KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014 (test 3)

PYTANIE NR 24.
Narzędzie z rysunku służy do
Ilustracja przedstawia narzędzie używane w zawodzie elektryka, służące do ściągania izolacji z przewodów elektrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa odpowiedź to "ściągania izolacji", ponieważ takie narzędzie (ściągacz/stripper) służy do zdejmowania warstwy izolacyjnej z przewodu na zadaną długość bez uszkadzania żyły. Pozostałe czynności dotyczą innych narzędzi: formowania oczek, profilowania lub zaciskania tulejek.

Pełne wyjaśnienie:

Narzędzie przedstawiane na rysunku w tego typu zadaniach egzaminacyjnych to zwykle ściągacz izolacji (ręczny stripper). Jego podstawową funkcją jest zdejmowanie izolacji z przewodu/żyły na określoną długość tak, aby przygotować przewód do dalszych prac: skręcania, wkręcania w zacisk, lutowania lub zarabiania końcówki.

Odpowiedź "ściągania izolacji" jest poprawna, bo opisuje etap przygotowania przewodu. Właściwy ściągacz ma szczęki/ostrza zaprojektowane tak, by naciąć i zdjąć izolację, a jednocześnie nie nacinać metalowej żyły. To ważne, ponieważ uszkodzona żyła ma mniejszy przekrój efektywny i może się łatwiej urwać albo nadmiernie nagrzewać w miejscu połączenia.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne operacje i zwykle inne narzędzia:

  • "tworzenia oczek na przewodzie" – dotyczy wykonywania ucha/oczka (np. pod śrubę), co robi się odpowiednimi szczypcami lub przez uformowanie przewodu, a nie typowym ściągaczem izolacji.
  • "profilowania przewodów" – oznacza kształtowanie/gięcie prowadzenia przewodu; to nie jest podstawowe zadanie ściągacza izolacji.
  • "zaciskania końcówek tulejkowych" – to zadanie zaciskarki do tulejek, która deformuje tulejkę na odizolowanej żyle. Jest to etap następujący po usunięciu izolacji, ale realizowany innym narzędziem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wahasz się między "ściąganiem izolacji" a "zaciskaniem tulejek", przypomnij sobie kolejność prac: najpierw odizolowanie, potem ewentualne założenie i zaciśnięcie tulejki. Rozpoznawaj narzędzie po części roboczej: ściągacz ma elementy tnąco-zdejmujące izolację, a zaciskarka ma matryce do zacisku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ściągacz izolacji to narzędzie do zdejmowania warstwy izolacyjnej z przewodu na określoną długość. Umożliwia szybkie przygotowanie żyły do połączenia w zacisku lub do zarobienia końcówki, a przy prawidłowym użyciu ogranicza ryzyko nacięcia metalowej żyły.
Ściągacz izolacji ma elementy, które nacinają i zsuwają izolację z przewodu. Zaciskarka ma matryce/profil zacisku, który deformuje metalową tulejkę na odizolowanej żyle. W praktyce: najpierw używasz ściągacza, dopiero potem zaciskarki.
Nacięta żyła ma osłabiony przekrój i może się łatwo złamać lub przegrzewać w miejscu połączenia. To pogarsza trwałość instalacji i może powodować awarie (luźny styk, wzrost rezystancji, grzanie zacisku). Dlatego dobiera się właściwe narzędzie i ustawienia.
Dobór zależy od zakresu przekrojów podanego przez producenta oraz rodzaju izolacji. Do instalacji budynkowych często potrzebny jest zakres obejmujący typowe przekroje żył. Jeśli narzędzie ma regulację, ustaw ją tak, aby izolacja schodziła czysto, bez "podgryzania" metalu.
Automatyczny ściągacz sprawdza się przy seryjnych pracach i wielu powtórzeniach, bo jest szybki i powtarzalny. Nożyk wymaga większej wprawy i łatwiej nim uszkodzić żyłę, zwłaszcza przy cienkich przewodach. W egzaminie często promuje się narzędzia ograniczające błędy.
Najczęstsze błędy to: zbyt długa lub zbyt krótka długość odizolowania, nacięcie żyły, "poszarpana" izolacja oraz użycie niewłaściwego narzędzia (np. zaciskarki zamiast ściągacza). Warto ćwiczyć ocenę jakości: żyła ma być gładka i nieuszkodzona.
Nie, to nie jest jego podstawowa funkcja. Oczka/ucha wykonuje się przez odpowiednie uformowanie przewodu (często szczypcami) albo przez zastosowanie końcówki oczkowej, którą najpierw zakłada się na odizolowaną żyłę, a następnie zaciska właściwą zaciskarką.
Bo to częsta czynność w instalacjach, a jednocześnie łatwo ją pomylić ze ściąganiem izolacji (obie dotyczą przewodów). Prawidłowe rozumowanie to rozdzielenie etapów pracy: przygotowanie żyły (odizolowanie) oraz zakończenie żyły (zaciśnięcie tulejki/końcówki).
Izolacja powinna zejść równo, bez rozdarć na długim odcinku, a metalowa żyła ma pozostać nieuszkodzona (bez nacięć i "zadziorów"). Długość odizolowania dobiera się do typu zacisku/końcówki. W razie wątpliwości lepiej odciąć końcówkę i wykonać operację ponownie.
Ucz się po cechach funkcjonalnych: kształt szczęk, obecność matryc zacisku, ostrza tnące, ogranicznik długości, regulacje. Pomaga też skojarzenie z procesem: odizolowanie, cięcie, zaciskanie, gięcie. Przeglądaj katalogi narzędzi i ćwicz na realnych przykładach.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że prawidłowa odpowiedź to "ściągania izolacji", ponieważ takie narzędzie (ściągacz/stripper) służy do zdejmowania warstwy izolacyjnej z przewodu na zadaną długość bez uszkadzania żyły.

Źródła:

  • KNIPEX – strona produktu 12 40 200 (ściągacz izolacji) – https://www.knipex.com/products/wire-strippers-and-stripping-tools (dostęp 2026-03-04)
  • Weidmüller – STRIPAX (automatyczny ściągacz izolacji) – https://www.weidmuller.com/en/products/workplace_accessories/tools/stripping_tools/stripax.jsp (dostęp 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL) – "Ściągacz izolacji" – https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Aci%C4%85gacz_izolacji (dostęp 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcje producentów ściągaczy izolacji (obsługa, regulacja, dobór przekrojów)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji elektrycznych dotyczące przygotowania przewodów i zarabiania końcówek
  • Katalogi narzędzi monterskich z opisem zastosowań (ściągacze, zaciskarki, szczypce)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego