KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 17.
Naturalnym elementem ekranującym akustycznie w przestrzeni otwartej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzgórze jest naturalną przeszkodą terenową, która może zasłaniać linię widzenia między źródłem hałasu a odbiorcą i w ten sposób zmniejszać docierający poziom dźwięku (efekt ekranu). Pozostałe opcje są elementami sztucznymi (nasyp, wykop) albo nie są naturalnym elementem terenu (budynek).

Pełne wyjaśnienie:

W przestrzeni otwartej dźwięk rozchodzi się w powietrzu, a na jego poziom w punkcie odbioru wpływają m.in. odległość, warunki meteorologiczne oraz przeszkody znajdujące się na drodze fali. Element ekranujący (bariera) działa przede wszystkim wtedy, gdy przerywa bezpośrednią drogę propagacji, czyli zasłania tzw. linię widzenia między źródłem hałasu a odbiorcą. W takich warunkach odbiorca znajduje się w "cieniu akustycznym", a energia dźwięku dociera do niego głównie przez ugięcie (dyfrakcję) na krawędzi przeszkody.

Odpowiedź "wzgórze" jest poprawna, ponieważ jest to naturalny element ukształtowania terenu i jednocześnie może pełnić funkcję bariery akustycznej: wzniesienie terenowe osłania obszar po drugiej stronie od źródła hałasu, ograniczając bezpośrednie promieniowanie dźwięku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do pytania:

  • "wykop" jest na ogół formą wykonaną przez człowieka (roboty ziemne). Może lokalnie ograniczać hałas (np. gdy droga jest w wykopie), ale nie spełnia warunku "naturalnym elementem".
  • "nasyp" również jest zwykle obiektem sztucznym (budowla ziemna). Może być ekranem, lecz nie jest naturalnym elementem terenu w rozumieniu pytania.
  • "budynek" może tłumić hałas przez zasłonięcie, ale nie jest elementem naturalnym; ponadto jest to przeszkoda kubaturowa, a pytanie dotyczy naturalnych elementów w przestrzeni otwartej.

W praktyce ochrony środowiska rozpoznawanie naturalnych barier (wzgórz, grzbietów, skarp naturalnych) pomaga w interpretacji wyników pomiarów hałasu oraz w ocenie, czy teren sam w sobie zapewnia częściową ochronę akustyczną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ekranowanie akustyczne to zmniejszenie poziomu dźwięku u odbiorcy dzięki przeszkodzie, która zasłania bezpośrednią drogę propagacji między źródłem hałasu a punktem chronionym. Wtedy dźwięk dociera głównie przez ugięcie na krawędzi przeszkody, co zwykle obniża imisję hałasu.
Wzgórze jest wzniesieniem terenu, które może przerwać "linię widzenia" między źródłem hałasu (np. drogą) a odbiorcą (np. zabudową). Obszar po drugiej stronie wzniesienia znajduje się częściowo w cieniu akustycznym, więc dociera tam mniej energii dźwięku.
Tak, wykop (np. droga poprowadzona w obniżeniu) może ograniczać rozchodzenie się dźwięku, bo krawędzie wykopu częściowo zasłaniają źródło. W pytaniu egzaminacyjnym kluczowe bywa jednak kryterium "naturalny" — wykop zwykle jest formą sztuczną wykonaną przez człowieka.
Najczęściej są to elementy rzeźby terenu: wzgórza, grzbiety, naturalne skarpy, doliny i inne ukształtowanie powodujące przesłonięcie źródła hałasu. Dodatkowo roślinność może wspierać ochronę, ale sama zwykle daje mniejsze tłumienie niż wyraźna przeszkoda terenowa.
Budynek może działać jak przeszkoda dla dźwięku, ale jest obiektem wzniesionym przez człowieka, czyli nie jest elementem naturalnym środowiska. W pytaniach tego typu sprawdza się rozróżnienie: naturalne ukształtowanie terenu vs. obiekty/budowle sztuczne.
Nasyp to najczęściej budowla ziemna wykonana w wyniku robót (np. pod drogę lub kolej). Naturalne wzniesienie jest elementem rzeźby terenu powstałym naturalnie. Oba mogą osłaniać akustycznie, ale w zadaniach egzaminacyjnych liczy się klasyfikacja: naturalne vs. sztuczne.
Ukształtowanie terenu może podwyższać lub obniżać poziom dźwięku w punkcie pomiaru. Jeśli między źródłem a mikrofonem jest wzniesienie, pomiar może wykazać niższe wartości z powodu przesłonięcia. Dlatego lokalizację punktów pomiarowych dobiera się tak, by była reprezentatywna.
Gdy poziomy hałasu są wysokie, a przesłonięcie terenem jest niewielkie (brak wyraźnej przeszkody lub odbiorca jest "nad" barierą). Wtedy stosuje się rozwiązania techniczne, np. ekrany akustyczne, odpowiednie odległości, zmiany organizacji ruchu lub ochronę budynków.
Częsty błąd to pomijanie warunku z treści (np. "naturalny") i wybieranie opcji, która "też tłumi hałas", ale jest sztuczna. Inny błąd to utożsamianie izolacji akustycznej budynków z ekranowaniem w terenie otwartym, choć to różne mechanizmy ochrony.
Najpierw wyłap ograniczenia z pytania (np. "naturalny", "w przestrzeni otwartej"). Potem oceń, czy dana opcja jest przeszkodą terenową oraz czy może zasłonić drogę dźwięku. Na końcu sprawdź, czy odpowiedź nie jest elementem sztucznym (budowla) lub pojęciem z innej kategorii.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Wzgórze jest naturalną przeszkodą terenową, która może zasłaniać linię widzenia między źródłem hałasu a odbiorcą i w ten sposób zmniejszać docierający poziom dźwięku (efekt ekranu)."

Źródła:

  • ISO 9613-2:1996, Acoustics — Attenuation of sound during propagation outdoors — Part 2: General method of calculation.
  • European Environment Agency (EEA): Environmental noise — section on noise propagation and barriers, https://www.eea.europa.eu/themes/human/noise (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu akustyki środowiskowej i inżynierii hałasu (rozdziały o ekranach i ukształtowaniu terenu)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące map akustycznych i propagacji dźwięku w terenie otwartym
  • Opracowania branżowe o barierach akustycznych (naturalnych i sztucznych) oraz zasadach ich działania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego