KWALIFIKACJA MED12 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Narzędziem umożliwiającym bezurazowe i bezpieczne chwytanie naczyń jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pęseta atraumatyczna ma końcówki zaprojektowane tak, by chwytać i utrzymywać przedmiot bez jego miażdżenia lub perforowania, dlatego służy do bezpiecznego, bezurazowego chwytania. Igłotrzymacz jest do prowadzenia igły, kocher to zacisk z ząbkami, a pęseta chirurgiczna zwykle chwyta bardziej agresywnie.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa jest odpowiedź "pęseta atraumatyczna", ponieważ jest to narzędzie chwytające zaprojektowane tak, aby minimalizować uraz chwytanego obiektu. W praktyce oznacza to odpowiedni kształt i wykończenie części roboczej (końcówek), które zwiększają kontrolę chwytu, a jednocześnie ograniczają ryzyko zgniecenia, przecięcia lub uszkodzenia powierzchni chwytanego elementu. W kontekście pracy technika sterylizacji medycznej umiejętność rozpoznania takiego narzędzia ma znaczenie m.in. przy kompletacji zestawów, ocenie stanu instrumentów oraz doborze narzędzi do bezpiecznej manipulacji.

Odpowiedź "igłotrzymacz" jest niepoprawna, bo to narzędzie przeznaczone przede wszystkim do utrzymywania igły i prowadzenia jej podczas szycia. Ma mechanizm zapadkowy i szczęki dostosowane do stabilnego trzymania igły, a nie do delikatnego chwytania naczyń czy innych elementów.

Odpowiedź "pęseta chirurgiczna" jest niepoprawna, ponieważ w wielu rozwiązaniach konstrukcyjnych zapewnia ona chwyt pewniejszy kosztem większego "agresywnego" działania na materiał (np. przez ząbkowanie/rowkowanie), co nie odpowiada kryterium bezurazowości w takim stopniu jak w pęsecie atraumatycznej.

Odpowiedź "kocher" (zwykle jako zacisk/ kleszczyki z ząbkami) jest niepoprawna, bo służy do zaciskania i utrzymywania tkanek lub materiałów w sposób bardzo pewny, często z użyciem ząbków. Taka konstrukcja sprzyja uszkodzeniom delikatnych obiektów, więc nie jest typowym wyborem do bezpiecznego, atraumatycznego chwytania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "bezurazowe/atraumatyczne", szukaj narzędzi, których funkcją jest delikatny chwyt, a nie zacisk z zapadką lub ząbkami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Atraumatyczna" oznacza zaprojektowana do chwytania tak, by minimalizować uraz chwytanego obiektu. Końcówki zapewniają kontrolę i tarcie, ale bez agresywnego miażdżenia czy perforowania. W praktyce używa się jej, gdy ważna jest delikatność manipulacji.
Najczęściej różnica wynika z budowy końcówek. Pęseta atraumatyczna ma rozwiązania sprzyjające delikatnemu chwytowi, a pęseta chirurgiczna bywa bardziej "pewna" kosztem silniejszego działania na materiał. Na egzaminie kieruj się słowami: "bezurazowo" = atraumatyczna.
Kocher to narzędzie zaciskające, często z zębami i zapadką, aby trzymało bardzo mocno. Taka konstrukcja zwiększa ryzyko uszkodzenia delikatnych elementów, dlatego nie spełnia kryterium "bezurazowego" i "bezpiecznego" chwytania w sensie atraumatycznym.
Igłotrzymacz służy do utrzymywania igły i prowadzenia jej podczas zakładania szwów. Ma szczęki przystosowane do stabilnego trzymania igły oraz mechanizm blokujący. Nie jest to narzędzie przeznaczone do delikatnego chwytania "naczyń" ani innych obiektów wymagających atraumatyczności.
Zwróć uwagę na końcówki: czy są delikatne, czy raczej ząbkowane i agresywne. Narzędzia zaciskowe z zapadką i zębami są do mocnego trzymania, a nie do atraumatyczności. W pytaniach egzaminacyjnych słowa "bezurazowe" kierują na narzędzia atraumatyczne.
Może, jeśli jest użyta do zbyt delikatnego obiektu albo zastosuje się zbyt duży nacisk. W porównaniu z rozwiązaniami atraumatycznymi pęseta chirurgiczna bywa bardziej "agresywna" w chwycie. Dlatego przy wymaganiu "bezurazowości" preferuje się pęsetę atraumatyczną.
Jest to ważne podczas kompletacji zestawów, kontroli zgodności z kartą narzędziową oraz oceny stanu instrumentów. Pomylenie pęsety z zaciskiem może skutkować nieprawidłowym zestawem dla bloku operacyjnego i ryzykiem uszkodzeń wyrobów podczas użytkowania.
Najczęściej myli się narzędzia, bo wszystkie "coś trzymają". Uczniowie wybierają odpowiedź po skojarzeniu nazwy (np. kocher) zamiast po funkcji. Pomaga zasada: igła = igłotrzymacz, zacisk = kocher, bezurazowo = atraumatyczna.
Ucz się przez zdjęcia i realne narzędzia: nazwa + funkcja + cechy końcówki. Rób fiszki i ćwicz w parach: pokazujesz narzędzie, druga osoba podaje zastosowanie. Warto też pracować z kartami zestawów używanych w Twojej placówce.
Może budzić takie skojarzenie, ale w kontekście instrumentarium chodzi zwykle o chwytanie "naczyń"/elementów w polu operacyjnym. Na egzaminie kluczowe jest słowo bezurazowe, które wskazuje na pęsetę atraumatyczną, a nie na narzędzia zaciskające lub do igieł.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Pęseta atraumatyczna ma końcówki zaprojektowane tak, by chwytać i utrzymywać przedmiot bez jego miażdżenia lub perforowania, dlatego służy do bezpiecznego, bezurazowego chwytania."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C4%99seta (dostęp: 2026-02-28)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Ig%C5%82otrzymacz (dostęp: 2026-02-28)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kleszczyki (sekcja o zaciskach chirurgicznych, dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Atlas/instruktaż instrumentarium chirurgicznego (materiały dydaktyczne szkoły lub pracowni)
  • Karty narzędziowe zestawów operacyjnych używanych w danej jednostce
  • Instrukcje producentów narzędzi dotyczące użycia i pielęgnacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego