szarpnięcia i bólu w stawie barkowym.
Bo strona niedowładna ma mniejszą kontrolę ruchu i trudniej współpracuje w manewrze. Gdy rękaw założysz jako pierwszy, możesz spokojnie ułożyć dłoń i przedramię, bez wymuszania zakresu ruchu i bez ciągnięcia ubrania w niewygodnej pozycji.
Oznacza osłabienie siły i sprawności po lewej stronie ciała, często po udarze lub urazie. W opiece wpływa to na dobór kolejności czynności, asekurację i sposób ubierania, aby nie przeciążać słabszej strony i wspierać bezpieczne ruchy.
W praktyce często stosuje się regułę odwrotną do ubierania: zaczynaj od strony sprawniejszej, a kończ na niedowładnej. Dzięki temu łatwiej "uwolnić" zdrową rękę, a słabszą wysunąć z rękawa na końcu bez gwałtownych pociągnięć.
Nie zawsze, bo zależy to od kroju ubrania i pozycji podopiecznej. Jednak przy niedowładzie priorytetem jest wczesne założenie rękawa na słabszą kończynę. Etap przełożenia przez głowę nie powinien utrudniać dostępu do niedowładnej ręki.
Typowe błędy to: zaczynanie od strony sprawniejszej, szarpanie ubraniem przy ograniczonym barku, brak asekuracji tułowia oraz zbyt szybkie tempo. Skutkiem może być ból, lęk podopiecznej i większy opór w kolejnych czynnościach.
Zwykle pomaga pozycja stabilna i wygodna: podparte plecy, zabezpieczona słabsza ręka (np. na poduszce), brak skręcenia tułowia. Celem jest spokojny dostęp do barku i przedramienia oraz ograniczenie ryzyka zsunięcia się lub nagłego bólu.
Unikaj pociągania za rękę i unoszenia jej siłą ponad możliwości. Lepiej przesuwać materiał po kończynie, stabilizować łopatkę i bark oraz wykonywać małe, kontrolowane ruchy. Jeśli podopieczna odczuwa ból, trzeba zwolnić i zmienić technikę.
Warto prosić o proste, możliwe ruchy (np. wsunięcie dłoni, lekkie zgięcie łokcia), dawać czas i informować o kolejnych etapach. Współpraca zwiększa poczucie sprawczości, a jednocześnie pozwala opiekunowi bezpieczniej prowadzić kończynę.
Najłatwiejsze są ubrania o luźnym kroju, z szerokimi rękawami i miękkiego materiału. Pomagają też rozwiązania z zapięciem z przodu (łatwiejsze manewrowanie) oraz odzież, która nie wymaga dużego unoszenia rąk i nie uciska barków.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy ubieraniu osoby z niedowładem zasadą jest rozpoczęcie od strony słabszej, aby łatwiej przełożyć rękaw na kończynę o mniejszej kontroli ruchu i nie powodować bolesnych pociągnięć."

Źródła:

  • MedlinePlus (NIH) – Stroke: tips for daily living / dressing (strona poradnikowa), https://medlineplus.gov/stroke.html - dostęp 2026-02-27
  • Stroke Association (UK) – Getting dressed after stroke (poradnik dla opiekunów), https://www.stroke.org.uk/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu podstaw pielęgnowania i opieki długoterminowej (temat: ubieranie/rozbieranie osoby niesamodzielnej)
  • Instrukcje wideo z bezpiecznego transferu i asystowania w czynnościach dnia codziennego po udarze
  • Poradniki rehabilitacyjne dotyczące funkcjonowania i pielęgnacji osoby z hemiparezą

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego