KWALIFIKACJA CHM3 - WRZESIEŃ 2014

Titrant (odczynnik miareczkujący) to roztwór dodawany z biurety (lub innego dozownika) do roztworu w kolbie w trakcie miareczkowania. Jego objętość jest mierzona, a stężenie jest znane lub wcześniej ustalone w procesie standaryzacji. Dlatego w praktyce laboratoryjnej "titrant" rozpoznaje się po tym, że jest roztworem dozowanym do analitu.

W podanym opisie do kolby odważa się wodorowęglan potasu i rozpuszcza w wodzie destylowanej. To oznacza, że roztwór w kolbie jest badany (to analit). Następnie dodaje się kilka kropel czerwieni metylowej, czyli wskaźnika – substancji, która zmienia barwę w określonym zakresie pH i pozwala zauważyć punkt końcowy miareczkowania. Wskaźnik nie jest titrantem, bo nie jest roztworem dozowanym w kontrolowanej objętości w celu zajścia reakcji stechiometrycznej.

Sformułowanie "miareczkować kwasem" wskazuje jednoznacznie, że to roztwór kwasu (tu: kwas solny) jest dodawany do kolby aż do pierwszej zmiany barwy wskaźnika. Zatem titrantem jest kwas.

• Odpowiedź "czerwień metylowa" jest błędna, bo to wskaźnik – dodaje się go w małej ilości, aby obserwować zmianę barwy, a nie aby dostarczać odczynnik reakcji w odmierzanej objętości.
• Odpowiedź "woda destylowana" jest błędna, bo pełni rolę rozpuszczalnika do przygotowania roztworu analitu; nie jest dozowana jako odczynnik miareczkujący.
• Odpowiedź "roztwór wodorowęglanu potasu" jest błędna, ponieważ znajduje się w kolbie jako roztwór oznaczany (analit). W typowym układzie to nie on jest w biurecie, tylko reaguje z dodawanym kwasem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest czasownik "miareczkować czymś" (np. kwasem, zasadą), to właśnie ten roztwór jest zwykle titrantem. Wskaźnik niemal nigdy nie bywa titrantem.