Końcówka tulejkowa (tzw. tulejka kablowa) służy do zakończenia żyły wielodrutowej tak, aby można ją było bezpiecznie i pewnie zamocować w zacisku aparatu (np. listwy zaciskowej, przekaźnika, sterownika). W przewodach typu LY (linka) pojedyncze druciki łatwo się rozchodzą, mogą zostać ucięte przez śrubę zacisku albo wysunąć się z gniazda. Tulejka porządkuje żyłę i poprawia powtarzalność połączenia.
Poprawne zamocowanie tulejki wykonuje się metodą zaciskania/zaprasowania. Dlatego właściwym narzędziem jest zaciskarka do tulejek (zaciskarka do końcówek tulejkowych). Jej szczęki i profil zacisku są przystosowane do deformacji tulejki w kontrolowany sposób, tak aby:
- uzyskać trwałe mechanicznie połączenie (tulejka nie spada z przewodu),
- zapewnić dobry styk elektryczny (mały opór przejścia),
- nie uszkodzić nadmiernie żyły ani izolacji,
- zachować powtarzalność dla danego przekroju przewodu.
Dlaczego pozostałe typowe narzędzia bywają błędnym wyborem? Narzędzie do zdejmowania izolacji przygotowuje przewód, ale nie zamocuje tulejki. Narzędzia tnące lub uniwersalne (np. szczypce) mogą zgnieść tulejkę przypadkowo, bez właściwego profilu, co zwiększa ryzyko luźnego połączenia, wyrywania żyły i nagrzewania się styku. Zaciskarki przeznaczone do innych końcówek (np. konektorów) mogą mieć inny kształt matrycy, więc nie gwarantują prawidłowego zaprasowania tulejek.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać regułę: tulejka = zaprasowanie odpowiednią zaciskarką dobraną do przekroju. Dodatkowo należy dobrać rozmiar tulejki do przekroju żyły oraz wykonać kontrolę jakości (brak luzu, brak uszkodzeń izolacji, właściwa długość odizolowania).
