KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 12.
Które narzędzie pomiarowe jest odpowiednie do pomiaru średnicy wewnętrznej łożyska?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suwmiarka ma szczęki do pomiarów wewnętrznych, dzięki czemu pozwala zmierzyć średnicę otworu (np. średnicę wewnętrzną łożyska).
Pozostałe przyrządy służą do innych wielkości: kątomierz mierzy kąty, niwelator wyznacza różnice wysokości, a dalmierz mierzy odległość.

Pełne wyjaśnienie:

Do pomiaru średnicy wewnętrznej (czyli średnicy otworu) potrzebny jest przyrząd, który ma elementy pomiarowe przystosowane do oparcia się o wewnętrzne ścianki mierzonego otworu. Taką funkcję spełnia suwmiarka wyposażona w mniejsze szczęki do pomiarów wewnętrznych. W praktyce warsztatowej pozwala ona na szybki pomiar średnicy wewnętrznej elementów takich jak gniazda, tuleje czy otwory, a także na kontrolę wymiarów podczas montażu i obsługi zespołów z łożyskami.

Odpowiedź "Suwmiarka." jest właściwa, ponieważ suwmiarka jest uniwersalnym przyrządem metrologii warsztatowej i umożliwia pomiary: zewnętrzne, wewnętrzne oraz głębokości (w zależności od konstrukcji). Przy pomiarze średnicy wewnętrznej łożyska ważne jest też prawidłowe ustawienie szczęk: muszą być równolegle do osi otworu i równomiernie dociśnięte, aby ograniczyć błąd wynikający z przekoszenia.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą innych wielkości i zastosowań:

  • "Kątomierz." służy do pomiaru kątów, a nie wymiarów liniowych średnic.
  • "Niwelator." jest przyrządem geodezyjnym do wyznaczania różnic wysokości/poziomów; nie jest narzędziem do metrologii warsztatowej średnic.
  • "Dalmierz." służy do pomiaru odległości (zwykle w terenie); nie służy do precyzyjnego pomiaru średnic wewnętrznych elementów maszyn.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, jaką wielkość mierzysz (długość/średnica, kąt, odległość w terenie, różnica wysokości), a dopiero potem dobieraj przyrząd. To ogranicza wybór "na skojarzenie" i zmniejsza ryzyko pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Suwmiarka to uniwersalny przyrząd pomiarowy do pomiarów warsztatowych. Pozwala mierzyć wymiary zewnętrzne, wewnętrzne oraz głębokość (zależnie od konstrukcji). W praktyce pomaga szybko kontrolować wymiary części podczas montażu i serwisu urządzeń.
Użyj szczęk do pomiarów wewnętrznych, wsuń je do otworu i delikatnie rozsuń do kontaktu ze ściankami. Ustaw suwmiarkę prostopadle do osi otworu (bez przekoszenia), wykonaj lekki docisk i odczytaj wynik. Dla pewności powtórz w kilku położeniach.
Kątomierz mierzy wielkość kątową (np. 30°, 45°), a średnica jest wymiarem liniowym wyrażanym w milimetrach. Narzędzie nie ma szczęk ani końcówek pomiarowych do oparcia o ścianki otworu, więc nie umożliwia wiarygodnego pomiaru średnicy.
Niwelator jest przyrządem geodezyjnym do wyznaczania różnic wysokości i poziomowania w terenie. W warsztacie elektromechanika do wymiarów części (średnic, długości, luzów) stosuje się przyrządy metrologii warsztatowej, np. suwmiarki, mikrometry czy czujniki.
Dalmierz służy do pomiaru odległości (często na większych dystansach, np. w budownictwie lub pomiarach terenowych). Nie jest przeznaczony do precyzyjnego pomiaru małych średnic wewnętrznych elementów maszyn i nie zapewnia typowej dla metrologii warsztatowej metody oparcia pomiaru.
Najczęstsze błędy to przekoszenie szczęk (zawyża lub zaniża wynik), zbyt duży docisk (odkształcenie lub "wciskanie" szczęk), pomiar tylko w jednym miejscu (pominięcie owalności) oraz odczyt pod kątem. Pomaga powtórzenie pomiaru w kilku pozycjach.
Gdy wymagana jest większa dokładność albo trzeba ocenić owalność/stożkowatość otworu, lepsza bywa średnicówka (dwupunktowa lub trójpunktowa) albo czujnik w odpowiedniej oprawie. Suwmiarka jest szybka i uniwersalna, ale ma ograniczenia dokładności i podatność na błąd ustawienia.
Pomiar średnicy wewnętrznej pozwala sprawdzić, czy wymiar otworu/gniada mieści się w założonej tolerancji i czy pasowanie będzie prawidłowe. Zbyt duży lub zbyt mały wymiar może skutkować luzem, utrudnionym montażem, wzrostem temperatury pracy i szybszym zużyciem zespołu.
Częściowo tak, bo trzy odpowiedzi dotyczą innych obszarów pomiarów (kąty, geodezja, odległość). Jednak na egzaminie warto umieć uzasadnić wybór: suwmiarka ma szczęki do pomiarów wewnętrznych i służy do wymiarów liniowych, w tym średnic.
Ucz się przez skojarzenie "wielkość → przyrząd": długość/średnica (suwmiarka, mikrometr), czujniki zegarowe (bicie, odchyłki), kąty (kątomierz), a przyrządy geodezyjne traktuj osobno. Pomaga też praktyka odczytu skali i kontrola błędów ustawienia.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Suwmiarka ma szczęki do pomiarów wewnętrznych, dzięki czemu pozwala zmierzyć średnicę otworu (np. średnicę wewnętrzną łożyska)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Suwmiarka - dostęp: 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/K%C4%85tomierz - dostęp: 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelator - dostęp: 2026-02-27

Materiały:

  • Instrukcja obsługi suwmiarki (odczyt noniusza i zasady pomiaru wewnętrznego)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej (błędy pomiaru, dobór przyrządu)
  • Ćwiczenia praktyczne: pomiar średnic wewnętrznych i zewnętrznych różnych elementów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego