KWALIFIKACJA FRK4 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 44.
Narzędzia wielorazowego użytku wykonane z materiałów uniemożliwiających wyjaławianie ich w wysokiej temperaturze należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzia wielorazowe, których materiał nie pozwala na wyjaławianie w wysokiej temperaturze, nie mogą być sterylizowane w autoklawie ani w suszarce (suchym gorącym powietrzem). W takiej sytuacji stosuje się dezynfekcję odpowiednimi preparatami przeznaczonymi do narzędzi, zgodnie z instrukcją użycia (czas i stężenie).

Pełne wyjaśnienie:

W gabinecie kosmetycznym sposób postępowania z narzędziami zależy od tego, czy można je poddać sterylizacji oraz jaką odporność ma materiał, z którego zostały wykonane.

Dlaczego poprawne jest "dezynfekować środkami przeznaczonymi specjalnie do tego celu"?
Jeżeli narzędzie jest wielorazowe, ale wykonane z materiału, który uniemożliwia wyjaławianie w wysokiej temperaturze, odpadają metody termiczne. W praktyce oznacza to konieczność zastosowania dezynfekcji chemicznej preparatem przeznaczonym do narzędzi (z zachowaniem wymaganego stężenia i czasu kontaktu oraz kompatybilności materiałowej). Tylko wtedy można ograniczyć ryzyko przenoszenia drobnoustrojów między klientami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "odkładać do oznakowanych pojemników na odpady" – to postępowanie dotyczy odpadów, a nie narzędzi wielorazowych. Narzędzie wielorazowe nie jest odpadem tylko dlatego, że wymaga dekontaminacji; błędne byłoby mieszanie obiegu narzędzi z gospodarką odpadami.
  • "poddawać sterylizacji w autoklawie" – autoklaw wykorzystuje wysoką temperaturę i parę pod ciśnieniem. Skoro materiał uniemożliwia wyjaławianie w wysokiej temperaturze, taka metoda jest niezgodna z warunkiem i może uszkodzić narzędzie.
  • "poddawać sterylizacji w suszarkach" – sterylizacja suchym gorącym powietrzem także jest metodą wysokotemperaturową, więc z tego samego powodu nie powinna być wybierana dla narzędzi nieodpornych na temperaturę.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się warunek "nie można w wysokiej temperaturze", to odpowiedzi o autoklawie i suchej sterylizacji zwykle odpadają. Następnie wybiera się metodę zgodną z przeznaczeniem: dla narzędzi wielorazowych będzie to dezynfekcja odpowiednim środkiem, wykonywana zgodnie z instrukcją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że materiał lub konstrukcja narzędzia może ulec zniszczeniu, deformacji albo utracić właściwości w warunkach sterylizacji termicznej (np. para pod ciśnieniem lub suche gorące powietrze). Wtedy wybiera się metodę kompatybilną materiałowo, najczęściej dezynfekcję odpowiednim preparatem.
Dezynfekcja zmniejsza liczbę drobnoustrojów do poziomu bezpiecznego (zależnie od preparatu i czasu kontaktu), ale nie musi usuwać wszystkich form przetrwalnikowych. Sterylizacja ma na celu pełne wyjałowienie. W praktyce wybór metody zależy od ryzyka zabiegu i odporności materiału narzędzia.
Autoklaw działa w wysokiej temperaturze i wilgotnym środowisku (para). Część tworzyw, kleje, elementy kompozytowe czy niektóre powłoki mogą ulec uszkodzeniu. Jeśli producent wskazuje brak odporności termicznej, użycie autoklawu może zniszczyć narzędzie i nie zapewni poprawnej dekontaminacji.
Zależy to od rodzaju kontaktu narzędzia ze skórą oraz ryzyka przerwania ciągłości tkanek. Przy wyższym ryzyku wymagana jest sterylizacja (o ile narzędzie na to pozwala). Gdy narzędzie nie może być sterylizowane termicznie, stosuje się dezynfekcję odpowiednim środkiem i postępuje zgodnie z zaleceniami producenta.
Należy sprawdzić przeznaczenie preparatu (do narzędzi), spektrum działania (np. bakterio-, grzybo-, wirusobójcze), zalecane stężenie oraz czas kontaktu. Ważna jest też kompatybilność z materiałem narzędzia, aby nie powodować korozji, pęknięć lub matowienia powierzchni.
Narzędzie wielorazowe jest elementem wyposażenia i powinno przechodzić kontrolowany obieg: użycie → dekontaminacja → przechowywanie w czystości. Wyrzucanie do pojemników na odpady miesza procesy sanitarne z gospodarką odpadami, zwiększa ryzyko ekspozycji personelu i generuje nieuzasadnione koszty.
Typowe błędy to: zbyt krótki czas kontaktu, niewłaściwe stężenie roztworu, brak wstępnego oczyszczenia narzędzia, przygotowanie roztworu "na oko" oraz stosowanie preparatu nieprzeznaczonego do narzędzi. Każdy z tych błędów może obniżyć skuteczność i bezpieczeństwo zabiegu.
Nie. Autoklaw wykorzystuje parę wodną pod ciśnieniem, a suszarka do sterylizacji (tzw. suchy gorący nawiew) bazuje na suchej, wysokiej temperaturze. Obie metody są wysokotemperaturowe, ale różnią się mechanizmem. Jeśli narzędzie nie znosi wysokiej temperatury, żadna z nich nie będzie właściwa.
Podstawą jest instrukcja producenta narzędzia (materiał, dopuszczalne metody dekontaminacji, maksymalna temperatura). Informacje mogą być też na opakowaniu lub w karcie produktu. W razie braku danych bezpieczniej jest przyjąć ograniczenia i stosować metody rekomendowane dla danego typu materiału.
Ucz się przez porównania: kiedy dezynfekcja, kiedy sterylizacja i co oznacza "brak odporności na temperaturę". Przećwicz czytanie etykiet preparatów (stężenie, czas, spektrum) oraz typowe urządzenia (autoklaw, sucha sterylizacja). Na egzaminie zawsze szukaj w treści warunku ograniczającego metodę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Narzędzia wielorazowe, których materiał nie pozwala na wyjaławianie w wysokiej temperaturze, nie mogą być sterylizowane w autoklawie ani w suszarce (suchym gorącym powietrzem)."

Źródła:

  • CDC: Guideline for Disinfection and Sterilization in Healthcare Facilities (2008; updates on page) – https://www.cdc.gov/infectioncontrol/guidelines/disinfection/ (dostęp 2026-03-01)
  • World Health Organization (WHO): Decontamination and reprocessing of medical devices for health-care facilities (publication page/PDF) – https://www.who.int/publications (wyszukać tytuł w bazie WHO) (dostęp 2026-03-01)
  • PN-EN ISO 17664 (aktualne wydanie): Przetwarzanie wyrobów medycznych – Informacje dostarczane przez wytwórcę dotyczące przetwarzania wyrobów wielokrotnego użycia (norma – tytuł i zakres tematyczny)

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi (odporność termiczna, dopuszczalne metody dekontaminacji)
  • Karty charakterystyki i etykiety preparatów do dezynfekcji (spektrum działania, czas kontaktu)
  • Materiały szkoleniowe z higieny i dezynfekcji w usługach kosmetycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego