KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 10.
Które narzędzie przedstawione na rysunku stosowane jest do mechanicznego zwalczania chwastów w uprawie zbóż?
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia rolnicze, które mogą być używane w uprawie zbóż.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędziem do mechanicznego zwalczania chwastów w uprawie zbóż jest brona, ponieważ wykonuje płytką uprawę i wyrywa lub zasypuje młode siewki chwastów, jednocześnie spulchniając wierzchnią warstwę gleby. Metody chemiczne (opryski) nie są mechaniczne, a narzędzia do innych zabiegów nie spełniają tej funkcji.

Pełne wyjaśnienie:

Mechaniczne zwalczanie chwastów w zbożach polega na fizycznym niszczeniu siewek chwastów lub utrudnianiu im wzrostu poprzez płytkie naruszenie wierzchniej warstwy gleby. Klasycznym narzędziem do takiego zabiegu jest brona (w praktyce często brona sprężynowa/lekka), ponieważ:

  • pracuje płytko i na dużej szerokości,
  • wyczesuje, wyrywa lub zasypuje młode chwasty,
  • kruszy zaskorupienie i poprawia napowietrzenie wierzchniej warstwy gleby,
  • może być stosowana jako zabieg pielęgnacyjny na wczesnych etapach, gdy rośliny uprawne są mniej wrażliwe na uszkodzenia.

Odpowiedź "brona" jest więc zgodna z istotą pytania: chodzi o narzędzie (nie środek chemiczny) oraz o zwalczanie mechaniczne (ruch elementów roboczych w glebie/po powierzchni), a nie o inną czynność polową.

Pozostałe typowe odpowiedzi błędne w tego rodzaju zadaniach zwykle odnoszą się do innych metod lub innych zabiegów. Sprzęt do oprysków dotyczy zwalczania chemicznego, więc nie spełnia warunku "mechanicznego". Narzędzia stricte do siewu, nawożenia czy zbioru wykonują inne operacje technologiczne, a ich działanie nie polega na niszczeniu chwastów przez spulchnianie/wyczesywanie. Częstym błędem jest też mylenie brony z kultywatorem lub agregatem uprawowym: część z tych narzędzi może ograniczać chwasty, ale pytanie dotyczy rozpoznania narzędzia z rysunku i najczęściej wskazuje właśnie bronę jako typowy przykład zabiegu pielęgnacyjnego w zbożach.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu narzędzia szukaj elementów roboczych (zęby, sprężyny, sekcje) i tego, czy narzędzie pracuje płytko na całej szerokości pola (cecha bronowania), czy raczej w rzędach/międzyrzędziach (cecha pielników/opielaczy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ograniczanie zachwaszczenia bez herbicydów, przez fizyczne niszczenie siewek chwastów narzędziami uprawowymi. W praktyce obejmuje m.in. płytkie spulchnianie i wyczesywanie chwastów, co utrudnia im ponowne ukorzenienie oraz zmniejsza konkurencję o wodę i składniki.
Brona pracuje płytko w wierzchniej warstwie gleby. Jej zęby/sprężyny wyrywają młode chwasty, przesuszają je na powierzchni lub lekko zasypują. Jednocześnie kruszy zaskorupienie i spulchnia glebę, co może poprawiać warunki wzrostu roślin uprawnych.
Najczęściej wtedy, gdy chwasty są w fazie siewek, a rośliny zbożowe są na tyle odporne, aby znieść lekki zabieg mechaniczny. Termin zależy od gatunku zboża, fazy rozwojowej i warunków wilgotnościowych gleby. Zbyt mokra gleba obniża skuteczność.
Ponieważ ogranicza chwasty działaniem mechanicznym: zęby poruszają glebę i rośliny, powodując wyrwanie, uszkodzenie lub przysypanie chwastów. Nie wykorzystuje substancji aktywnych ani oprysku, więc spełnia kryterium "mechanicznego" zwalczania zachwaszczenia.
Uczniowie mylą bronę z kultywatorem lub agregatem uprawowym, bo wszystkie mają zęby. Pomaga zwrócenie uwagi na lekkość konstrukcji i przeznaczenie do płytkiej pracy na całej szerokości. Inną pomyłką jest wybór opryskiwacza, choć to metoda chemiczna.
Nie. Opryskiwacz służy do aplikacji środków ochrony roślin, czyli do zwalczania chemicznego. Jeśli w pytaniu jest wyraźnie podkreślone "mechaniczne zwalczanie", należy szukać narzędzia uprawowego działającego fizycznie (np. brona, pielnik), a nie sprzętu do oprysków.
Skuteczność rośnie, gdy wierzchnia warstwa gleby jest na tyle sucha, aby wyrwane chwasty szybko przeschły i nie mogły się ponownie ukorzenić. Zbyt mokra gleba powoduje, że chwasty łatwiej się regenerują, a narzędzie może nadmiernie ugniatać lub "mazać" glebę.
Brona działa zwykle powierzchniowo i na całej szerokości, sprawdzając się w uprawach łanowych, takich jak zboża. Pielnik pracuje głównie w międzyrzędziach i jest typowy dla upraw rzędowych. W pytaniach egzaminacyjnych do zbóż częściej pasuje brona niż pielnik.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie maszyn po cechach: elementy robocze (zęby, talerze, redlice), sposób pracy (płytko/głęboko), oraz przeznaczenie (uprawa, siew, pielęgnacja). Pomagają atlasy maszyn i zdjęcia z opisami. Dobrze też kojarzyć narzędzie z efektem na polu.
Pozwala zmniejszyć liczbę zabiegów herbicydowych lub uzupełniać je w integrowanej ochronie roślin. Dzięki temu ogranicza się ryzyko odporności chwastów na substancje aktywne i redukuje się pozostałości środków ochrony roślin. W praktyce często łączy się metody agrotechniczne i mechaniczne.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że metody chemiczne (opryski) nie są mechaniczne, a narzędzia do innych zabiegów nie spełniają tej funkcji.

Materiały:

  • materiały dydaktyczne z agrotechniki i uprawy roli (narzędzia uprawowe)
  • instrukcje użytkowania i katalogi producentów narzędzi uprawowych (cechy rozpoznawcze)
  • notatki/atlas maszyn rolniczych: brony, kultywatory, pielniki, opielacze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego