KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 24.
Jak nazywa się etap porządkowania dokumentacji polegający na wydzieleniu fizycznym z całego zasobu i umieszczeniu na odrębnych regałach poszczególnych zespołów archiwalnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Segregacja dokumentacji to etap porządkowania polegający na fizycznym wydzieleniu materiałów należących do poszczególnych zespołów z całości zasobu i ustawieniu ich oddzielnie (np. na odrębnych regałach). Pozostałe pojęcia dotyczą innych czynności: kwalifikowania, prac przygotowawczych lub układania według przyjętego systemu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu wskazuje na czynność fizyczną: "wydzielenie fizyczne z całego zasobu" oraz "umieszczenie na odrębnych regałach" materiałów należących do poszczególnych zespołów archiwalnych. Taki zakres działań odpowiada etapowi nazywanemu segregacją dokumentacji – chodzi o rozdzielenie (oddzielenie) dokumentów według przynależności zespołowej i przygotowanie zasobu do dalszego, bardziej szczegółowego porządkowania.

Odpowiedź "Segregacja dokumentacji" jest więc właściwa, bo akcentuje: (1) rozdzielenie materiałów z całości zasobu, (2) kryterium rozdziału – zespół archiwalny, (3) praktyczny skutek w magazynie – osobne ustawienie na regałach.

Pozostałe propozycje nie pasują do opisu:

  • "Kwalifikacja archiwalna" dotyczy przyporządkowania dokumentacji do kategorii archiwalnej (np. ze względu na wartość i okres przechowywania), a nie fizycznego ustawiania zespołów na oddzielnych regałach.
  • "Studia wstępne" to prace przygotowawcze (rozpoznanie zasobu, analiza stanu i struktury), czyli etap koncepcyjny, a nie działanie magazynowe polegające na wydzieleniu i ustawieniu.
  • "Systematyzacja dokumentacji" wiąże się z układaniem materiałów według przyjętego schematu (np. rzeczowego, chronologicznego, kancelaryjnego). Może następować po wydzieleniu zespołów, ale sama systematyzacja nie jest równoważna z fizycznym rozdzieleniem całego zasobu na zespoły i ustawieniem ich oddzielnie.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: gdy w treści pojawia się fizyczne rozdzielenie i oddzielne ustawienie części zasobu, najczęściej testowana jest właśnie segregacja. Gdy mowa o kategoriach i okresach przechowywania – chodzi o kwalifikację, a gdy o układzie wewnętrznym – o systematyzację.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zespół archiwalny to całość dokumentacji wytworzonej (lub zgromadzonej) przez jednego twórcę i zachowanej jako odrębna część zasobu. W praktyce oznacza to, że materiały jednego urzędu/instytucji tworzą osobny "blok" w magazynie i w ewidencji.
Wskazówką są sformułowania o fizycznym wydzieleniu dokumentów z całości zasobu i o oddzielnym ustawieniu (np. na osobnych regałach). To opis czynności rozdzielenia materiałów na odrębne części, a nie oceny kategorii lub układania wewnętrznego.
Segregacja dotyczy głównie działań "ręcznych" w magazynie: oddzielenia partii dokumentów i przypisania ich do właściwych zespołów oraz rozmieszczenia. Etapy intelektualne częściej obejmują analizę, rozpoznanie, ustalanie układu i opis, bez konieczności natychmiastowego ustawiania na regałach.
Kwalifikacja archiwalna polega na przypisaniu dokumentacji do kategorii (np. z określonym czasem przechowywania lub z trwałym znaczeniem). Bywa mylona z segregacją, bo obie czynności "dzielą" dokumenty, ale kryterium jest inne: kwalifikacja dzieli według wartości i okresu przechowywania, segregacja według przynależności zespołowej.
Błędna segregacja powoduje mieszanie przynależności zespołowej, trudności w ewidencji i wyszukiwaniu, ryzyko niekompletności teczek oraz błędy w udostępnianiu. W skrajnych przypadkach prowadzi do błędnego opisu jednostek, a później do czasochłonnych poprawek podczas kontroli lub brakowania.
Studia wstępne wykonuje się na początku prac, gdy trzeba rozpoznać zawartość, stan zachowania, strukturę i pochodzenie dokumentacji. To etap przygotowawczy: pomaga ustalić plan działań, zakres prac i sposób ujęcia zasobu, zanim zacznie się właściwe rozdzielanie i układanie materiałów.
Systematyzacja to układanie dokumentów według przyjętego porządku (np. rzeczowego, chronologicznego, alfabetycznego lub kancelaryjnego). W odróżnieniu od segregacji nie musi dotyczyć dzielenia całości zasobu na zespoły, tylko porządkuje materiał w ramach określonej grupy lub zespołu.
Najczęściej są to wyrażenia typu: "wydzielenie fizyczne", "umieszczenie na regałach", "ustawienie", "przeniesienie", "oddzielnie", "w magazynie". Takie sformułowania wskazują na działania organizacji przestrzeni i rozmieszczenia zasobu, a nie na same decyzje klasyfikacyjne.
Nie zawsze. Segregacja w tym ujęciu odnosi się przede wszystkim do rozdzielenia zasobu na części (np. zespoły) i ich fizycznego wydzielenia. Porządek wewnątrz teczek/jednostek to zwykle kolejne kroki (np. układanie, systematyzacja, porządkowanie wewnętrzne), zależnie od metodyki pracy.
Najpierw podkreśl w myślach czasowniki z opisu (np. "wydzielić", "ustawić na regałach") i ustal, czy chodzi o działanie fizyczne czy o decyzję/analizę. Potem dopasuj termin. Jeśli w opisie jest fizyczne rozdzielanie zasobu na odrębne części, najczęściej właściwa będzie "segregacja".
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe pojęcia dotyczą innych czynności: kwalifikowania, prac przygotowawczych lub układania według przyjętego systemu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw archiwistyki (terminologia, zasady opracowania zasobu)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji archiwalnych dla technika archiwisty (zestawy pojęć i definicji)
  • Ćwiczenia praktyczne: opis procesu porządkowania na przykładach zespołów i jednostek archiwalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego