KWALIFIKACJA PGF3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 38.
Narzędzia przedstawiongo na rysunku używa się do
Ilustracja przedstawia narzędzie wykrawające do etykiet, które jest używane w procesach introligatorskich.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykrawanie etykiet polega na wycinaniu zadrukowanego materiału do zadanego kształtu przy użyciu wykrojnika/sztancy. Narzędzia do złamywania służą do zginania arkuszy, a nie do wycinania. Tłoczenie nadaje wypukłość/wklęsłość, a laminowanie pokrywa wydruk folią ochronną.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii po etapie drukowania często wykonuje się operacje wykończeniowe, które nadają wyrobowi docelowy kształt lub właściwości użytkowe. Jedną z kluczowych operacji przy produkcji etykiet jest wykrawanie (sztancowanie), czyli wycinanie z arkusza lub innego podłoża elementów o określonym konturze.

Odpowiedź "wykrawania etykiet" jest poprawna, ponieważ narzędzia przeznaczone do wykrawania współpracują z wykrojnikiem (sztancą) i służą do uzyskania powtarzalnego kształtu etykiety (np. owalu, prostokąta z zaokrąglonymi rogami, nietypowego obrysu). Efektem jest fizyczne odcięcie etykiety od reszty materiału.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne procesy, które mają odmienny cel i wymagają innego rodzaju narzędzi/urządzeń:

  • "złamywania ulotek" dotyczy zginania (falcowania) arkusza w miejscu linii zgięcia. W złamywaniu kluczowe jest uformowanie zagięcia bez przecinania materiału.
  • "tłoczenia druków" polega na wytworzeniu efektu wypukłego lub wklęsłego (np. suchy tłok) przy użyciu matrycy i kontrmatrycy; celem jest efekt wizualno-dotykowy, a nie wycięcie kształtu.
  • "laminowania druków" to pokrywanie powierzchni wydruku folią (błyszczącą lub matową) w celu ochrony i uszlachetnienia; proces nie zmienia konturu elementu, a raczej właściwości powierzchni.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, czy proces ma zmieniać kształt zewnętrzny (wykrawanie), zmieniać geometrię przez zgięcie (złamywanie), zmieniać strukturę reliefu (tłoczenie) czy zmieniać powierzchnię (laminowanie). Taki podział ułatwia szybki wybór poprawnej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wykrawanie etykiet to proces wycinania z zadrukowanego arkusza (lub innego podłoża) elementów o zadanym kształcie. W praktyce wykorzystuje się wykrojnik (sztancę), aby każda etykieta miała identyczny kontur i czyste krawędzie.
Wykrawanie odcina element od reszty materiału (zmienia zewnętrzny kształt). Złamywanie (falcowanie) zgina arkusz wzdłuż linii zgięcia, ale go nie wycina. Pomyłka wynika często z tego, że oba procesy są etapami wykończenia po druku.
Tłoczenie służy do uzyskania efektu wypukłego lub wklęsłego na powierzchni druku (relief), zwykle bez zmiany konturu zewnętrznego. Wykrawanie natomiast ma na celu wycięcie kształtu (konturu) – element zostaje fizycznie oddzielony od arkusza.
Laminowanie przede wszystkim zmienia powierzchnię wydruku: zabezpiecza, usztywnia i poprawia wygląd (mat/błysk). Samo w sobie nie nadaje docelowego konturu. Kształt etykiety uzyskuje się zwykle dopiero przez wykrawanie po laminowaniu lub przed nim.
Wykrawanie stosuje się m.in. do produkcji etykiet, zawieszek, opakowań, pudełek, teczek ofertowych oraz elementów o niestandardowym kształcie. Kluczowe jest uzyskanie powtarzalności i dopasowania do projektu graficznego oraz późniejszego montażu/klejenia.
Częsty błąd to wrzucanie wszystkiego do jednego worka "introligatornia" i wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia, a nie efektu procesu. Pomaga szybka kontrola: czy efekt to cięcie, zgięcie, relief czy folia na powierzchni.
Wykrawanie wykonuje się po wydrukowaniu arkuszy i ewentualnych operacjach uszlachetniania (np. lakierowanie, laminowanie), zależnie od technologii. Celem jest uzyskanie finalnego kształtu etykiety przed pakowaniem, konfekcją lub dalszym montażem.
W praktyce wskazówką są elementy związane z cięciem konturu: współpraca z wykrojnikiem/sztancą, mechanizm docisku i kształt sugerujący wycinanie, a nie zginanie czy nakładanie folii. Na egzaminie warto kojarzyć narzędzie z efektem końcowym: wycięty kształt.
Wykrawanie to operacja po drukowaniu, ale w produkcji offsetowej jest bardzo częste, bo wiele wyrobów drukowanych w offsecie wymaga później nadania kształtu (np. etykiety, opakowania). Dlatego jest istotne w całym łańcuchu realizacji zlecenia.
Skuteczne jest uczenie się parami: narzędzie/urządzenie → efekt procesu. Rób fiszki ze zdjęciami: wykrawanie, falcowanie, tłoczenie, laminowanie. Na sprawdzianie najpierw nazwij proces, a dopiero potem dopasuj opis – to zmniejsza ryzyko zgadywania.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wykrawanie etykiet polega na wycinaniu zadrukowanego materiału do zadanego kształtu przy użyciu wykrojnika/sztancy.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu procesów introligatorskich (rozdziały: wykrawanie, sztancowanie, uszlachetnianie)
  • Instrukcje stanowiskowe BHP i obsługi dla urządzeń introligatorskich w pracowni szkolnej
  • Albumy/atlasy narzędzi i maszyn poligraficznych używanych w wykańczaniu druków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego