KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 31.
Które narzędzie pomiarowe jest przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia czujnik zegarowy z podstawką, co jest odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne dotyczące narzędzi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Czujnik zegarowy z podstawką" rozpoznaje się po tarczy ze wskazówką i trzpieniu pomiarowym, zwykle mocowanym w uchwycie na podstawce (często magnetycznej). Służy do kontroli małych przemieszczeń, np. bicia. Pozostałe opcje to inne przyrządy: płytki wzorcowe, średnicówka oraz stoper.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź to "Czujnik zegarowy z podstawką", ponieważ taki zestaw składa się z czujnika wskazówkowego (tarcza ze wskazówką) oraz elementu mocującego, najczęściej podstawki (często magnetycznej) i uchwytu/ramienia. Charakterystyczne są: trzpień pomiarowy wysuwający się pod naciskiem oraz skala zegarowa pokazująca niewielkie przemieszczenia w jednostkach długości. W praktyce warsztatowej używa się go m.in. do sprawdzania bicia tarczy hamulcowej, piasty, wału czy do oceny odchyłek ustawienia.

Odpowiedź "Płytki wzorcowe" jest niepoprawna, bo płytki wzorcowe to komplet precyzyjnych płytek o znanej grubości, bez tarczy i wskazówki. Służą do wzorcowania i ustawiania przyrządów lub do budowania żądanej długości przez składanie płytek, a nie do bezpośredniego wskazywania wychylenia na tarczy.

Odpowiedź "Średnicówka zegarowa" również jest niepoprawna: choć może mieć zegarowy wskaźnik, średnicówka jest przeznaczona do pomiaru średnic wewnętrznych (np. cylindrów, tulei) i ma inną konstrukcję końcówek pomiarowych (zwykle dwie/trzy powierzchnie kontaktu oraz mechanizm do pracy wewnątrz otworu). Zazwyczaj nie występuje jako "czujnik na podstawce" do pomiaru bicia na zewnątrz elementu.

Odpowiedź "Chronometr" jest błędna, bo to przyrząd do pomiaru czasu (stoper), a nie do pomiaru przemieszczeń/odchyłek geometrycznych. W warsztacie może się pojawić przy diagnostyce czasów, ale nie zastępuje narzędzi metrologii długości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widzisz tarczę i trzpień pomiarowy oraz oddzielny element mocujący (podstawkę/ramię), najczęściej chodzi o czujnik zegarowy używany do bicia i odchyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czujnik zegarowy z podstawką to przyrząd do pomiaru małych przemieszczeń i odchyłek (np. bicia). Składa się z czujnika wskazówkowego z trzpieniem oraz podstawki/uchwytu, który stabilnie mocuje czujnik do elementu lub stołu. W motoryzacji używa się go przy kontroli geometrii i luzów.
Czujnik zegarowy zwykle ma pojedynczy trzpień pomiarowy i bywa montowany na podstawce (np. magnetycznej) do pomiaru bicia na zewnątrz elementu. Średnicówka zegarowa jest przeznaczona do pomiaru otworów i ma końcówki do pracy wewnątrz średnicy (inne końcówki i układ podparcia).
Płytki wzorcowe nie mają skali ani wskazówki. To precyzyjne wzorce długości o znanej grubości, używane do sprawdzania i ustawiania przyrządów pomiarowych. Działają przez porównanie i "budowanie" długości, a nie przez odczyt wychylenia na tarczy.
Stosuje się go m.in. przy kontroli bicia tarcz hamulcowych i piast, sprawdzaniu współosiowości elementów wirujących oraz ocenie odchyłek ustawienia. Dzięki podstawce czujnik można stabilnie zamocować, a trzpień oprzeć o mierzony element i obserwować odchyłki na skali.
Najczęściej myli się przyrządy "z tarczą": czujnik zegarowy, średnicówkę oraz czasem zegary warsztatowe. Błąd wynika z patrzenia wyłącznie na okrągłą tarczę, bez analizy elementu roboczego (trzpień/końcówki) i sposobu mocowania (podstawka, ramię, uchwyt do otworów).
Czujnik zegarowy mierzy przemieszczenie (wielkość związaną z długością), a nie czas. Wskazówka na tarczy pokazuje zmianę położenia trzpienia w małym zakresie. Pomiar czasu wykonuje się stoperem/chronometrem, co jest inną klasą narzędzi.
Podstawka magnetyczna umożliwia szybkie i sztywne zamocowanie czujnika do stalowych elementów (np. stołu, korpusu, zwrotnicy). Dzięki temu czujnik nie zmienia położenia w trakcie pomiaru, a odczyt bicia czy odchyłek jest wiarygodny. Zwykle ma dźwignię włączającą magnes.
Średnicówka zegarowa służy do pomiaru średnic wewnętrznych, np. cylindrów silnika, tulei, łożyskowań lub otworów w elementach zawieszenia. Pozwala ocenić zużycie (owalność, stożkowatość) i porównać wynik z wymaganiami naprawczymi. To inny pomiar niż bicie tarczy.
Chronometr (stoper) jest narzędziem pomiarowym, ale do pomiaru czasu, a nie wielkości geometrycznych. W kontekście metrologii warsztatowej i rozpoznawania przyrządów do kontroli bicia/luzów nie będzie właściwą odpowiedzią. Nadaje się np. do pomiaru czasu testu lub procedury.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie przyrządów po cechach konstrukcyjnych: końcówka pomiarowa, sposób mocowania, zakres zastosowań. Ucz się par: czujnik zegarowy vs średnicówka, suwmiarka vs mikrometr, płytki wzorcowe vs szczelinomierz. Pomagają też krótkie notatki "do czego służy".
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: ""Czujnik zegarowy z podstawką" rozpoznaje się po tarczy ze wskazówką i trzpieniu pomiarowym, zwykle mocowanym w uchwycie na podstawce (często magnetycznej)."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Czujnik zegarowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_zegarowy (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl): "Płytki wzorcowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82ytki_wzorcowe (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl): "Stoper" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Stoper (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej dla mechaniki/elektromechaniki pojazdowej
  • Instrukcje producentów czujników zegarowych i podstawek magnetycznych (budowa, zasady użycia)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych o pomiarach bicia i luzów w pojeździe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego